موج اصلی هوش مصنوعی هنوز شروع نشده است
رشد هوش مصنوعی با یک عدد کلیدی توضیح داده میشود که نشان میدهد هوش مصنوعی…
۱ تیر ۱۴۰۵
۱ تیر ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۵ دقیقه

مدیرعامل مایکروسافت، ساتیا نادلا یکی از مدیرانی است که بیش از هر فرد دیگری در شکلگیری موج فعلی هوش مصنوعی نقش داشته است. سرمایهگذاری چند ده میلیارد دلاری مایکروسافت در اوپنایآی، تبدیل کوپایلت به یکی از محصولات اصلی این شرکت و رقابت سنگین بر سر مراکز داده و زیرساختهای پردازشی، نام مایکروسافت را به یکی از بازیگران اصلی این بازار تبدیل کرده است. با این حال مدیرعامل مایکروسافت اکنون معتقد است صنعت هوش مصنوعی در حال حرکت به سمتی است که میتواند با واکنش منفی جامعه و کسبوکارها مواجه شود.
به گزارش والاستریت ژورنال، نادلا در گفتوگویی مفصل از آیندهای دفاع کرده که در آن مدلهای هوش مصنوعی ارزانتر، متنوعتر و در دسترستر هستند و کنترل بیشتری در اختیار کاربران و شرکتها قرار میگیرد. او در عین حال از رویکردی انتقاد کرده که در آن تعداد محدودی از شرکتها، توسعه پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی را در اختیار گرفتهاند و همزمان درباره خطرات این فناوری، از تهدید مشاغل گرفته تا مخاطرات امنیتی، هشدار میدهند.
نادلا گفت: «نمیتوانید بگویید همه مشاغل یقهسفید از بین میروند و این فناوری حتی میتواند به یک سلاح تبدیل شود، اما در عین حال بخواهید با تمام قدرت به ساخت مراکز داده ادامه دهید.»
او پیشبینی کرد افکار عمومی آیندهای را که تنها چند مدل و چند شرکت مسئول «یادگیری برای جهان» باشند، نخواهد پذیرفت.
اگرچه او مستقیماً نامی از اوپنایآی، آنتروپیک یا گوگل نبرد، اما روشن کرد که مایکروسافت قصد دارد مسیر رقابت هوش مصنوعی را از سلطه سازندگان مدلهای پیشرفته و انحصاری دور کند.
مایکروسافت طی هفتههای اخیر مجموعهای از مدلهای کمهزینه را عرضه کرده تا هزینه استفاده از هوش مصنوعی برای مشتریان کاهش یابد. این شرکت همچنین «کوپایلت کوورکر» (Copilot Cowork) را معرفی کرده؛ یک عامل هوش مصنوعی خودمختار که به کاربران اجازه میدهد هنگام انجام وظایف طولانیمدت از میان مدلهای مختلف، از جمله مدلهای ارزانتر، انتخاب کنند.
مایکروسافت همچنین در حال بررسی میزبانی نسخهای از «دیپسیک» (DeepSeek)، شرکت چینی ارائهدهنده مدلهای بسیار ارزان هوش مصنوعی است. اقدامی که میتواند استفاده از این مدل را بهطور چشمگیری افزایش دهد و فشار بیشتری بر اوپنایآی و آنتروپیک وارد کند؛ دو شرکتی که ممکن است وارد یک جنگ قیمتی طولانی شوند.
این تغییر رویکرد برای نادلا قابلتوجه است. او سالها در نقش یک سیاستمدار و میانجی در رقابت چند تریلیون دلاری هوش مصنوعی ظاهر شده بود. مایکروسافت از قدیمیترین شرکای اوپنایآی محسوب میشود و میلیاردها دلار برای رشد این شرکت سرمایهگذاری کرده است. همچنین سال گذشته توافقی چند میلیارد دلاری با آنتروپیک امضا کرد.

با این حال نادلا معتقد است فضای کافی برای موفقیت همه بازیگران وجود دارد و شرکتهای جدیدی نیز در این بازار ظهور خواهند کرد. سخنگوی مایکروسافت نیز تأکید کرده است که این رویکرد جدید به معنای رقابت صفر و یکی با اوپنایآی و آنتروپیک نیست و همکاری با این شرکتها ادامه خواهد یافت.
در سالهای اخیر مدیران شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی بارها درباره از بین رفتن مشاغل هشدار دادهاند. داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، پیشبینی کرده بود که تا سال ۲۰۲۹ هوش مصنوعی میتواند نیمی از مشاغل سطح ابتدایی را حذف کند. سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، نیز بارها درباره از دست رفتن شغلها صحبت کرده، هرچند اخیراً گفته بود از اینکه برخی پیشبینیهایش محقق نشدهاند «خوشحال» است.
نادلا اما نگاه متفاوتی دارد. او از مدیرانی که هوش مصنوعی را صرفاً ابزاری برای کاهش هزینهها از طریق اخراج کارکنان میدانند انتقاد کرد و گفت: «چرا به جای حذف شغلها، درباره بازسازماندهی آنها فکر نکنیم؟»
او معتقد است: شرکتها باید هم «سرمایه توکنی» (توانمندی داخلی در حوزه هوش مصنوعی) و هم سرمایه انسانی داشته باشند. به گفته او، صنعت هوش مصنوعی باید دستورالعملی ارائه کند که نشان دهد چگونه میتوان این دو را در کنار هم به کار گرفت.
نادلا تأکید کرد که این مسیر آسان نیست و با تغییرات گسترده و جابهجاییهای شغلی همراه خواهد بود، اما راهی برای عبور از آن وجود دارد.
مدیرعامل مایکروسافت آینده را اینگونه ترسیم میکند: هوش مصنوعی به یک موتور دانش تبدیل میشود که به سازمانها کمک میکند از دادهها و نیروی انسانی خود بهتر استفاده کنند و بسته به نیازشان از مدلهایی با قیمتها و تواناییهای متفاوت بهره ببرند.
او میگوید ارزش واقعی شرکتها در آینده نه صرفاً فناوری، بلکه «دانش ضمنی» موجود در آنها خواهد بود؛ ترکیبی از دانش انسانها و خروجیهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی.
به اعتقاد نادلا، شرکتهای آینده به سیستمهای یادگیری مستمر تبدیل خواهند شد؛ ساختارهایی که در آن دانش انسانی و دانش تولیدشده توسط هوش مصنوعی در کنار یکدیگر رشد میکنند. در چنین شرایطی حفاظت از مالکیت فکری اهمیت بیشتری پیدا میکند تا شرکتها به کالاهای مشابه و قابل جایگزین تبدیل نشوند.
نادلا در پایان تأکید کرد که اصلاح مسیر فعلی هوش مصنوعی تنها با تغییر روایتها و شعارها ممکن نیست.
او گفت: «صرفاً با روایتسازی نمیتوان این مشکل را حل کرد. اکنون باید در عمل نشان دهیم که مردم همچنان اختیار و فرصت اقتصادی دارند.»
به باور او، صنعت هوش مصنوعی باید برای کسب مجوز اجتماعی فعالیت خود تلاش کند؛ مجوزی که تنها از طریق ایجاد اعتماد عمومی و نشان دادن منافع واقعی این فناوری برای جامعه به دست میآید.