skip to Main Content
محتوای اختصاصی کاربران ویژهورود به سایت

فراموشی رمز عبور

با شبکه های اجتماعی وارد شوید

عضو نیستید؟ عضو شوید

ثبت نام سایت

با شبکه های اجتماعی وارد شوید

عضو هستید؟ وارد شوید

فراموشی رمز عبور

وارد شوید یا عضو شوید

جشنواره نوروزی آنر

ورودی

مهدیه نوروزیان؛ مخاطره در دیجیتالی کردن خدمات بانکداری

مهدیه نوروزیان معاون برنامه‌ریزی و توسعه داتین

زمین جدیدی برای کاشت بذرهای فراگیری مالی

مهدیه نوروزیان؛ مخاطره در دیجیتالی کردن خدمات بانکداری
مهدیه نوروزیان معاون برنامه‌ریزی و توسعه داتین

۹ بهمن ۱۴۰۰

زمان مطالعه : 4 دقیقه

شماره ۹۸

برای بوکمارک این نوشته

عبارت صنعت ۴.۰ را زیاد شنیده‌ایم که حرف از قدرت «داده‌ها» و پتانسیل موجود در آن برای تحول فرایندهای تولید می‌زند. به گونه‌ای که فرایند تولید محصولات و خدمات در هر صنعت، می‌تواند متکی بر پردازش حجم عظیمی از داده‌های انباشته‌شده در سامانه‌ها بازطراحی شود و خروجی شخصی‌سازی‌شده‌تر و هوشمندتری ایجاد کند. داده‌هایی که در طول سال‌ها استفاده افراد از محصولات مختلف ایجادشده و در ابزارهای پراکنده‌ای ثبت شده است؛ داده‌هایی که در الگوی جدید سبک زندگی عموم مردم (به ویژه نسل‌های Z و Y) تولید می‌شود که از آن به عنوان «اتصال» (Connectedness) نام برده می‌شود. تعداد روزافزونی از مردم در بیشتر ساعات روز آنلاین هستند و به صورت دائمی از انواع دستگاه‌های متصل به اینترنت (گوشی هوشمند، ساعت هوشمند، لوازم منزل و اتومبیل متصل به اینترنت) استفاده می‌کنند که هر لحظه در حال ثبت داده‌های جغرافیایی، سلامت، ارتباطات اجتماعی، گفت‌وگوها، تصاویر، تراکنش‌ها و… افراد است. این حجم عظیم داده‌ها که در هر لحظه تولید و ثبت می‌شود تصویر تقریباً کاملی از فعالیت‌ها و ترجیحات یک فرد را در تلفن همراه او و سرورهای نادیدنی ثبت می‌کند و می‌تواند یکی از منابع بسیار ارزشمند شناخت و پیش‌بینی رفتارهای افراد باشد.

وقت آن رسیده که موج صنعت ۴.۰ به صنعت بانکداری نیز برسد. بانک که فلسفه وجودی آن وساطت میان سپرده‌گذاران و متقاضیان دریافت تسهیلات و سرمایه است، برای شناخت مشتریان خود و کسب اعتماد، به پرونده‌های اعتباری آنها متکی است و این دریچه شناخت تاکنون همگام با پیشرفت‌های فناوری تغییر چندانی نکرده است. بانک‌های پیشروتر متوجه این پتانسیل شده‌اند و در صدد استفاده از فناوری تحلیل داده برای شناخت رفتارهای مالی مشتریان برآمده‌اند. اما آنچه در این یادداشت قصد داریم بگوییم این است که رفتارهای مالی مشتریان تنها نوک کوه یخ است که بیرون مانده و حجم بزرگی از این کوه، شامل رفتارهای غیرمالی مشتریان است که همبستگی زیادی با رفتارهای مالی ایشان دارد ولی از افق دید و کاوش ما برای شناخت رفتار مالی مشتریان خارج است. البته در سال‌های اخیر برخی فین‌تک‌ها به سراغ این زمین بارور جدید رفته‌اند و با تحلیل داده‌های غیرمالی مشتریان، به آنها خدمات مالی ارائه می‌کنند؛ از تحلیل تماس‌ها و شبکه ارتباطات افراد در تلفن همراه آنها، تحلیل موقعیت مکانی و رفت‌وآمد آنها در طول شبانه‌روز و سایر اطلاعاتی که رفتار شخص را در خارج از سیستم بانکی نشان می‌دهد به الگوهای جالبی دست پیدا می‌کنند که می‌تواند افراد خوش‌حساب را از بدحساب متمایز کند، تفاوت رشد درآمد افراد مختلف را در طول مسیر شغلی آنها پیش‌بینی کند و حتی نیازهای مالی آتی فرد را پیش از رخ دادن آنها حدس بزند.

این داده‌ها در دست یک نهاد متمرکز نیست و سامانه‌های مختلف بسته به میزانی که موفق شوند توجه افراد را حفظ و عادت استفاده از خدمات خود را در ایشان ایجاد کنند، مالک داده‌های تولیدشده از دستگاه‌ها و نرم‌افزارها خواهند بود. کسب‌وکارهای مختلف دنبال در اختیار داشتن داده‌های بیشتری از مشتریان هستند. از جمله کسب‌وکارهایی که مالک داده‌های زیادی از افراد هستند می‌توان به بیگ‌تک‌ها یا بزرگ‌فناوران، اپراتورها، پلتفرم‌های خدمات آنلاین، بانک‌ها، موسسات مالی و سرمایه‌گذاری، پلتفرم‌های پرداخت و غیره اشاره کرد که شروع به نفوذ در بازار خدمات مالی کرده و با ایجاد امکانات متنوع پرداخت و مدیریت مخارج، حجم زیادی از تراکنش‌های روزمره افراد را به خود جذب کرده‌اند. در این میان، شرکت‌های بزرگ‌فناور از این مزیت رقابتی عظیم در دسترسی به داده‌های وسیع از زندگی روزمره کاربران خود نیز استفاده می‌کنند تا کم‌کم وارد زمین اصلی کسب‌وکار بانکداری شوند. ارائه خدمات تسهیلات در قالب خریدهای اقساطی، کیف پول‌هایی با کارمزدهای ناچیز، اعتبارسنجی با اتکا بر انبوده داده‌های رفتاری و تراکنش‌های کاربران و غیره نمونه‌هایی از این تلاش‌ها هستند که می‌توانند مزیت عمده بانک‌های سنتی را در دسترسی به منابع مالی گسترده، کمرنگ و در عوض مزیت شرکت‌های فناوری و پلتفرم‌های آنلاین را برجسته کنند که می‌دانند به چه کسی باید وام بدهند، حتی اگر منابع مالی مورد نیاز را در اختیار نداشته باشند.

در اینجاست که نقش شرکت‌های فناوری در فراگیری مالی حتی از سطح فراهم کردن دسترسی و نفوذپذیری نیز فراتر می‌رود و وارد زمین جدیدی برای شناسایی و پیش‌بینی نیازهای مالی افراد با اتکا به داده‌های غیرمالی زندگی آنها می‌شود. کسب‌وکارهایی که بتوانند به داده‌های وسیع‌تری دست پیدا کنند، در درجه دوم، توانمندی تبدیل شدن به اطلاعات و سپس به «شناخت» را در جهت پیش‌بینی رفتار مشتریان داشته باشند، و در نهایت چابکی لازم برای اصلاح فرایندهای تولید و عرضه محصولات و خدمات شخصی‌سازی‌شده منطبق با نیاز هر مشتری را در خود به وجود بیاورند، نه تنها در تحقق رویای فراگیری مالی در کشور سهیم خواهند بود بلکه با دستیابی به منطق درست مدل کسب‌وکار خواهند توانست جریان درآمدی پایدار و رو به رشدی در این زمین جدید مستعد، بسیار وسیع و نادیده گرفته‌شده برای خود و سهامداران‌شان خلق کنند.

این مطلب در شماره ۹۸ پیوست منتشر شده است.

ماهنامه ۹۸ پیوست

برای بوکمارک این نوشته

دانلود نسخه PDF
https://pvst.ir/br1

0 نظر

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

Back To Top
جستجو