وکیل دادگستری: قراردادها از بیرون ترسناک‌اند، اما ابزار اجرایی موثری ندارند

نیلوفر طاهری را پیش از آنکه از نزدیک ببینیم، از روایت‌های اکوسیستم می‌شناختیم؛ از دقتش در خواندن بندهای قرارداد، حساسیتش روی جزئیات حقوقی و وسواسی که در طراحی ساختارهای سرمایه‌گذاری دارد. جالب‌تر از همه این بود که نام او را هم از زبان سرمایه‌گذاران شنیده بودیم هم از زبان بنیان‌گذاران استارت‌آپ‌ها؛ دو سوی میزی که معمولاً در بسیاری از مذاکرات منافع متفاوتی دارند و کمتر بر سر یک وکیل به توافق می‌رسند. در سال‌هایی که اکوسیستم استارت‌آپی ایران از رونق سرمایه‌گذاری به دوره‌ای از احتیاط، رکود و بحران رسیده، طاهری از معدود حقوقدانانی است که هم تجربه حضور در شرکت‌های سرمایه‌گذاری را دارد و هم از نزدیک درگیر چالش‌های حقوقی استارت‌آپ‌ها درگر بوده است. ازهمین‌رو گفت‌وگو با او فقط درباره قراردادها نیست؛ بلکه روایتی است از تغییر رابطه میان سرمایه‌گذار و کارآفرین، ظهور قراردادهای سخت‌گیرانه‌تر، بن‌بست‌های حاکمیت شرکتی، مهاجرت بنیان‌گذاران و اکوسیستمی که به گفته او، بیش از آنکه دچار کمبود قانون باشد، از ضعف در اجرا و طراحی ساختارهای حقوقی رنج می‌برد. در این گفت‌وگو سعی کردیم از دل تجربه‌های عملی او دریابیم چرا قراردادهای سرمایه‌گذاری از مدل کلاسیک سرمایه‌گذاری خطرپذیر فاصله گرفته‌اند، جنگ و قطعی اینترنت چه تاثیری بر تعهدات طرفین گذاشته و چرا هنوز هم سواد حقوقی در بسیاری از استارت‌آپ‌ها به اندازه اهمیتش جدی گرفته نمی‌شود.   برخی از استارت‌آپ‌ها پس از جنگ ۱۲روزه به مشکلات متعددی مثل پایبندنبودنِ سرمایه‌گذاران به مهلت انجام تعهدات سرمایه‌گذاری برخورده‌اند. این اتفاق پس از اعتراضات دی‌ماه و جنگ رمضان هم ادامه پیدا کرده است. به نظر می‌رسد فضای پرتنش کشور در سال اخیر ضعف‌های حقوقی در قراردادها را بیش از پیش آشکار شده است. آیا می‌توان گفت نبود بندهایی مانند فورس‌ماژور یا شرایط قطعی اینترنت در قراردادها، امروز نمود یافته و کفه ترازو را به ضرر استارت‌آپ‌ها سنگین‌تر کرده است؟ من در اغلب موارد از سمت وکیل سرمایه‌گذار فعالیت کرده‌ام،...