نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 44
محصول ماه

شماره ۴۳ بهمن

شرکت ارتباطات زیرساخت
تلگرام پیوست
شماره 43 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 123

نبض فناوری جهان در گذر از مرز سال میلادی چگونه می‌زند

از درز اطلاعات تا انفجار

سرانجام سالی که در آن شاهد جنگ‌های سایبری، هک گسترده، درز اطلاعات حساب‌های کاربری یاهو و غیره، انفجار باتری تلفن همراه بودیم، به پایان رسید. سالی که هکینگ حتی در کار سیاست‌مداران بزرگ هم وارد عمل شد و آنها را دستپاچه کرد. سالی که نشان داد جنگ سایبری شوخی نیست و می‌تواند همه چیز را در دنیای سیاست تغییر دهد. از روسیه گرفته تا آمریکا و اروپا همه و همه درگیر جنگی بودند و هستند که در حوزه مجازی صورت می‌گیرد. راب گایدری معتقد است زمانی که به پایان سال ۲۰۱۷ رسیدیم، برمی‌گردیم و با نگاهی به پشت سرمان متوجه می‌شویم که بزرگ‌ترین حملات سایبری سال ۲۰۱۶ آن‌قدرها هم بد نبوده‌اند. وی می‌گوید: «اگر اقدامی مناسب در این زمینه صورت نگیرد، بدون شک اوضاع بدتر از قبل خواهد شد. بدین ‌ترتیب مردم عادی، که از طریق اینترنت تجارت یا کسب‌ و‌ کاری برای خود به راه انداخته‌اند، باید هزینه این حملات سایبری و عملیات‌ هکری را بپردازند. درست همانند آن دورانی که کسانی که خواهان تجارت و حمل‌ و‌ نقل کالاها از طریق دریا بودند، باید هزینه آن، یعنی مواجه‌ شدن با دزدان دریایی، را می‌پرداختند.» به این ترتیب، امنیت یکی از روندهای مهم فناوری در سال ۲۰۱۷ خواهد بود.

شماره 43 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 33

همه پادشاهان یک اقلیم

وقتی مدیران ارشد و میانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از ورود اپراتورهای جدید ارتباطات ثابت و همراه به بازار خبر می‌دادند، احتمالاً در ذهن‌شان نبود که چند ده بازیگر ریز و درشت وارد عرصه خواهند شد. همان‌طور که از اولین سخنان آنها برمی‌آید، تصور می‌کردند در مجموع ۱۰ اپراتور جدید وارد این حوزه می‌شوند و هم انحصار خدمات را از بین می‌برند و هم قیمت‌ها را می‌شکنند. اما اینجا ایران است و معمولاً همه آن‌قدر لابی دارند که بتوانند در مقطع حساس، خود را در میان انتخاب‌شده‌ها جا دهند، آن هم وقتی پای صدور یک پروانه در میان باشد.  ورود بیش از ۴۰ اپراتور جدید به بازار خدمات ارتباطات، آنچنان تغییری در این حوزه ایجاد می‌کند که تخمین آن برای پدیدآورندگانش هم ممکن نیست. اما آیا همه آنها که پروانه یا موافقت اصولی گرفته‌اند، وارد فاز عرضه خدمات می‌شوند؟ اکنون که همه می‌خواهند نفر اول این حوزه باشند، باید دید در عمل چه می‌شود. هشت قرن پیش سعدی علیه‌الرحمه گفته بود:«ده درویش در گلیمی بخسبند و دو پادشاه در اقلیمی نگنجند.» باید دید حوزه ارتباطات چگونه چند ده درویشی را که می‌خواهند پادشاه باشند، در خود جای می‌دهد. روزی که محمود واعظی صندلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 43 گزارش ماه مجلس و آی‌تی صفحه 24

بخش فناوری اطلاعات برنامه ششم توسعه به تصویب مجلس رسید

ترسیم نقشه راه فاوا

برنامه ششم توسعه اگر به بودجه ۹۵ نرسید اما بررسی بودجه ۹۶ را به تاخیر انداخت. سال گذشته زمانی که لایحه برنامه ششم به مجلس شورای اسلامی ارائه شد، مجلسیان اعلام کردند تاخیر در ارائه برنامه و بودجه مانع آنان در تصویب به موقع بودجه و در نهایت برنامه ششم خواهد شد و نتیجه آن تصویب طولانی‌تر شدن دوره اجرای برنامه پنجم توسعه بود. اما تاخیر یک‌ساله در بررسی برنامه ششم توسعه موجب عدم تداخل تصویب برنامه ششم توسعه و بودجه سال ۹۶ نشد. روزهای پایانی دی‌ماه مصادف شد با نهایی شدن بندهایی از لایحه برنامه ششم که قرار است طی پنج سال آینده مسیر آینده فناوری ‌اطلاعات و ارتباطات کشور را تعیین کنند. مواد ۸۳ تا ۸۵ با ۸ بند. بندهایی طولانی که طولانی بودن آن یکی از دلایل برگشت‌شان به کمیسیون تلفیق بود. اما آنچه از کمیسیون تلفیق بیرون آمد نیز چندان تفاوتی با لایحه پیشنهادی نداشت، مگر حذف بخش‌های چالشی موارد که اشاره به بازگرداندن زیرساخت‌های خصوصی‌شده به دولت داشت. از دیگر تفاوت‌هایی که در مصوبه مجلس ایجاد شده و در لایحه پیشنهادی دولت گنجانده نشده بود، تغییر نام شرکت ارتباطات زیرساخت، تعیین شرکت‌های زیرمجموعه آن و هوشمندسازی مدارس شهرهای حاشیه‌نشین و روستایی است. برخی از بندها

شماره 43 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

حاشیه‌نگاری پیرامون موضوع فسخ قرارداد واگذاری شرکت مخابرات ایران

هفت سال پس از آن شالاپ بزرگ

می‌گویند «اگر تمام مردها یک مرد، تمام تبرها یک تبر، تمام درخت‌ها یک درخت و تمام رودخانه‌ها یک رودخانه شوند و آن مرد با آن تبر آن درخت را در آن رودخانه بیفکند، چه شالاپّی خواهد کرد». موجی را که با انتشار خبر فسخ قرارداد واگذاری شرکت مخابرات ایران در کشور به راه افتاد می‌توان از اثرات همان تلاطمی دانست که نیمه دوم سال ۸۸ با واگذاری شرکت مخابرات ایران ایجاد شده بود. موجی که ۲۳ آذرماه با اطلاعیه سازمان خصوصی‌سازی آغاز شد و ۲۵ دی‌ماه با واریز اقساط معوقه، فرو نشست. اما از هم‌اکنون می‌توان انتظار داشت در آینده‌ای نه‌چندان دور، امواج دیگری را شاهد باشیم. آن مرد با تبر تا میانه دهه ۸۰ همه صنعت ارتباطات کشور در شرکت مخابرات ایران خلاصه می‌شد. در همین حال، دولتی بر سر کار بود که خلاصه‌ای بود از همه کاستی‌ها و سوءمدیریت‌ها و بی‌برنامگی‌های دولت‌های قبل از خود، و بدین ترتیب اصلاً عجیب نیست که اجرای سیاست‌های کلی نظام در زمینه اصل ۴۴ قانون اساسی به مثابه تبری باشد بر پیکره مخابرات، که آن را در جامعه به شدت قطبی‌شده آن زمان انداخت و تلاطمی ایجاد کرد که همچنان اثرات آن ادامه دارد. واگذاری شتاب‌زده مخابرات با هزاران حرف و حدیث

شماره 43 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 28

مدیرعامل شرکت زیرساخت:

هزینه فیلترینگ، پنج درصد هزینه تمامشده اینترنت است

محمدجواد آذری جهرمی پنجمین مدیرعامل شرکت زیرساخت است که اردیبهشت‌ماه امسال بر مسند ریاست نشست. او در شرایطی مدیریت شرکت زیرساخت را در دست گرفت که این شرکت با بحران‌های متعددی روبه‌رو بود. در سال‌های اخیر، شرکت زیرساخت به خاطر خرید ارزان‌قیمت پهنای باند اینترنت از خارج و فروش گران آن به شرکت‌های اینترنتی و ایجاد انحصار در این بخش، متهم شده و بخش عمده کیفیت بد اینترنت در داخل کشور و رقابتی نشدن آن را به این موضوع نسبت می‌دهند. جهرمی جوان‌ترین مدیر ارشد حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است و در مراسم معارفه خود خطاب به وزیر ارتباطات گفت:«دکتر واعظی در انتخاب یک فرد جوان برای مدیریت شرکت ارتباطات زیرساخت ریسک بزرگی کردند و امیدوارم با اقدام مناسب و عملی و کمک همکاران پاسخ این اعتماد را بدهیم و جوانان را سربلند کنیم.» او از زمانی که مدیریت زیرساخت را بر عهده گرفته، در مسائل مهمی مانند فیلترینگ ورود کرده و طرح فیلترینگ هوشمند را به مرحله اجرا رسانده است. ما با او به گفت‌وگو نشستیم و حرف‌هایی شنیدیم که تاکنون در رسانه‌ها منعکس نشده‌اند. در پایان جهرمی گفت‌وگو با پیوست را «مفصل‌ترین» گفت‌وگوی خود در رسانه‌ها دانست. گفت‌وگوی مفصل ما را با او در زیر بخوانید: در

شماره 43 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 54

گفت و گو با محمد گرکانی‌نژاد، مدیر سابق مرکز توسعه تجارت الکترونیک

همیشه پا به توپ

محمد گرکانی‌نژاد  یک انتخاب حساس برای یک روز یک مدیر بود. نه فقط برای اینکه جوان‌ترین مدیر این بخش است بلکه برای اینکه طی این دو دهه و اندی فعالیت مدیریتی‌اش همواره در چشم توفان بوده. مدیری که همیشه از سمتش جوان‌تر بوده، همیشه مهندسی را بر سیاست ترجیح داده و همیشه هم دو دستگاه سامسونگ S7 Edge همراهش دارد. همیشه خندان و پر انرژی است و هیچ وقت از رسانه‌ها نگریخته. هنوز هم شیفته فوتبال است و در کارش از پا به توپ شدن نمی‌ترسد.   نمی‌توان نقش هوش اجتماعی بالایش را در موفقیت‌هایش بی تاثیر دانست ولی حقیقت این است که او در این کارنامه متنوعش از دولت تا بانک و از صندوق تا شاپرک، یک نکته را بدون شک خوب یاد گرفته چطور پل‌ها را پشت سرش خراب نکند. باید منتظر پل بعدی‌اش باشیم. شاید هم شوت بعدی‌اش.      سال تولد: ۱۳۴۸ محل تولد: تهران سوابق تحصیلی: کارشناس ارشد مهندسی برق گرایش سیستم های مخابراتی ، دانشگاه تربیت مدرس، کارشناس مهندسی برق گرایش سیستم های کنترل و ابزار دقیق ، دانشگاه تهران سوابق مدیریتی: رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک، معاون توسعه و نظارت شاپرک، مدیرعامل و عضو هیات مدیره شرکت ماشین‌های اداری خوارزمی، معاون طرح و

شماره 43 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 78

بررسی لایحه بودجه سال آینده کشور در بخش دولت‌ الکترونیکی

بودجه توسعه دولت ‌الکترونیکی کاهش یافت

بودجه پیش‌بینی‌شده برنامه توسعه دولت الکترونیکی در بخش اعتبار طرح‌های تملک دارایی سرمایه‌ای ملی حدود دو میلیارد تومان کاهش یافته است. البته فقط بودجه بخش برنامه توسعه دولت ‌الکترونیکی نیست که در سال آینده کاهش یافته، بلکه اعتبارات طرح‌های تملک دارایی سرمایه‌ای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در لایحه سال آینده نسبت به قانون بودجه امسال ۱۷ درصد کاهش یافته است. تکالیف سنگین چشم‌انداز و برنامه پنجم توسعه، که برای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور منظور شده است، در لایحه بودجه انجام آنها به سال‌های آتی موکول شده‌ و بخشی از طرح‌هایی که قرار بود تا اتمام برنامه پنجم توسعه به پایان برسند، زمان اتمام آنها سال ۹۹ پیش‌بینی شده ‌است. در مقابل اعتبارات برنامه‌ای در لایحه‌ بودجه سال ۹۶ نسبت به قانون بودجه امسال ۱۳ درصد رشد داشته و از رقم سه هزار و ۱۰۱ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان، به رقم سه هزار و ۵۱۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان رسیده ‌است. رقم پیش‌بینی‌شده برای بودجه سال آینده برنامه توسعه دولت ‌الکترونیکی ۷۹ میلیارد و ۹۶۶ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است. طبق ارقام اعلام‌شده در لایحه بودجه رقم مصوب برای برنامه توسعه دولت ‌الکترونیکی طی سال جاری، ۸۱ میلیارد و ۸۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 43 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 96

هفت نکته درباره منشور حقوق شهروندی

یک اعلامیه روحانی

روز بیست و نهم آذرماه بود که رئیس‌جمهور منشور حقوق شهروندی را امضا و رونمایی کرد. تهیه، تدوین و ابلاغ این منشور جزو یکی از وعده‌های انتخاباتی حسن روحانی بود. در این مطلب، با رویکرد به حوزه فناوری اطلاعات، نگاهی می‌اندازیم به این منشور و ابتدا به دو سوال مبنایی پاسخ می‌دهیم. ۱٫ سوال نخستی که باید به آن پاسخ داد، مساله مبنای حقوقی این منشور است. آیا دولت، اساساً صلاحیت تهیه و تدوین چنین منشوری را داشته است؟ دولت خود می‌گوید که «منشور حقوق شهروندی با هدف استیفا و ارتقای حقوق شهروندی و به منظور تدوین «برنامه و خط مشی دولت»، موضوع اصل ١٣۴ قانون اساسی، تنظیم شده است». اصلی که می‌گوید:«ریاست‏ هیات‏ وزیران‏ با رئیس‏‌جمهور است‏ که‏ بر کار وزیران‏ نظارت‏ دارد و با اتخاذ تدابیر لازم‏ به‏ هماهنگ‏ ساختن‏ تصمیم‏‌های‏ وزیران‏ و هیات‏ دولت‏ می‏‌پردازد و با همکاری‏ وزیران‏، برنامه‏ و خط مشی‏ دولت‏ را تعیین‏ و قوانین‏ را اجرا می‏‌کند. در موارد اختلاف‏ نظر یا تداخل‏ در وظایف‏ قانونی‏ دستگاه‏های‏ دولتی،‏ در صورتی‏ که‏ نیاز به‏ تفسیر یا تغییر قانون‏ نداشته‏ باشد، تصمیم‏ هیات‏ وزیران‏ که‏ به‏ پیشنهاد رئیس‏‌جمهور اتخاذ می‌شود لازم‏‌الاجراست‏. رئیس‏‌جمهور در برابر مجلس‏ مسئول‏ اقدامات‏ هیات‏ وزیران‏ است‏.» بدین ترتیب در شرایطی که