نگاهی به قوانین تصویب‌شده در اتحادیه اروپا برای محافظت از خالقان محتوا در پلتفرم‌های اجتماعی؛ فهرست خاکستری

در سال ۲۰۱۳، براون و مارسدن در کتاب‌شان با نام رگولاتوری کد: حکمرانی خوب و رگولاتوری بهتر در عصر اطلاعات (Regulating Code. Good Governance and Better Regulation in the Information Age) نوشتند: «عبارت کاربر مولد (prosumer) در ظاهر زشت به نظر می‌رسد...» اما اگر این توصیف را به فرهنگ واژگان حقوقی ترجمه کنیم، منظور نویسندگان این بود که باید یک چارچوب رگولاتوری تعیین شود تا بخشی از قدرت کنترل محتوا به تولیدکنندگان محتوا در اینترنت برگردد. در حال ‌حاضر، کنترل محتوا در اختیار شرکت‌های بیگ‌تکی قرار دارد که بر اساس قراردادهای سخاوتمندانه کسب مجوز از محتوای تولیدکنندگان آنلاین پول درمی‌آورند. تا امروز، مساله چگونگی برقراری تعادل بین حقوق کاربران و جایگاه قدرتمند بیگ‌تک محل مناقشه بوده است. قانون‌گذاران اروپا با تصویب قوانین سرویس‌های دیجیتالی (DSA) و قوانین بازارهای دیجیتالی (DMA) در سال ۲۰۲۲، پیشگام این مسیر بوده‌اند. با‌این‌حال، قوانین نام‌برده به‌طور عمده بر ایجاد محیط آنلاین «امن» برای کاربران سرویس‌های اینترنت و پلتفرم‌های آنلاین تمرکز دارند. این قوانین بررسی نمی‌کنند که چگونه می‌توان کمک کرد تولیدکنندگان محتوا، یعنی کاربران مولد (prosumers) از ارزش آنچه خلق می‌کنند سود ببرند. اکنون صاحبان وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌ها سود اصلی را از محتوای تولیدکننده‌ها می‌برند. نوشتار حاضر به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه قوانین قرارداد می‌توانند به برقراری تعادل منصفانه بین حقوق کاربران مولد و پلتفرم‌های آنلاین کمک کنند. پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی در کانون این نوشتار قرار می‌گیرند. در این گزارش ابتدا ارزش‌هایی که قانون قرارداد باید منعکس‌شان کند ارزیابی می‌شوند. سپس ارزش مصرفی در کنار ارزش مبادله محصولات در بازار بررسی می‌شود. بخش دوم این مقاله نشان می‌دهد چه سازوکارهایی در قانون قرارداد می‌توانند عدالت را درباره هر دو نوع ارزش مزبور برقرار کنند. ارزش‌ها آلوین تافلر در کتابش به نام موج سوم که سال ۱۹۸۰ منتشر شد دو مفهوم مصرف‌کننده (consumet) و تولیدکننده (Producer) را ترکیب کرد تا عبارت «کاربر مولد» (prosumer)...