ردپای قطعی اینترنت در بازار مسکن تهران، آگهی‌های آنلاین گم شدند

براساس داده‌هایی که ملک رادار (موتور جست‌وجوی آگهی‌های ملکی) به صورت اختصاصی در اختیار پیوست قرار داده است، بررسی آگهی‌های آنلاین املاک در شهر تهران که در دو پلتفرم دیوار و شیپور منتشر شده‌اند نشان می‌دهد تعداد آگهی‌ها در دو بخش فروش و اجاره نسبت به سال‌های گذشته با کاهش چشمگیری روبه‌رو شده است. این کاهش گرچه از سال ۱۴۰۳ و احتمالاً به دلایل اقتصادی آغاز شده اما در سال ۱۴۰۴ و نیمه ۱۴۰۵ به شکل محسوسی افزایش یافته است. همچنین با بررسی دوره‌های مشابه می‌توان مشاهده کرد در زمان‌هایی که کشور دستخوش شرایط غیر عادی بوده، تعداد آگهی‌ها کمتر از حد معمول شده است.

در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۵۴ هزار آگهی فروش ملک کمتر از سال ۱۴۰۳ ثبت شده و در بخش اجاره نیز کاهش بیش از ۱۶۰ هزار آگهی دیده می‌شود. همچنین در ۶ ماهه اول سال جاری نسبت به سال گذشته بیش از ۱۷۰ هزار مورد کاهش در آگهی‌های فروش ملک و نزدیک ۱۳۰ هزار مورد کاهش در آگهی‌های اجاره دیده می‌شود. مقایسه سال جاری با نیمه سال ۱۴۰۳ نیز از تشدید این روند حکایت دارد.

روند کاهش تعداد آگهی‌های ملکی آنلاین در پایتخت را می‌توان به افزایش شدید قیمت‌ها و شرایط اقتصادی کشور نسبت داد؛ اما بررسی ماه‌به‌ماه آگهی‌های منتشر شده از تاثیر رخدادهایی مانند جنگ و اعتراضات بر این روند حکایت دارد.

سال سخت

نخستین رخداد سال گذشته، جنگ ۱۲ روزه بود که ۲۳ خرداد آغاز شد و تا ۴ تیر ادامه یافت. این جنگ غافلگیری زیادی برای مردم داشت و تاثیر خود را به سرعت نشان داد. کاهش تعداد آگهی‌ها در هر دو بخش فروش و اجاره در خرداد و تیر دیده می‌شود اما اگر به سال قبل‌تر توجه کنیم، معمولا پس از پیک اردیبهشت، شاهد کاهش تعداد آگهی‌ها در خرداد و تیر هستیم که در مرداد دوباره افزایش می‌یابد. این روند در سال ۱۴۰۴ نیز تکرار شده اما اعداد ثبت شده به حد نصاب ۱۴۰۳ نرسیده‌اند.

روند کلی ثبت آگهی‌ها تا حدود آذر ماه حفظ شده اما در دی و بهمن که معمولا افزایش شدیدی با ثبت آگهی‌های آنلاین مسکن روبه‌رو هستیم، افت چشمگیری در سال ۱۴۰۴ دیده می‌شود. این کاهش را می‌توان به اعتراضاتی نسبت داد که از اوایل دی ماه آغاز شد و در ۱۸ و ۱۹ همان ماه به اوج رسید که منجر به قطع اینترنت در کل کشور به مدت ۲۰ روز (تا ۸ بهمن) شد. هرچند پلتفرم‌های داخلی پس از مدت کوتاهی در دسترس قرار گرفتند اما مسدود بودن موتور جست‌وجوی گوگل و ابزارهایی مانند گوگل ادز، اختلال جدی در روند کاری کسب‌وکارهای آنلاین ایجاد کرد.

تعداد آگهی‌های مسکن پایتخت در دی ماه ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل در بخش فروش کمتر از نصف و در اجاره حدود نصف شده است. در بهمن ماه نیز این روند ادامه یافته است.

۸۸ روز قطعی اینترنت

به صورت سنتی در اسفند و فروردین، تعداد آگهی‌های فروش و اجاره مسکن کاهش می‌یابد اما افتی که پلتفرم‌ها در پایان سال ۱۴۰۴ و آغاز ۱۴۰۵ به ثبت رساندند، تاکنون سابقه نداشته است.

آغاز جنگ در صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴ با شوک شدید و قطعی اینترنت همراه شد. مقایسه نمودار ثبت آگهی‌های مسکن در سه دوره متوالی نشان می‌دهد نه تنها شاهد کاهش شدید آگهی‌ها در اسفند و فروردین بودیم، بلکه روند ادامه سال نیز تغییر کرده است.

همان‌طور که پیشتر گفته شد معمولا پس از افزایش آگهی‌ها در اردیبهشت، شاهد کاهش در خداد و تیر هستیم اما در سال جاری و پس از شوک ابتدای سال، روند افزایش تا پایان تابستان تقریبا حفظ شد. به نظر می‌رسد قطعی ۸۸ روزه اینترنت که تا ۶ خرداد ادامه یافت، آگهی‌ها را برای ماه‌های بعد انباشته کرده بود. همین موضوع نشان می‌دهد باز بودن پلتفرم‌های داخلی نمی‌تواند قطعی اینترنت را جبران کند.

یک بررسی موردی

در جریان جنگ ۱۲ روزه، منزل مسکونی برخی از مقام‌ها در مناطق مختلف هدف حمله دشمن قرار گرفت. در آن زمان عنوان شد املاک این مناطق با افت تقاضا روبه‌رو شده‌اند، اما داده‌ها این فرضیه را رد می‌کند و دنبال کردن روند آگهی‌های منتشر شده در مناطق نشان می‌دهد تنها منطقه ۲۲ تهران (شمال غربی تهران)  تعداد آگهی‌هایش کاهش چشم‌گیری یافته است که در این منطقه نیز مقام‌های دولتی ساکن نبودند.

آنچه در این نمودار دیده می‌شود، روند انتشار آگهی‌های آنلاین فروش مسکن در ۶ منطقه تهران است. مناطق ۴، ۲۱، ۱ و ۲۲ در طول جنگ‌های اخیر بیش از دیگر مناطق هدف حملات دشمن قرار گرفتند و مناطق ۱۰ و ۱۷ کمترین حملات را شاهد بودند. همان‌طور که دیده می‌شود، تمامی مناطق رفتار تقریبا مشابهی را از خود نشان داده‌اند و در جریان یا پس از رخدادهای یک سال و نیم گذشته، فقط جایگاه منطقه ۲۲ از نظر تعداد آگهی‌ها با تنزل مواجه شده است.

در مجموع بررسی روند انتشار آگهی‌های آنلاین مسکن در تهران نشان می‌دهد در یک سال و نیم اخیر به صورت کلی تعداد آگهی‌های مسکن نسبت به سال‌های قبل‌تر، کاهش یافته است که احتمالا دلیل عمده آن، وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور است؛ اما قطعی و اختلال اینترنت در سه مقطع مختلف، روند انتشار آگهی‌ها را دچار وضعیت غیر نرمال کرده و هرچه زمان قطعی اینترنت بیشتر بوده، آثار آن برای مدت بیشتری باقی مانده است.