کدام یک برنده می‌شوند

صدور کارت اعتباری این روزها یکی از مشغله‌های شبکه بانکی کشور شده است. رئیس کل و مدیران بانک مرکزی بر صدور و توزیع این کارت میان مشتریان بانکی و متقاضیان آن پافشاری می‌کنند اما به نظر می‌رسد مدیران عامل بانک‌ها هنوز چندان علاقه‌ای به صدور این کارت ندارند؛ کارتی که بانک‌ها باید نقدینگی اولیه آن را تامین کنند. مشکل درست از همین‌جا آغاز می‌شود. بسیاری معتقدند در شرایط فعلی مشکل اصلی بانک‌ها نقدینگی است. بانک‌ها طی سال‌های گذشته در بخش‌های مختلف کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند اما مشکل اینجاست که این سرمایه‌گذاری به دلیل مشکلات اقتصادی و شرایط رکود حاکم بر بازار نتیجه نداده است. همین امر موجب شده است بانک‌ها با کمبود منابع مواجه شوند و علاقه‌ای به هزینه کردن منابع باقیمانده خود در بخش‌هایی که چندان به بازگشت آن مطمئن نیستند، نداشته باشند.
از سویی برخی دیگر نیز معتقدند برخلاف تصور مدیران بانک‌ها، تنها بخش مطمئن برای بازگشت سرمایه، وام‌های خرد است، زیرا طی سال‌های گذشته تنها بخشی که در شرایط رکود بازار نیز به طرق مختلف سعی کرده بدهی‌اش را به بانک‌ها پرداخت کند، مشتریان خرد بانک‌ها بوده‌اند. مشکلی که بسیاری از بانک‌ها در شرایط فعلی با آن مواجه شده‌اند و منابع بانک‌ها را در خطر قرار داده مطالبات معوقی است که به دلایل مختلف بدهکاران بانکی نتوانسته‌اند در موعد مقرر آن را بازپرداخت کنند.
با این وجود شاید این موضوع مطرح شود که چرا هنوز بانک‌ها دوست دارند منابع خود را به جای هزینه کردن در بخش مشتریان خرد به مشتریان بزرگ خود اختصاص دهند؟ به نظر می‌رسد با وجود توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات چانه‌ زدن یا مدیریت یک مشتری برای بانک‌ها بسیار ساده‌تر از چانه ‌زدن با چندین مشتری است. بانک‌ها هنوز هم ترجیح می‌دهند منابع خود را در جاهای پرریسک‌تر هزینه کنند اما با یک مشتری سر و کار داشته باشند تا اینکه منابع خود را در بخش‌های خردتر هزینه کنند و با ریسک کمتری در برگشت آن مواجه باشند.
شاید از همین روست که هنوز بانک‌ها اقدامی در جهت تدوین آیین‌نامه اجرایی صدور کارت‌های اعتباری برای شعب خود نکرده‌اند با وجودی که بانک مرکزی از اواسط شهریورماه این دستورالعمل را به تمامی بانک‌های کشور ابلاغ کرده ‌است. به نظر می‌رسد بانک‌ها می‌خواهند با کشتن زمان در تدوین این آیین‌نامه کمی زمان برای خود بخرند تا شاید کاستی‌های آن مشخص و بانک مرکزی از صدور این کارت منصرف شود. شاید منتظرند تا ببینند کدام بانک به عنوان اولین بانک اقدام به صدور کارت اعتباری خواهد کرد و با چه مخاطراتی مواجه می‌شود و پس از آن شرایط را برای خود به گونه‌ای دیگر رقم زنند. اما آنچه مسلم است بانک مرکزی این ‌بار تصمیم گرفته میزان پرداخت وام‌های خرد را افزایش دهد و این وام‌ها را در قالب کارت‌هایی که این روزها نام کارت اعتباری را با خود به یدک می‌کشند، پرداخت کند