۱۵ سال سکوت؛ یک شب مخالفت

دژپسند به عنوان معاون برنامه‌ریزی و نظارت وزارت بازرگانی در میان انبوهی از خبرنگاران حاضر بود. قرار بود خبر مهمی بدهد. خبر مربوط به نهایی شدن لایحه تجارت در هیات دولت اصلاحات و ارائه آن به مجلس بود. لایحه‌ای که در بیش از هزار ماده تنظیم و تدوین شده و قرار بود مدل تجارت کشور را تغییر دهد. دژپسند با لبخندی بر لب از همراهی تیمی می‌گفت در یک دوره زمانی نه‌چندان کوتاه با مطالعه قانون تجارت کشورهای مختلف و بررسی شرایط ایران و قانون تجارتی که سال‌ها از عمر آن می‌گذرد، اقدام به تدوین لایحه‌ای کرده‌اند که می‌تواند آینده تجاری کشور را متحول کند. او در آن جلسه از به رسمیت شناختن جلسات سهامداری به صورت آنلاین و ویدئوکنفرانس گفت و از شرکت‌های تک‌نفره. او حدود ۱۵ سال پیش به تغییر فناوری اشاره کرده بود و لزوم تغییر قوانین همگام با آن.
اما از این اتفاق و انتشار خبرش چهار دولت گذشته است و عمر دولت پنجم نیز به نیمه خود رسیده است. وزرا و معاونان وزیر بسیاری تغییر کرده‌اند، ساختار وزارتخانه‌ها جابه‌جا شده. چهار دوره مجلس گذشته و این لایحه در هر دوره مجلس به عنوان لایحه‌ای باقیمانده از مجلس جزو لوایح معطل‌مانده منتظر مجلس بعدی می‌ماند. ۱۵ سال گذشت و هیچ مجلسی حاضر نبود ریسک بررسی این لایحه را بپذیرد. از سویی ارائه‌دهندگان آن نیز اصرار داشتند که این لایحه باید به صورت یکپارچه بررسی شود در غیر این‌ صورت همبستگی لایحه از بین خواهد رفت.
حال، پس از این دوره زمانی، مجلس تصمیم گرفت لایحه را بررسی کند و به نتیجه برساند اما به صورت ناگهانی سیل مخالفت‌ها با این لایحه به جریان افتاد. همه یکباره به یاد آوردند لایحه‌ای در مجلس وجود دارد که روی تجارت تاثیرگذار است و می‌تواند سرنوشت تجاری‌شان را تغییر دهد.
مخالفت همیشگی با تغییر و علاقه به سکون و اینرسی حاکم بر فضای کلی موجب شد این نگرانی به ناگاه پررنگ شود که در صورت تغییر قانون خود را چگونه با قانون جدید تطبیق دهند. قانونی که تقریباً تمامی فعالان تجاری کشور و حقوقدانان بارها ایراد‌های جدی به آن وارد کرده بودند و روح حاکم بر فضای آن را در منافات با روح فضای تجاری کشور می‌دانستند به صورت ناگهانی طرفدار پیدا کرد.
از سویی برخی از فعالان استارت‌آپی نیز هم‌راستا با این گروه از نادیده گرفته شدن حقوق کسب‌وکارهای جدید گفتند، هرچند زمان تدوین این لایحه هنوز استارت‌آپی شکل نگرفته بود تا تدوین‌کنندگانش بخواهند آنان را نیز در نظر بگیرند.
تغییر دردناک است. بهترین تغییرات نیز با درد و خونریزی همراه است همین امر سبب می‌شود بسیاری با هر نوع تغییر حتی با بهترین آن نیز مخالفت کنند.
حال آنکه می‌توان به ‌جای مخالفت، در جهت بهبود لایحه پیشنهادی حرکت کرد و طیف گسترده‌تری را تحت تاثیر قرار داد.