نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 36
محصول ماه

شماره ۳۵ خرداد

شرکت ارتباطات زیرساخت
تلگرام پیوست
شماره 35 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

جدال دستگاه‌ها بر سر شفافیت مالی بانک‌ها

بانک‌ها لبه تیغ شفافیت ایستاده‌اند

بحث بر سر میزان شفافیت مالی بانک‌های کشور مدتی است در میان دستگاه‌های مختلف مطرح شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی منتشر کرده که بر اساس آن بیش از ۵۰ درصد بانک‌های کشور شفافیت مالی لازم را ندارند و به همین دلیل نتیجه گرفته که سطح شفافیت مالی در میان بانک‌های کشور بسیار پایین است. اما مسئولان بانک مرکزی این گزارش را تایید نمی‌کنند و می‌گویند معیار و ملاکی که برای ارزیابی بانک‌ها در این گزارش به کار گرفته شده مشخص نیست و به همین دلیل نیز قابل استناد نیست.شفافیت مالی، هزینه‌های معاملاتی را کاهش می‌دهد و موجب بهبود روابط اقتصادی می‌شود. یکی از حوزه‌های مهم در شفافیت، شفافیت در حوزه بانکی است. امروزه بانک‌ها یکی از اصلی‌ترین ارکان اقتصادی هر کشوری محسوب می‌شوند. حفظ سلامت و ثبات بانک‌ها و نقش مهم آنها در هدایت اقتصاد کشور نیازمند شفافیت مناسب در بانک‌هاست. به همین دلیل نیز مقام‌های قانونگذار و ناظر در بسیاری کشورها، از مدت‌ها پیش با تصویب مقررات مختلف در صدد تحقق هر چه بیشتر این امر بودند. یکی از بخشنامه‌هایی که در این زمینه در ایران تصویب شده، بخشنامه سال ۱۳۹۳ شورای پول و اعتبار بانک مرکزی است که در آن از بانک‌های خصوصی و چهار موسسه مالی

شماره 35 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 117

پرونده‌ای برای وضعیت شغلی زنان فناور در جهان

همه زنان استم

نفس اینکه موضوع پرونده حال و روز زنان شاغل و مدیر در حوزه فناوری در جهان باشد، شاید این معنی را بدهد که اوضاع این مقوله خیلی خوب نیست، به ویژه که قبلاً پرونده‌ای جامع در مورد مدیران و فعالان حوزه آی‌تی در جهان فارغ از جنسیت کار کرده‌ایم. واقعیت این است که آمار و گزارش‌ها نشان می‌دهد حتی در قلب سیلیکون‌ولی که شاید به عنوان اتوپیای فضاهای کاری موفق در حوزه فناوری شناخته می‌شود نیز عدم تعادل جنسیتی بین تعداد و رتبه شاغلان موفق به چشم می‌خورد. اگر از استثنائاتی که توانسته‌اند قله‌های رفیع رهبری فناوری را فتح کنند -و در این پرونده از آنها یاد شده- بگذریم، حتی در دره سیلیکونی نیز دفاتر برندهای کوچک و بزرگ حوزه فناوری شاهد سطح امیدوارکننده‌ای از تعادل، توازن و تنوع جنسیتی نیستند. برخی به این واقعیت اعتراف کرده و به دنبال راهکارند، بعضی هم از بیخ و بن منکر آنند. حال اینکه وضع کلی شاغلان مونث در کسب و کار جهان به شکل کلی در چه حال است سوالی است که پاسخ آن قطعاً از حوصله، تخصص و هدفگذاری این نشریه خارج است اما اینکه چالش عدم برابری جنسیتی در محیط‌های کاری حوزه‌های فناوری جهان یا به شکل کلی‌تر همان استم

حمیدرضا نیکدلدبیر پیوست جهان
شماره 35 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 24

پایانی بر اختلاف سه ساله وزارت ارتباطات و شرکت مخابرات ایران

بهار به سردار جنگل رسید

سرانجام سه سال اختلاف و کشمکش میان شرکت مخابرات ایران و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به پایان رسید یا حداقل این‌طور به نظر می‌رسد که فعلاً تصمیم دو طرف صلح است.همزمان با تغییر تمامی اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، وزیر ارتباطات از تغییر تعرفه‌های مخابرات خبر داد و بدین ترتیب همگان با لبخند رضایت در مراسم تودیع هیات مدیره قدیم و معارفه هیات مدیره جدید حضور یافتند. هرچند از خلال سخنان پشت تریبون و زمزمه‌های درگوشی می‌شد فهمید گذشته هنوز بسیار زنده است. سرما در گرما محمود واعظی تابستان سال ۹۲ توانست رای اعتماد مجلس را کسب کند اما رابطه او با مخابرات ایران چندان تاثیری از گرمای تابستان نگرفت و بیشتر پاییزی بود. نخستین فرمان وزیر، توقف اجرای مصوبه‌های شماره ۱ و ۲ جلسه شماره ۱۶۰ مورخ ۱۸/۱/۹۲ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات بود. چندی بعد کمیسیون خود این مصوبه‌ها را لغو کرد تا نشان دهد چه اندازه در تصمیم‌گیری استقلال دارد.چند ماه بعدتر، سخنان وزیر در مراسم افتتاحیه نمایشگاه تلکام چهاردهم و اعلام خبر معرفی نصرالله جهانگرد به عنوان نماینده دولت در هیات مدیره شرکت مخابرات ایران انتظار دستیابی به هر گونه تفاهم در کوتاه‌مدت را بی‌معنی کرد. در آن سوی ماجرا زبان تند و

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 35 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

میزگرد بررسی عوامل توسعه ‌نیافتن پهنای باند در ایران

فراتر از انحصار؛ فرار از اقتدار

یازدهم اردیبهشت بود که وزیر ارتباطات ظرفیت کنونی دیتا را در ایران چهار ترابیت بر ثانیه اعلام کرد؛ ظرفیتی که طبق برنامه دولت تا ۱۲۰ ترابیت بر ثانیه افزایش خواهد یافت، آن هم از طریق ایجاد یک کمیته و تقسیم کار ملی. هرچند در گزارش‌های ۳۰ماهه دولت تدبیر و امید در خصوص شاخص‌های ICT صحبت از رشد هشت برابری پهنای باند اینترنت و ۱۰۱ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ارتباطی کشور به میان آمده اما بازتاب چنین رشدی در بهبود سرعت، کیفیت و قیمت اینترنت دست‌کم برای مصرف‌کنندگان نهایی آن چندان مشهود نبوده و نارضایتی از وضعیت اینترنت همواره به قوت خود باقی است. به راستی مشکل اینترنت در کشور ما چیست؟ کیفیت پایین؟ قیمت نامتناسب؟ مشکلات زیرساختی؟ تا چه میزان کیفیت پایین اینترنتی که به دست کاربران می‌رسد ناشی از اقدامات و سیاست‌های مخابرات، شرکت زیرساخت و شرکت‌های توزیع‌کننده خرد اینترنت است؟ آیا حاکمیت برنامه‌ای برای بهبود این وضعیت دارد؟ برای یافتن پاسخ این سوالات و سوالاتی دیگر میزگردی ترتیب دادیم با حضور نمایندگانی از شرکت ارتباطات زیرساخت، شرکت مخابرات ایران و یک نفر از سازمان نظام صنفی رایانه ای کشور و یک شرکت باسابقه ارائه کننده اینترنت پرسرعت در ایران یعنی پارس‌آنلاین که در ادامه می‌خوانید: از

شماره 35 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 50

یک روز با خسرو سلجوقی ، مرد صریح فناوری ایران

ساکن خیابان آزادی

یک خانه معمولی، نوه‌ای که در پارک روبه‌روی خانه بازی می‌کند و همسرش که برای ما مادرانه شربت خنک می‌آورد. خودش چند ساعت پیش از ژنو برگشته و اسم وای‌فایش سل‌نت است. گوشی سونی‌اش را با نسل جدید ساعت هوشمندش ترکیب کرده تا صحبتش را قطع نکند. همه اینها جزییات معمولی یکی از جنجالی‌ترین مدیران فناوری کشور طی چهار دهه اخیر است؛ مردی که اسمش با تکفا و فناوری اطلاعات گره خورده. نامش همیشه در کارنامه آی‌تی آموزش و پرورش است و از سازمان برنامه گرفته تا شرکت خدمات انفورماتیک و بانک مسکن تا نظام مهندسی کشاورزی او را به عنوان مشاور می‌شناسند؛ مدیری که مشهور است همیشه حرفش را می‌زند و هر جا نساخته، رفته است. از دانشکده افسری استعفا داده و با سازمان امور اداری و استخدامی هم قهر کرده. به پنج هزار نفر در روز ایمیل می‌فرستد و دوست دارد به عنوان سلطان کرم ایران بشناسندش تا مدیرعامل یک شرکت بانکی. شاید پرکارترین بازنشسته ایران باشد. می‌شود سلجوقی را دوست نداشت و می‌شود به کارهایش از شورای اطلاع‌رسانی گرفته تا وزارت کار خرده بسیار گرفت ولی حقیقت این است که او هرگز سکوت نکرده و همواره خودش بوده. بعد از نیم قرن هنوز هم ساکن حوالی خیابان

شماره 35 باشگاه مدیران شرکت‌گردی صفحه 63

یک روز در قلعه حاکمان بدون سیم‌ ایران

آتش سبز مبین‌نت دوباره شعله می‌کشد

زمانی که وایمکس مبین‌نت اولین بار عرضه شد برای دسترسی به اینترنت پرسرعت انتخاب‌های زیادی وجود نداشت. بسیاری از مناطق هنوز دسترسی به ADSL نداشتند و اینترنت همراه هم حتی به زحمت جوابگوی نیازهای اولیه مردم بود، ضمن اینکه هنوز هیچ خبری از نسل‌های ۳ و ۴ اینترنت همراه به گوش ایرانیان نرسیده بود. فناوری اینترنت وایمکس همان زمان هم فناوری روز در سطح جهانی به حساب می‌آمد و در ایران اپراتور نورسیده آن زمان و مبین‌نت کار اینترنت‌رسانی و گزینه‌های دستیابی به اینترنت پرسرعت را دگرگون کردند. مبین‌نت اکنون پس از گذشت حدود شش سال از ورود متحول‌کننده‌ خود، به یکی از مهم‌ترین اهدافش یعنی بهبود سطح رضایت مشتریان و کیفیت خدمات رسیده و از خدمات و پشتیبانی بومی برخوردار شده است و اکنون دم از خدمات جدیدتری می‌زند که بازار اینترنت ایران و بخشی از مصرف‌کنندگان تشنه آن هستند. مبین‌نت که زمانی به دلیل قابلیت جابه‌جایی دارای امتیاز رقابتی بود اکنون با بهبود اینترنت موبایل مصمم است قافیه را نبازد و شانه به شانه اپراتورهای تلفن همراه خدمات به‌روزی عرضه ‌کند. رشد این شرکت و ارتقای رده‌بندی آن در میان لیست شرکت‌های برتر بهانه‌ای شد تا درست در آستانه یک تحول جدید راهبردی و فناوری، شرکت‌گردی این شماره

شماره 35 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 70

قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات تا اجرایی شدن فاصله زیادی دارد

کسی به سرهنگ نامه نمی‌نویسد

قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، دسترسی به اطلاعات عمومی را حق هر شخص ایرانی دانسته ‌است مگر اینکه قانون منع کرده باشد و ماده ۷ آیین‌نامه اجرایی این قانون موسسات و دستگاه‌های دولتی را موظف کرده حداقل ۱۶ فاکتور اطلاعاتی را روی وب‌سایت‌های خود قرار دهند تا شهروندان بدون مشکل به آنها دسترسی داشته باشند. اما در شرایط فعلی نه‌تنها دسترسی آزاد به اطلاعات حق شهروندان شناخته نمی‌شود بلکه وزارتخانه‌ها نیز تمامی فاکتورهای اطلاعاتی را که در آیین‌نامه اجرایی قانون به آن اشاره شده، روی وب‌سایت‌های خود قرار نداده‌اند و در بهترین حالت فقط بخشی از اطلاعات خواسته‌شده از آنان از طریق وب‌گاه‌های دستگاه‌های دولتی و وزارتخانه‌ها در اختیار هر شخص ایرانی قرار می‌گیرد. عدم شفافیت یکی از خصوصیات اصلی ایرانی‌هاست. این خصوصیت نه‌تنها در رفتارهای میان فردی نمود پیدا کرده‌ بلکه بر رفتار میان دولت و شهروندان نیز سایه انداخته ‌است. در بسیاری مواقع نه‌تنها شهروندان با دولتمردان خود شفاف برخورد نمی‌کنند و سعی در پنهان کردن بخش زیادی از فعالیت‌های خود از دولت دارند بلکه در مقابل، دولت نیز با شهروندان چندان شفاف نیست و دوست ندارد اطلاعاتی را که جمع‌آوری کرده و در اختیارش قرار دارد در اختیار شهروندان قرار دهد، حتی در بسیاری مواقع

شماره 35 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 98

بررسی جرم اشاعه فحشا در حقوق ایران

ذبح اخلاق به پای هوس

ماجرای تلخ ستایش قریشی، دختر افغانستانی‌ای که قربانی تجاوز جنسی و سپس قتل توسط یک نوجوان یا جوان ایرانی شد و اظهارات متهم در دادگاه، باز هم مساله حضور محتوای مبتذل یا مستهجن در فضای مجازی را داغ کرده و حتی برخی را به این فکر انداخته که با راه‌اندازی جبهه‌ای مردمی، به مقابله با محتوای مستهجن بپردازند. از نظر حقوقی یکی از مهم‌ترین عناوینی که می‌تواند محتوای مستهجن را شامل شود، اشاعه فحشاست. از این رو با نگاهی به قانون مطبوعات و مجازات، تلاش داریم این مساله را مورد بررسی قرار دهیم. باید توجه داشت اصلاحیه سال ۱۳۸۸ قانون مطبوعات با تعریف نشریه الکترونیکی و خبرگزاری در ماده یک، باعث شمول این قانون به فضای مجازی شد. ماده یک اصلاحی این قانون می‌گوید:«نشریه الکترونیکی رسانه‌ای است که به طور مستمر در محیط رقمی (دیجیتال)، انواع خبر، تحلیل، مصاحبه و گزارش را در قالب نوشتار، صدا و تصویر منتشر می‌کند.» ماده ۶ همان قانون بیان می‌کند:«نشریات جز در مورد اخلال به مبانی و احکام اسلام و حقوق عمومی و خصوصی که در این فصل مشخص می‌شوند، آزادند.» و آن‌گاه در بند ۲ به عنوان یکی از مصادیق اخلال از «اشاعه فحشا و منکرات و انتشار عکس‌ها و تصاویر و مطالب

شماره 35 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 122

چه چیزی زنان را در فناوری عقب نگه داشته است

به دنبال یک مرشد

شرکت‌های فناوری با ارائه برنامه‌های ارسال تاکسی، مستخدم یا پیتزا صنایع مختلف را منقلب کردند اما همین شرکت‌ها از نظر پیشرفت زنان از صنایع قدیمی بسیار عقب‌تر هستند. این مساله مهم‌ترین یافته تحقیق مک‌کینزی و LeanIn.org درباره موقعیت زنان در فناوری بود. زنان نه‌تنها در تمامی سطوح شرکت‌های فناوری به ویژه در موقعیت‌های کلیدی مانند مهندسی، محصول و مالی و سرمایه‌گذاری تحقیقاتی نماینده چندانی ندارند بلکه در عین حال معتقدند جنس آنان باعث شده است در کارشان عقب بمانند.شرکت‌های بزرگ مانند سیسکو و مایکروسافت اکنون برنامه‌های هدایت استعدادی را آغاز کرده‌اند که در مساله تشویق و آموزش دختران و زنان جوان در زمینه مطالعه علوم، فناوری، مهندسی و رشته‌های اصلی مربوط به مشاغل فناوری کار می‌کنند. تحقیقات نشان داد زنان ۸/۳۶ درصد افراد واردشونده به عرصه فناوری را تشکیل می‌دهند در حالی که این رقم در دیگر صنایع حدود ۵۰ درصد است.با این وجود داده‌های جمع‌آوری‌شده از ۲۶ شرکت فناوری و بررسی حدود ۹ هزار کارمند زن و مرد نشان می‌دهد زنان اکنون درباره تغییر فضای صنایع خود بسیار خوش‌بین هستند. حدود ۹/۲۹ درصد کارمندان زن حوزه فناوری می‌گویند جنسیت‌شان در از دست دادن ترفیع یا افزایش حقوق تاثیرگذار بوده است و ۱/۳۷ درصد کارمندان زن حوزه فناوری می‌گویند احساس

شماره 35 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 136

گفت‌وگو با مدیر ارشد عملیات فیس‌بوک

در ذهن شریل سندبرگ چه می‌گذرد؟

مدیر ارشد عملیات (COO) شرکت فیس‌بوک احتمالاً تاثیرگذارترین زن دنیای فناوری است. او اکنون پس از گذراندن یک تراژدی شخصی قصد دارد نفوذ زنان را از دنیای کسب ‌و کارهای کوچک گرفته تا کرسی‌های قدرت گسترش دهد. جف برکوویچی (Jeff Bercovici) رئیس دفتر شرکتی در سان‌فرانسیسکو است که پیش از این عضو ارشد تحریریه فوربس، ای‌او‌ال (AOL) و رادار (Radar) بوده. وقتی به منلو پارک (Menlo Park) فیس‌بوک در کالیفرنیا قدم می‌گذارید پوسترهای مختلفی شما را بمباران اطلاعاتی می‌کنند از جمله اینکه «سریع حرکت‌ کنید و تابو‌ها را بشکنید»؛ این نصیحت مشهور مارک زاکربرگ به همکارانش است. اما این نصیحت حرفی نیست که مربوط به شخص زاکربرگ باشد چه افرادی مثل شریل سندبرگ در فیس‌بوک نیز از آن زیاد استفاده می‌کنند. او در حال حاضر از مدیران شگفتی‌آور ایالات متحده است که از زمان مرگ ناگهانی همسرش یعنی مدیرعامل شرکت سوروِی مانکی (SurveyMonkey) به نمادی از مدیران زن تبدیل شده است. او اغلب موفقیت‌هایش را مدیون حمایت‌های همسر خود می‌داند؛ این دو نفر دیرزمانی بود که با عنوان زوج قدرتمند سیلیکون‌ولی شناخته می‌شدند. سندبرگ در یک بعدازظهر ماه آگوست و طی مواجهه با این فاجعه در زندگی خود تصمیم می‌گیرد خودش را مشغول حرفه‌اش کند. او در یکی از اتاق‌های

شماره 35 جهان ضد خاطرات صفحه 146

قسمت سی و پنجم

ژانر موفقیت

اینکه حالا بعد از این همه سال بگویم کدام‌شان در مسیر زندگی حرفه‌ای‌شان موفق هستند کار بسیار دشواری است. موفقیت در کار و زندگی از آن چیزهایی است که ارزیابی میزانش حتی برای خودمان هم سخت است چه برسد به دیگران. اما شاید بتوان با نگاهی به آنچه رفتار کاری آن دو نفر را از هم جدا می‌کرد، دست‌کم با تفاوت‌های دو سبک کاری آگاه شد؛ سبک‌هایی که هرچند لزوماً دایره انواع رفتار کاری را به دو قسمت مشخص تقسیم نمی‌کنند اما شاید با تقریب خوبی بتوان گفت هر شخصی کمی تا قسمتی در یکی از این دو دسته‌بندی قرار می‌گیرد. گاهی در دوره‌ها یا ورک‌شاپ‌هایی که برای کارمندان برگزار می‌کنم از من سوال می‌شود که واقعاً بر مبنای کدام تحقیق می‌توان با قاطعیت قائل به این تقسیم‌بندی بود و پاسخ همیشگی من این است که: هیچ تحقیقی! این فقط تجربه‌ای است از داشتن دو همکار با سن و جنسیت یکسان و هوشی تقریباً مشابه که شانس مدیریت همزمان‌شان را داشتم و به الگوهایی رسیدم که در سال‌های بعد به دفعات مشابه آنها را در محیط‌های کاری دیگر هم دیدم. اما نه می‌توان حکمی صادر کرد و نه حتی نظریه‌ای داد. اینها شاید فقط گونه‌هایی از الگوهای رفتاری باشند؛ ژانرهایی

حمیدرضا نیکدلدبیر پیوست جهان