پرونده‌ای درباره اقتصاد خالقان محتوا

موضوع اقتصاد خالقان محتوا یا اقتصاد تولیدکنندگان محتوا (Creator Economy) در جلسه تحریریه پیوست، یعنی در ۱۰ روز اول دی‌ماه، تعیین شد. تقریباً همان زمانی که بحث کاهش درآمد یوتیوبرهای ایرانی در میان بود، مساله‌ای که از جمله دلایل اصلی‌اش موقعیت جغرافیایی، سیاست‌های پلتفرم‌های خارجی و جایگاه امروزی ایران در دنیای بین‌الملل است. همین خبر باعث شد این موضوع را، که هر روز در جهان مهم‌تر می‌شود، انتخاب و روندهای گوناگونش را بررسی کنیم: اینکه چیست و چه اهمیتی دارد و چرا پیش‌بینی می‌شود ارزش بازارش به حدود دو هزار و ۵۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۵ برسد. همچنین سراغ مشکلات و دردسرهای نقش‌آفرینان این بازار رفتیم که عده‌ای آنها را Procumer می‌خوانند: این عبارت از ترکیب دو کلمه Producer به‌معنای تولیدکننده یا خالق با Consumer به‌معنی مشتری یا مصرف‌کننده یا کاربر ساخته شده است. شاید «کاربرمولد» را بتوان معادل خوبی برایش قلمداد کرد. تا جایی که به اینترنت دسترسی داشتم و می‌توانستم در وب جست‌وجو کنم، این مفهوم به‌تازگی در آثار فارسی‌زبان مطرح و معادل‌های متفاوتی برایش پیشنهاد شده است. خلاصه آنکه پرونده این شماره درباره اقتصاد خالقان محتواست، اقتصادی از آن کسانی که به اینترنت جهانی دسترسی دارند و با اتکا به استعداد یا دانش خود می‌توانند در نقش خالق محتوا، عکاس یا زبانشناس و بازیگر و... محتوایی را در شبکه‌های اجتماعی تولید کنند که توجهش بیشتر معطوف به هواداران و خواست آنهاست، نه روندهای غالب تبلیغاتی. اما اقتصاد خالقان محتوا در وضعیت فعلی ما دیگر رو به ‌احتضار نیست، مرده است و جان ندارد؛ اغراقی در کار نیست وقتی «سیم‌های رابطه» جوری قطع‌اند که حتی نمی‌توانی مثل دوره جنگ ۱۲روزه، با خط ثابت، به آدم‌های زندگی‌ات در آن‌سوی آب‌ها زنگ بزنی. اما بیشتر ما ۸۰ و چند میلیون نفر، و دارندگان خطوط سفید، از اینترنت جهانی محرومیم. همان اینترنتی که بنیان اقتصاد خالقان محتوا در دنیاست.