صنعت نمایش خانگی و مردم خانه‌نشین؛ آخرین بازمانده از ما

سال ۱۴۰۴ برای صنعت نمایش خانگی ایران، سال پناه و قرار بود. قراری نه در ثبات کامل، بلکه بر اساس موقعیتی بحرانی که برای این صنعت، فرصت‌آفرین هم تلقی شد. در شرایطی که سینما با افت مخاطب، کاهش سرمایه‌گذاری و بلاتکلیفی در اکران دست‌وپنجه نرم می‌کرد و تلویزیون عملاً به بازپخش سریال‌های دهه‌های گذشته مثل مختارنامه، جومونگ و یوسف پیامبر بسنده کرده بود، VODها به تنها میدان فعال و آخرین پناهگاه برای تولید تصویر تبدیل شدند. VODها پناهگاهی بودند برای مخاطب، بازیگر و بدنه‌ای از سینما که راه دیگری برای بقا نداشت. از دستیاران تولید و صدابرداران گرفته تا طراحان صحنه، تدوینگران و ده‌ها شغل دیگر، شبکه نمایش خانگی را آخرین جایی قلمداد کردند که هنوز می‌شد در آن فعال بود و کسب درآمد کرد، پروژه گرفت و زنده ماند. در واقع اگر بخواهیم صادق باشیم، VODها در ۱۴۰۴ ضرورت اقتصادی مهمی برای زنده نگه‌داشت بدنه سینما و نمایش محسوب شدند. حضور پررنگ فیلمسازان و چهره‌های شناخته‌شده‌ای مثل نرگس آبیار، هومن سیدی، تینا پاکروان و دیگر نام‌های برجسته، بیش از آنکه صرفاً انتخابی هنری باشند، نشانه‌ای از تغییر مرکز ثقل اقتصاد تصویر به شمار رفتند. جایی که نه سینما با سالن‌ها و صندلی‌هایش توان تامین هزینه‌های آن را داشت و نه تلویزیون، در مقام نهاد عزیزکرده حاکمیت با هزاران نیروی رسمی، قراردادی و پیمانی، قادر به تامین حداقل‌های یک تولید حرفه‌ای بود. شبکه نمایش خانگی، با همه محدودیت‌ها و خطوط قرمزش، در مقایسه با تلویزیون آزادی عمل بیشتر و مرزهای انعطاف‌پذیر‌تری داشت و همین عوامل باعث شد بخش چشمگیری از سرمایه نمادین سینما در ۱۴۰۴ به این فضا منتقل شود. فضایی با آزادی نسبی که نه محصول یک توافق نهادین پایدار، که حاصل تعلیق و ابهام در مناسبات نظارتی بود. در سال ۱۴۰۴ چالش صنعت نمایش خانگی با نهادهای قانون‌گذاری مثل ساترا حل نشد، اما به‌خاطر بحران‌هایی که ایران از...