رویداد هوش مصنوعی دهلی‌نو: نارندرا مودی از نقش کشورش در عصر AI می‌گوید

به گزارش پیوست، این رویداد که به عنوان بزرگترین کنفرانس هوش مصنوعی در یک کشور در حال توسعه معرفی شده با حضور افرادی چون سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، داریو آمودی، مدیرعامل انتروپیک، سوندار پیچای، مدیرعامل الفابت (شرکت مادر گوگل)، کلید خورد. همچنین طبق گزارش ایرنا، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز به منظور شرکت در این اجلاس به همراه هیاتی به دهلی نو سفر کرده است.

مودی در سخنرانی اصلی این رویداد گفت: «در هند طراحی و توسعه دهید؛ برای جهان و برای انسانیت ارائه کنید.» این اجلاس برای دولت مودی بستری برای عرض اندام دهلی‌نو در رقابت فناوری میان قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه آمریکا و چین، فراهم کرده است.

دولت هند در این نشست بر جمعیت گسترده متخصصان فناوری، نیروی انسانی مهندسی و بازار دیجیتال عظیم کشور به‌عنوان مزیت رقابتی تاکید کرد و تلاش داشت مدل متفاوتی از توسعه هوش مصنوعی، فراتر از سلطه شرکت‌های بزرگ فناوری غربی، را امکان‌پذیر جلوه دهد.

مودی همچنین با تاکید بر «دموکراتیک‌سازی هوش مصنوعی» گفت برخی کشورها و شرکت‌ها هوش مصنوعی را دارایی راهبردی می‌دانند، اما هند معتقد است این فناوری تنها در صورت اشتراک‌گذاری دانش و بازبودن کدها می‌تواند برای جهان مفید باشد.

شرق آزاداندیش؟

اظهارات مودی در حالی مطرح می‌شود که به نظر یک تفاوت نگاه را در میان بلوک شرق و غرب هوش مصنوعی به رهبری چین و آمریکا شاهد هستیم.

شرکت‌های بزرگ آمریکایی از جمله اوپن‌ای‌آی (آغازگر موج هوش مصنوعی مولد)، گوگل و انتروپیک، در سال‌های اخیر با توسعه مدل‌های پیشرفته و دسترسی به بهترین واحد‌های پردازنده از شرکت انویدیا تا حد زیادی با رقبای بین‌المللی خود در زمینه هوش مصنوعی فاصله گرفته‌اند و در این مسیر بر مدل‌‌های اختصاصی، بسته و قدرتمند خود تکیه کرده‌اند و گرچه به اهمیت عرضه مدل‌‌های متن‌باز تاکید داشتند اما تنها نسخه‌های سبک مدل‌‌های این شرکت‌‌ها به صورت متن باز عرضه شده‌اند و برای مثال شرکت اوپن‌ای‌آی مدل gpt-oss-120b با ۱۲۰ میلیارد پارامتر و یک نسخه ۲۰ میلیارد پارامتری برای اجرا با دستگاه شخصی را در اختیار جهان گذاشته است.

در مقابل شرکت‌های چینی محور فعالیت‌های خود را عرضه متن‌باز مدل‌ها عنوان کرده‌اند و رهبری این جریان را شرکت دیپ‌سیک نمایندگی می‌کند که البته جنجال دیرینه میان این شرکت و اوپن‌ای‌آی به دلیل آنچه شرکت آمریکایی تقطیر دانش مدل‌های خود عنوان کرده در جریان است.

گوگل و انتروپیک نیز رویکرد مشابهی دارند و تنها شرکتی که شاید در میان غول‌های غربی توجه خاصی به رویکرد متن‌باز داشته شرکت متا است که با مدل‌‌های لاما در این مسیر گام برداشته است.

شرکت‌های بزرگ آمریکایی استدلال می‌کنند که عرضه متن‌باز مدل‌های قدرتمند نه تنها تهدید‌های متعددی را به دنبال دارد و نمی‌توان استفاده از آنها را تحت نظارت درست قرار داد،‌ بلکه کلیدی‌ترین مزیت رقابتی شرکت‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد؛ رقابتی که از نگاه دولت فعلی ایالات متحده در پیشتازی کشورش نقش کلیدی خواهد داشت.

اظهارات مودی در این مراسم اما به نگاه متفاوتی هم‌سو با شرکت‌‌های چینی اشاره دارد و شعار دموکراتیک سازی مودی به نظر با رویکرد مدیرانی که در این رویداد کنار او ایستاده بودند مغایرت دارد.

با این حال رویداد دهلی نو با حضور چهره‌های بزرگ فناوری و چندین رئیس دولت برگزار شد تا نمایش قدرتی برای مودی در مسیر پیش رو باشد.

حضور رهبران جهانی، غول‌های فناوری و غایبان بزرگ

بیش از دوازده رئیس دولت از جمله امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه و رهبران کشورهایی مانند برزیل در این اجلاس حضور دارند. از مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ حوزه هوش مصنوعی نیز می‌توان به مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، انتروپیک و الفابت اشاره کرد.

مکرون در سخنرانی خود پیشرفت‌های دیجیتال هند را «انقلابی» توصیف کرد و گفت زیرساخت دیجیتال عمومی این کشور می‌تواند خدماتی از مشاوره کشاورزی برای صدها میلیون کشاورز تا تشخیص پزشکی مبتنی بر هوش مصنوعی در مناطق روستایی ارائه دهد.

با این حال بیل گیتس، بنیان‌گذار شرکت مایکروسافت،‌ که طبق گزارش خبرگزاری‌ها قرار بود در این رویداد حضور پیدا کند تنها چند ساعت پیش از سخنرانی خود خبر از لغو حضورش داد.

این اقدام پس از آن صورت گرفت که انتشار ایمیل‌های جفری اپستین توسط وزارت دادگستری ایالات متحده به روابط متعدد گیتس با این متهم جنسی اشاره می‌کرد. بنیاد گیتس در بیانیه لغو این حضور اعلام کرد که بنیان‌گذار مایکروسافت سخنرانی نخواهد داشت «تا تمرکز بر اولویت‌های اصلی رویداد هوش مصنوعی» باقی بماند.

علاوه بر گیتس، جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا، نیز یکی دیگر از افراد سرشناسی بود که حضورش در این رویداد را لغو کرد. با این حال در این رویداد شاهد اعلام برنامه‌های چند ده میلیارد دلاری هند در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی بودیم.

سرمایه‌گذاری‌های چندده میلیارد دلاری در زیرساخت AI

همزمان با برگزاری اجلاس، چندین قرارداد سرمایه‌گذاری بزرگ نیز اعلام شد. در یکی از مهم‌ترین توافق‌ها، اوپن‌ای‌آی از همکاری با گروه صنعتی Tata Group برای ساخت یک مرکز داده هوش مصنوعی با ظرفیت اولیه ۱۰۰ مگاوات خبر داد. این پروژه قرار است در آینده به ظرفیت ۱ گیگاوات برسد و برآوردها نشان می‌دهد چنین تاسیساتی می‌تواند بین ۳۵ تا ۵۰ میلیارد دلار هزینه داشته باشد.

همچنین گروه ادانی، به رهبری میلیاردر هندی گاوتام ادانی، اعلام کرد تا سال ۲۰۳۵ حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در ساخت مراکز داده آماده هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

وزیر فناوری هند، آشوینی ویشناو، نیز اعلام کرد مجموع سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی در این کشور طی دو سال آینده ممکن است از ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رود.

در کنار جذب سرمایه خارجی، دولت هند بر توسعه مدل‌های بومی نیز تاکید کرده است. در همین راستا استارت‌آپ Sarvam AI در حاشیه اجلاس از مدل هوش مصنوعی جدیدی رونمایی کرد که به گفته این شرکت، برای تنوع زبانی و فرهنگی هند بهتر از ابزارهایی مانند ChatGPT و Claude طراحی شده است.

مودی با اشاره به توسعه مدل‌های بومی گفت: «هند ترکیبی از تنوع، جمعیت و دموکراسی است؛ هر مدل هوش مصنوعی که در هند موفق شود، قابلیت استقرار در سراسر جهان را خواهد داشت.»

البته که اظهار نظر مودی در این باره جدای از بعد شعاری خود با اتکا بر واقعیتی جدید است که شرکت‌های هوش مصنوعی در سال‌‌های اخیر به آن اعتراف کرده‌اند. هند با توجه به تعداد بالای کاربران به یکی از آزمایشگاه‌های مهم عرضه اولیه تبدیل شده است و همین مساله باعث شده تا شرکت‌های بزرگ تدابیر ویژه‌ای را برای این کشور در پیش گیرند.

برای مثال شرکت اوپن‌ای‌آی یک اشتراک ارزان‌قیمت ۵ دلاری برای ChatGPT را اولین بار در هند عرضه کرد و شرکت گوگل نیز پس از عرضه حالت هوش مصنوعی موتور جستجوی خود در ایالات متحده، در مرحله بعدی به سراغ ۸۷۰ میلیون کاربر اینترنت هند رفت و همچنین اشتراکی ارزان‌تر از طرح ۵ دلاری اوپن‌ای‌آی را با قیمت حدود ۲.۲ دلار در اختیار کاربران هندی قرار داد.