آیا فیبر نوری سرانجام به خانه‌ ایرانی‌ها می‌رسد؟ پروژه‌ای با شکست‌های متوالی

وقتی اینترنت قطع شد، کسی گفت: «پروژه فیبر نوری احتمالاً بازی را سه بر صفر به استارلینک می‌بازد.» واقعیتی که کتمان آن به کار کسی نخواهد آمد. تاریخچه فیبر نوری خانگی در ایران بیش از آنکه نشانی از پیشرفت باشد، تاریخ شکست‌های مکرر است. در طول حدود ۱۵ سال گذشته بازیگران و ایده‌ها عوض شده‌اند اما صفحه بازی ثابت مانده است و هر بار در خانه یکی‌مانده‌به‌آخر، بزرگ‌ترین مارْ بازیگران را نیش می‌زند و به خانه اول برمی‌گرداند. اهمیت فیبر نوری چه در لایه انتقال و چه دسترسی آن‌قدر است که وزارتخانه‌های دوره‌های گوناگون را به‌سمت اجرای آن کشانده و هر وزیری تلاش کرده است یک بار برای همیشه، این گره کور را باز کند؛ اما در پایان دوره‌اش، چیزی جز شکست به ثبت نرسانده و وزیری بعدی، از زاویه دیگری وارد ماجرا شده است. تاسیس اپراتور اختصاصی، ارتقای پروانه اپراتورهای کوچک، سرمایه‌گذاری هنگفت، افزایش فشار بر مخابرات ایران و... در این سال‌ها امتحان شده‌اند و هیچ‌کدام به نتیجه قابل قبولی نرسیده‌اند. در آخرین تلاش‌ها، اجرای طرح عظیم مهاجرت از سیم مسی به فیبر نوری در شرکت مخابرات ایران در دستور کار قرار گرفت؛ اما جدا از مشکلات گوناگون در سمت اپراتور، اکنون مهم‌ترین سوال کاربران این است که چه فرقی می‌کند چطور به اینترنت دسترسی نداشته باشیم؟   شرکت سهامی خودی‌ها اواخر دهه ۶۰ اولین خط فیبر نوری در ایران میان تهران و کرج کشیده شد؛ اما تا این فناوری به لایه دسترسی برسد، بیش از دو دهه زمان لازم بود. اواخر دهه ۸۰ دولت به این نتیجه رسید که لازم است در لایه دسترسی اینترنت ثابت از فیبر نوری استفاده کند. هرچند این نگاه به‌کلی با محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی نهادهای گوناگون برای دسترسی به اینترنت مغایرت داشت. نتیجه این پارادوکس نظری، خود را در شکل‌گیری اپراتوری نشان داد که در آغاز به نام «اپراتور چهارم» مشهور شد....