دوگانه «شبکه ملی اطلاعات یا اینترنت» نادرست است

سالی که گذشت، برای شبکه ملی اطلاعات، سال بازتعریف معنا و کارکرد بود و این پروژه ملی بیش از هر زمان دیگری با پرسش کارآمدی و اعتماد سنجیده شد. به اعتقاد من، وضعیت شبکه ملی اطلاعات در مقایسه با اهداف و شاخص‌هایی که برای آن تعیین شده، هنوز به مرحله نهایی و مطلوب خود نرسیده و بی‌تردید نیازمند پیشرفت‌های بیشتری است تا بتوان از تحقق کامل آن سخن گفت. با‌این‌حال، زیرساخت‌ها و ضروریات اولیه شبکه ملی اطلاعات تا حد شایان توجهی در کشور فراهم شده است. از جمله توسعه پیام‌رسان‌ها، موتورهای جست‌وجو و سایر خدمات پایه بومی که هر یک در جایگاه یکی از مؤلفه‌های این شبکه قابل ارزیابی‌اند. اما دو اقدام اساسی در این مسیر باقی مانده است. نخست، ایجاد پیوستگی و یکپارچگی میان این اجزا؛ چراکه مفهوم شبکه ذاتاً بر اتصال و هماهنگی میان اجزا استوار است و بدون این پیوستگی، تحقق کامل آن ممکن نخواهد بود. دوم، تکمیل آن دسته از مؤلفه‌هایی که تاکنون محقق نشده یا به سطح مطلوب نرسیده‌اند و لازم است با جدیت بیشتری پیگیری شوند، مانند توسعه برخی از محصولات بومی در شبکه ملی اطلاعات. بر اساس ارزیابی‌های اعلام‌شده، میزان تحقق شبکه ملی اطلاعات در بازه‌ای حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد برآورد می‌شود که عدد ۷۰ درصد بیشتر محل توافق است. این عدد نشان می‌دهد بخشی از مؤلفه‌ها به مرحله اجرا رسیده‌اند، هرچند در بعضی از شاخص‌ها همچنان فاصله معناداری با اهداف تعیین‌شده وجود دارد و در برخی دیگر پیشرفت بیشتری حاصل شده است. دوگانه شبکه ملی اطلاعات در برابر اینترنت گرچه برای تحلیل دقیق‌تر این وضعیت باید یک گام به عقب بازگردیم و به این پرسش پاسخ دهیم که چرا شبکه ملی اطلاعات با وجود سال‌ها بحث و برنامه‌ریزی، همچنان دچار ابهام و پرسش‌های متعددی است. به نظر می‌رسد یکی از چالش‌های اصلی، شکل‌گیری یک دوگانه آسیب‌زا در فضای عمومی است. دوگانه...