نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 48
محصول ماه

شماره ۴۷ تیر

شرکت ارتباطات زیرساخت
تلگرام پیوست
شماره 47 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 29

بررسی کارنامه و گزینه‌های آتی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

نوشتند اطلاعات؛ خواندند ارتباطات

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هیچ گاه یک وزارت کلیدی نبوده است. حتی توسعه واژگون‌گر اینترنت و تاثیر شبکه‌های اجتماعی و آشوب‌های موبایل هم نتوانسته باز این نهاد تصمیم‌گیر و اجرایی را به بازیگری تبدیل کند که وقتی کار به چیدن کابینه می‌کشد از همان اول نگاه و خط‌مشی مشخصی برای انتخاب وزیرش وجود داشته باشد. اغلب، چنان‌که در دوره پیشین هم اتفاق افتاد، استخوان‌بندی اصلی کابینه شامل وزارتخانه‌های کلیدی مانند وزارت امور خارجه کشور و اطلاعات چیده می‌شود و در نهایت اگر در سهم‌خواهی‌های جناح‌های برنده و بازنده لازم بود وزارتی دست به دست شود تا به همه صندلی برسد، وزیر ارتباطات هم به عنوان وجه‌المصالحه به طرفین یا افراد داده می‌شود. امسال اما این ماجرا کمی فرق دارد. تاثیر محسوس پهنای باند بر نتیجه انتخاباتی که در آن عملاً صدا و سیما از دور خارج شد نشان داد در پایان چهار سال دولت یازدهم به هدفی که برای این موضوع برگزیده بود رسیده و به قول خود شیخ دیپلمات هر کدام از این گوشی‌ها برای خودش یک صدا و سیماست. توسعه پهنای باند، اینترنت همراه و کنترل فیلترینگ منجر به نوزایی محتوای مستقل در فضای مجازی ایران شد، اما در نهایت امروز بسیاری از کسب و کارهای کلیدی

شماره 47 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 73

فین تک ها نمی دانند در کجای بازی قرار دارند

آرامش درحضور دیگران

خودشان می‌گویند روی آرامش را ندیده‌اند؛ می‌گویند با دلهره اینکه فردا چه می‌شود شب را به روز می‌رسانند. همیشه نگران‌اند. هر گاه تصور کرده‌اند همه چیز طبق روال است، فعالیت‌شان متوقف شده و با سدی با عنوان فیلتر روبه‌رو شده‌اند. فین‌تک‌ها از زمانی که نام‌شان بر سر زبان‌ها افتاد همواره از نبود قانون در این حوزه گله کرده‌اند و شفاف نبودن قوانین را دلیل اصلی بسیاری از مشکلات‌شان دانسته‌اند. البته این گله‌گزاری فقط مختص فین‌تک‌های فعال در ایران نیست، فین‌تک‌های فعال در سیلیکون‌ ولی نیز چندان دل خوشی از قانون‌گذار و رگولاتور حوزه‌شان ندارند. سیلیکون ولی در گزارشی که منتشر کرده بزرگ‌ترین مانع برای توسعه فین‌تک‌ها را موانع قانونی و همچنین رگولاتوری این حوزه عنوان کرده است. بررسی‌های صورت‌گرفته در این گزارش نشان می‌دهد ۴۳ درصد موانع پیش روی فین‌تک‌ها مختص موانع قانونی و ۲۴ درصد مختص مقاومت درون سازمانی و ۱۸ درصد ساختار حکومتی و در نهایت ۱۵ درصد مشکلات نیز به سهامداران بازمی‌گردد. این در شرایطی است که مدل قانون‌گذاری در آن منطقه بسیار پیشروتر از ایران است و موانع بر سر راه تولید و صنعت بسیار ساده‌تر حذف می‌شود. در اصل مشکل فین‌تک‌ها نوین بودن کسب و کار و فعالیت و در نهایت ناشناخته بودن فعالیت‌شان برای

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 47 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

جانمایی اجباری در انتظار متقاضیان غرفه در الکامپ

آفت‌های الکامپ تابستانه

در آستانه تغییر دولت و انتخابات سازمان نظام صنفی رایانه‌ای الکامپ ۹۶،‌ بزرگ‌ترین رویداد فناوری کشور، همچنان با مشکلاتی در هزینه، جانمایی و پیمانکاری دست و پنجه نرم می‌کند که امید دور شدن از انحصار شرکت سهامی نمایشگاه‌ها را کمرنگ‌ کرده است. پس از برگزاری الکامپ شانزدهم، تحت عنوان سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور، اکنون سه دوره پیاپی است که این سازمان سعی دارد کیفیت برگزاری آن را به استاندارد نمایشگاه‌های مشابه بین‌المللی برساند و آن را تبدیل به هاب آی‌سی‌تی منطقه کند. همکاری‌هایی هم در این زمینه با نمایشگاه سبیت آغاز کرده و با اضافه کردن بخش‌های جدید و متنوعی همچون الکام استارز رنگ و بوی دیگری به آن بخشیده است. با این حال چنین تلاش‌هایی نتوانسته است الکامپ را، چه قبل و چه حین برگزاری، از حاشیه‌ها و دردسرها به طور کامل خلاصی دهد. قبل از برگزاری الکامپ ۲۱ بود که رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در انتقاد از اختلافات ۲۰ ساله برگزاری نمایشگاه الکامپ گفته بود:«۲۰ سال است که حاشیه شده اصل و خودِ اصل از دست رفته است. به جای اینکه ما به عنوان مهم‌ترین کشور منطقه در صنعت آی‌سی‌تی بهترین نمایشگاه را داشته باشیم، این نمایشگاه منشاء اختلافات و دعوا بوده است.» دردسرهای جانمایی هرچند

شماره 47 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

میزگرد بررسی کارنامه وزارت ارتباطات در دولت یازدهم و راهکارهای آینده آن

دست‌های پشت موج‌ها

درست در آستانه چینش کابینه دوازدهم، این میزگرد پیوست با موضوعی برگزار شد که در بطن خود بسیار فراتر از یک دورهمی ساده برای بررسی وزارت ارتباطات پیشین و حتی رفتن به سمت آینده بود. در این نشست جنجالی که حتی گوشه‌‌هایی از آن که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد حاشیه‌هایی برانگیخت، هر شش نفر حاضران پرده‌‌های جدیدی از نمایش پیچیده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را نشان دادند که به آن ارزشی دوچندان برای مطالعه می‌بخشد: برات قنبری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و پرنفس‌ترین دونده سیاست‌گذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات از زمان پیروزی انقلاب تاکنون، به صراحت از نداشتن برنامه در وزارت ICT، درگیری میان معاونان و دلایل مهجور ماندن فناوری در کشور حرف زد. ناصرعلی سعادت، رئیس سازمان نظام صنفی، وزارتخانه مربوطه را اساساً فاقد قیومیت بر فناوری اطلاعات خواند و مسعود صفاری، برنامه‌ریز و دبیر سابق شورای عالی انفورماتیک، هم صحه گذاشت وزارت ارتباطات توان و تمایل تمرکز بر حوزه آی‌تی در کنار ارتباطات را ندارد و این مسند شایسته سازمان برنامه بوده. امیرحسین سعیدی نایینی، موسس سازمان نظام صنفی، نیز گفت مطالبه‌گری در صنف فاوا مرده است و تمایلی برای واگذاری امور به بخش خصوصی وجود ندارد و سهیل مظلوم، نایب رئیس همان سازمان،

شماره 47 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 50

یک روز با غلامرضا انصاری، موسس رشته و دانشکده کامپیوتر در ایران

یک شورشی آموزشی

غلامرضا انصاری یکی از متفاوت‌ترین و مهجور مانده‌ترین چهره‌های تاریخ فناوری معاصر ایران است. رئیس مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف در دوران دفاع مقدس که درس و کارش را در دانشکده برکلی رها کرد و به ایران آمد تا در میان یکی از بزرگ‌ترین هجمه‌های آکادمیک رشته و اولین دانشکده مستقل کامپیوتر ایران را تاسیس کند. او در این راه برچسب‌های بسیاری هم خورده، از آنارشیست گرفته تا کودتاچی آموزشی و حتی حالا هم خودش دوست نداشت این نوشته یک «بیوگرافی» باشد. چون معتقد است که بسیاری از رخدادها را آدم‌ها در ایران اتفاقی رقم می‌زنند نه با یک برنامه قبلی. البته هنوز هم بخش‌هایی را محرمانه می‌داند، چون سعی کرده آن زمان ردپای رسیدن به این توافق را استتار کند تا مبادا آبروی افرادی بعضاً سرشناس ریخته شود. اگر شما هم یکی از سالانه ۳۵۰ هزار دانش‌آموخته مغرور رشته‌های کامپیوتر و مرتبط به آن هستید، بد نیست با خواندن این نوشته کوتاه به خاطر داشته باشید اتفاقی یا تعمدی این رشته را کسی تاسیس کرده است که خودش هرگز کامپیوتر نخوانده و همواره طرفدار سینه‌چاک مکتب بینارشته‌ای در ارتباط میان صنعت و کامپیوتر بوده است سال تولد: ۱۳۳۴ محل تولد: تهران سوابق تحصیلی: لیسانس راه و ساختمان از دانشگاه

شماره 47 باشگاه مدیران شرکت‌گردی صفحه 58

گشت‌وگذار در پرداخت الکترونیک سامان، شرکتی که مبدع روش‌های نوین پرداخت بوده است

ز سامان به سامان همه کوی و شهر*

                                                                           پرداخت الکترونیک سامان زمینه کاری: PSP نیروی انسانی: ۱۳۰۰ نفر سال تاسیس: ۱۳۸۲ در حوزه بانکداری و پرداخت حرف‌های زیادی برای گفتن وجود دارد. اگر بخواهیم بخش‌هایی از کل تجارت کشور را که با تکنولوژی و بر لبه آن پیش رفته‌اند نام ببریم، بانکداری الکترونیکی حتماً به عنوان صنعتی پیشرو یکی از این نام‌ها خواهد بود. شرکت‌های پرداخت الکترونیکی مستقل و منشعب از بانک‌ها تا به امروز دست به کارهایی زده‌اند که مقوله پرداخت در کشور را بسیار راحت‌تر از قبل کرده و در این عرصه نوآوری‌های چشمگیری نمایان شده که بر بستر توسعه اینترنت و به خصوص اینترنت همراه در کشور بوده است. در این میان پرداخت الکترونیک سامان یکی از شرکت‌هایی است که حوزه گسترده‌ای از خدمات را در برگرفته و در میان روش‌های پرداخت نوین بسیاری از اولین‌ها را در بازار رو کرده است: از نخستین مجوز خدمات پرداخت و اولین درگاه اینترنتی گرفته تا اولین سرویس پرداخت USSD. مدیران این شرکت می‌گویند «سپ»، در بازاری که قوانین و ساز

شماره 47 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 68

با وجود توان صددرصدی وزارت کشور برای اجرا

دستگاه‌های نظارتی، چالش الکترونیکی شدن انتخابات

بحث الکترونیکی شدن انتخابات در ایران به دوران سازندگی برمی‌گردد. این بحث برای اولین بار در آن سال‌ها مطرح شد و هنوز هم در پیچ و خم دستگاه‌های نظارتی مانده و با وجود اینکه وزارت کشور اعلام می‌کند توانایی برگزاری الکترونیکی انتخابات را در دو دوره اخیر داشته، اما همچنان دستگاه‌های نظارتی مانند شورای نگهبان با اجرایی شدن این طرح مخالفت می‌کنند. در انتخابات اخیر شوراها، در ۱۳۹ شهر از صندوق‌های الکترونیکی اخذ رای استفاده شد و وزارت کشور این تجربه را تجربه‌ای موفق می‌داند. این در حالی است که دستگاه نظارتی این انتخابات نه شورای نگهبان بلکه مجلس بوده است. با این حال نام هیچ یک از کلانشهرها در میان این ۱۳۹ شهر نیست. الکترونیکی شدن انتخابات در کشور می‌تواند تاثیرات زیادی در بالا بردن میزان سلامت انتخابات و روند شمارش آرا و اعلام نتایج داشته باشد. چالشی که با وجود توان اجرایی آن در کشور هنوز مجوز اجرا دریافت نکرده است. در انتخابات اخیر طی دو ساعت نتایج شمارش آرای ۱۰۴ شهر مشخص شد و در همان زمان می‌توانست اعلام شود، اما به این دلیل که شمارش آرای ریاست جمهوری مقدم بر شوراها بود این نتایج با تاخیر اعلام شد. به نظر می‌رسد الکترونیکی شدن انتخابات راه‌حلی قطعی

شماره 47 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 90

قوانین و مقررات مصوب در ایران چه رویکردی نسبت به حمایت از داده‌های فضای مجازی دارند

حمایت از اطلاعات شخصی در نظم حقوقی ایران

این روزها با اتصال هر گوشی تلفن همراه به اینترنت و البته ذخیره‌سازی حجم بالایی از داده‌های شخصی در این ابزارهای تکنولوژیک، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های هر کدام از ما افشا نشدن این دسته از اطلاعات است. این نگرانی با رعایت برخی نکات ایمنی کاهش پیدا خواهد کرد، اما مرور برخی از حمایت‌های قانونی که در این زمینه وجود دارد نیز می‌تواند از نظر روانی مفید باشد ضمن اینکه آگاهی از آن نقطه آغاز پیگیری در صورت بزه دیده شدن در زمینه افشای اطلاعات شخصی خواهد بود. در اینجا مروری داریم بر قواعد و مقرراتی که در این زمینه در کشور ما وجود دارد. این مطلب دو بخش کلی دارد. در بخش نخست، توصیفی از تمام قوانینی شده که در این زمینه در کشور ما وجود دارد. به دلیل خاصیت «درسنامه» و نیز «مرجع» بودن این دست از گزارش‌ها متن کامل مواد مرتبط در این بخش آمده و نیز برای نظم‌بخشی به آن تلاش شده که ضمن شماره‌گذاری به طور دقیق، ترتیب تاریخی در آن رعایت شود. در بخش دوم تلاش خواهد شد که در زمینه این قوانین تبیین و تحلیلی ارائه شود. الف) توصیف قوانین موجود یا حمایت از داده‌های شخصی در نظم حقوقی کنونی ۱٫ اصل بیست و