سال انقباض

اکوسیستم فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور در سال ۱۴۰۲ در انقباضی‌ترین حالت خود به‌سر برد و اگر از تلاش برای توسعه فیبر نوری و فراهم شدن زیرساخت دسترسی به فیبرنوری برای بیش از ۶ میلیون و آینده ۲۰ میلیون خانوار و کسب‌وکار بگذریم، که یکی از اهداف تعیین شده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شخص آقای وزیر ارتباطات به شمار می‌رود، اما فناوری اطلاعات به دلیل شرایط مختلف، نتوانست اوج بگیرد و گاه با فرود مواجه بوده است.

چنان‌که وخامت صنعت ارتباطات کشور به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد حتی افزایش قیمت بسته‌‌های اینترنت نیز تحولی در وضعیت شبکه ایجاد کند هرچند برای نتیجه‌گیری هنوز زود است اما اگر تغییر نرخ ارز را در نظر بگیریم مشخص است که در چند ماه آینده دوباره اپراتورها و ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت به وضعیت گذشته خود باز می‌گردند و تقاضای افزایش تعرفه خواهند داشت.

این در حالی است که اکوسیستم استارت‌آپی کشور از کیفیت اینترنت (شما بخوانید زیرساخت) ناراضی است همچنان که انجمن تجارت الکترونیکی در دو گزارش مجزا در طول یک سال درباره بی‌کیفیت بودن اینترنت هشدار داد، وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی پس از بازی ایران و ژاپن خبر از افزایش ترافیک داخلی و رکوردزنی آن دادند.

شرایط سیاسی و نگاه امنیتی حاکم بر فضای فناوری اطلاعات کشور موجب شده مهم‌ترین مسائل فنی و زیرساختی این بخش با واکنش‌ مواجه شود و در نهایت موضوع در قالب یک مشکل سیاسیی یا امنیتی لاینحل باقی بماند مانند رفع نشدن مشکل فیلتر برخی از پلتفرم‌های پرکاربرد خارجی و حتی گوگل‌پلی که با وجود اینکه تلاش‌هایی نیز از سوی دولت برای رفع فیلتر آن صورت گرفته بود اما در نهایت کمیته تعیین مصادیق مجرمانه بر سر این موضوع بنا بر هر دلیلی با یکدیگر به توافق نرسیدند.

از سوی دیگر هک‌ و نشت اطلاعات صورت گرفته در سالی که دیگر به روزهای پایانی آن رسیده‌ایم تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران این حوزه را نیز به نوعی در موقعیت دفاعی قرار داده است زیرا به این نتیجه رسیده‌اند که حتی ایران اکسس کردن سایت‌های دولتی نیز نمی‌تواند مانع نفوذ و جلوگیری از نشت اطلاعات شود چرا که گاهی هکرها به سامانه‌هایی نفوذ کرده‌اند که از شبکه اینترنت مجزا بود و فقط امکان دسترسی به ‌آنها از داخل کشور وجود داشت، هک سامانه‌های مجلس، رخنه به سامانه بنزین و سایت قوه قضائیه از نمونه‌های آن است.

در این میان سازمان نظام صنفی به عنوان بزرگ‌ترین تشکل صنفی حوزه آی‌تی، نیز از این گردونه پر تلاطم خارج نبود و ششمین دوره هیات مدیره خود را در فضایی پرالتهاب و دشوار سپری کرد؛ این سازمان در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۲ انتخابات دوره هفتم خود را برگزار کرد که تحت تاثیر فضای عمومی کشور در سه سال گذشته به نتایج تامل‌برانگیزی رسید که شاید بتوان چنین استنباط کرد که میل رأی‌دهندگان به اهداف اولیه و بنیان‌گذاران سازمان نصر است.

احتمالاً اختلاف درونی میان هیات مدیره سازمان نصر تهران پس از برگزاری انتخابات دوره ششم و در پی آن عمیق شدن شکاف میان سازمان نصر تهران و استان‌ها در فضایی که فناوری اطلاعات و ارتباطات به شدت سیاسی شده است رأی‌دهندگان در انتخابات سازمان نظام صنفی تهران و اعضای شورای مرکزی و روسای ادوار گذشته سازمان را در دوره هفتم انتخابات به این نتیجه رساند که برای کارآمدتر شدن سازمان و ثبیت موقعیت این نهاد صنفی در ساختاری که در حال حاضر گریزان از نهادهای صنفی است باید با یکدیگر متحد شوند، که در همین شماره پیوست (شماره ۱۲۱) به صورت کامل به آن پرداخته شده است.

در پایان ، از اینکه سال ۱۴۰۳ را چگونه پشت سر خواهیم گذاشت اکنون هیچ تصویر روشنی در ذهن نداریم اما همچنان تلاش خواهیم کرد همچون 11 سال گذشته در کنار تجربه بسیار متفاوت و سخت سال ۱۴۰۲ به عنوان رسانه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور روایت‌گری اصیل و عمیق در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات باشیم. نوروزتان پیروز.