اصلاح قانون نظام پزشکی؛ کلینیک مجازی وارد قانون شد

به گزارش پیوست، براین اساس کلینیک مجازی هویت حقوقی رسمی می‌یابد؛ با معادل یک پروانه کسب، تعرفه‌های مشخص و نظارت رسمی. این تحول را می‌توان به این تشبیه کرد که سازمان نظام پزشکی تصمیم گرفته است علاوه بر کلینیک‌های فیزیکی بر کلینیک‌های ابری و مجازی نیز نظارت کند تا ایمنی بیماران در فضای دیجیتال تضمین شود.

 برای پزشکی از راه دور، تعرفهٔ مستقل و تنظیم‌شده تعریف می‌شود

بر اساس طرح اصلاح مواد قانون نظام پزشکی ، سازمان نظام پزشکی مسئول تعیین و انتشار تعرفه‌های رسمی خدمات پزشکی از راه دور خواهد بود. مطابق بند ۱۰ مادهٔ ۳، این وظیفه به‌صراحت شامل خدماتی مانند دوراپزشکی (Telemedicine) و سایر مشاوره‌های غیرحضوری در بخش خصوصی است.

اهمیت این موضوع فراتر از جلوگیری از قیمت‌گذاری سلیقه‌ای است. ایجاد یک ساختار تعرفه‌ای استاندارد و شفاف، اطمینان مالی لازم را برای بیماران و پزشکان فراهم می‌کند تا با اعتماد وارد حوزهٔ درمان مجازی شوند. این شفافیت مقرراتی، سیگنالی مهم به بازار است که می‌تواند سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در پلتفرم‌های سلامت دیجیتال را تحریک کرده و با کاهش ریسک مدل اقتصادی، پذیرش این خدمات را از سوی پزشکان افزایش دهد.

البته این در شرایطی صورت می‌گیرد که بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران روی پلتفرم‌های سلامت امکان اظهار نظر را بیابند در غیر اینصورت قیمت گذاری دستوری موجب می‌شود تا جلوی هر گونه توسعه گرفته شود. چرا که در این بخش دیگر فقط تعرفه پزشک مطرح نیست بلکه هزینه پلتفرم نیز باید در نظر گرفته شود.

اعتماد دیجیتال، خط قرمز است: امضای الکترونیکی رسمی در راه است

برای نهادینه‌سازی ایمنی بیمار در فضای دیجیتال، چارچوب جدید تدابیر امنیتی کلیدی را معرفی می‌کند. طبق تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۳، سازمان نظام پزشکی مسئول احراز هویت، اعتبارسنجی و تأیید امضای اعضای خود چه برای خدمات حضوری و چه غیرحضوری خواهد بود.

برای بیمار، این سازوکار معادل دیجیتالی مشاهدهٔ مدارک و مجوزهای پزشک روی دیوار مطب است؛ اطمینانی قابل راستی‌آزمایی که نشان می‌دهد توصیهٔ پزشکی دریافت‌شده از سوی یک فرد مجاز و دارای پروانه صادر شده است. این سیستم هویت دیجیتال، سنگ‌بنای اعتماد بیمار است و قانون پیشنهادی با گسترش تمامی استانداردهای حرفه‌ای از تبلیغات تا اسناد رسمی به فضای دیجیتال، این بنیان را تقویت می‌کند.

موضوع امضای الکترونیکی سال‌هاست که در دستور کاری وزارت بهداشت قرار دارد و مرکز میانی وزارت بهداشت نیز به صورت تخصصی مقرر شده بود تا با فراهم کردن زیرساخت‌های صدور امضای الکترونیکی امکان احراز هویت و احراز صلاحیت پزشکان و استفاده از امضای الکترونیکی روی نسخه‌های الکترونیکی را فراهم کند هر چند بارها اجرایی شدن صدور امضای الکترونیکی برای پزشکان مطرح شده است اما هیچ‌گاه این روند کامل نشده است.

دامنه نظارت از مطب به اینترنت گسترش می‌یابد

طرح پیشنهادی اصلاح موادی از قانون نظام پزشکی کشور ، دامنهٔ اختیار نظارتی سازمان نظام پزشکی را از کلینیک‌های فیزیکی به فضای دیجیتالی تسری می‌دهد تا همان استانداردها در فضای مجازی نیز پیاده سازی شود. این در حالی است که برای فعالیت در فضای مجازی باید استانداردهای خود آن فضا طراحی و در نظر گرفته شود.

براین اسال تبلیغات آنلاین پزشکان (بند ۳۴ مادهٔ ۳) نیز باید طبق استاندارد خاصی صورت گیرد همچنین استانداردها در مورد سربرگ‌ها و تابلوها و مهرهای حرفه‌ای (بند ۱۳ مادهٔ ۳). نیز به معادل‌های دیجیتالی آنها در فضای مجازی تسری یابد.

پیش از مطرح شدن این تغییرات در قانون سازمان نظام پزشکی نیز بانک مرکزی در دستورالعمل‌هایی به شبکه بانکی در مورد طراحی کارت‌های بانکی و استفاده از رنگ‌ها یا جایگذاری لوگو در بخش‌های مختلف مصوباتی را صادر کرده بود که این موارد با انتقاد بخش‌های فعال مواجه شد چرا که در بسیاری از مواقع دخالت در جزئیات امکان فعالیت را از پلتفرم می‌گیرد.

همچنین در این طرح پیش‌بینی شده است تا سازمان نظام پزشکی با وزارت بهداشت برای تدوین آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های ارزیابی موسسات و سامانه‌های الکترونیکی ارائه دهنده خدمات پزشکی و پیراپزشکی دولتی و خصوصی مشارکت کند.

تنظیم‌گر نیز دیجیتال می‌شود

این تحول دیجیتال فقط به تنظیم رفتار پزشکان محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل نوسازی درونی سازمان نظام پزشکی نیز هست. بر اساس طرح پیشنهادی سازمان نظام پزشکی ملزم شده تا نسبت به هوشمندسازی و داده کاوی کلیه فرآیندهای علمی، حرفه‌ای و انتظامی سازمان اقدام کند همچنین کلیه رای‌گیری‌های شورای عالی نظام پزشکی نیز باید مخفی و الکترونیکی باشد.

این اصلاحات را می‌توان تلاشی برای ساخت یک اکوسیستم سلامت دیجیتال دانست، اما موفقیت آن نه در معماری حقوقی، بلکه در نحوه اجرا و ظرفیت نهادی آن تعیین خواهد شد. تعریف حقوقی «کلینیک مجازی»، تعرفه‌گذاری رسمی خدمات غیرحضوری، احراز هویت دیجیتال پزشکان، تسری استانداردهای حرفه‌ای به فضای آنلاین و وعده نوسازی فناورانه خودِ سازمان نظام پزشکی، در مجموع تصویری منسجم از یک نظام تنظیم‌گری نوین ترسیم می‌کند. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا این چارچوب، به همان اندازه که جامع به نظر می‌رسد، واقع‌بینانه نیز هست؟

متن کامل «طرح اصلاح موادی از قانون نظام پزشکی کشور»