۱۰۰ استارت‌آپ: نیمی شکست خوردند، ۸ درصد بیش از ۱۰ برابر رشد کردند

به گزارش پیوست، «۱۰۰ استارت‌آپ» در گزارشی از عملکرد پروژه ملی خود، از بررسی بیش از چهار هزار تیم، سرمایه‌گذاری روی ۷۸ تیم و باقی ماندن ۳۱ تیم فعال در پرتفو خود پس از حدود پنج سال خبر داد.

فرشاد جعفرپور مدیرعامل ۱۰۰ استارت‌آپ در این باره گفت: « ۱۰.۴ میلیارد تومان در قالب این پروژه روی تیم‌ها سرمایه‌گذاری شده و ارزش برآوردی ۳۱ تیم باقی‌مانده به ۸۷ میلیارد تومان رسیده است. ۱۰۰ استارت‌آپ حالا در ادامه مسیر خود از مدل پروژه ملی به سمت سرمایه‌گذاری بذری و ایجاد صندوق‌های تخصصی حرکت کرده و دو صندوق ۵۰ میلیارد تومانی هوش مصنوعی و ۷۰ میلیارد تومانی تجارت الکترونیکی را در برنامه قرار داده است.»

طبق گفته جعفرپور پروژه ملی ۱۰۰ استارت‌آپ از سال ۱۳۹۹ با مشارکت ۹ سرمایه‌گذار ( شناسا، موسسه دانش‌بنیان برکت، شرکت پیشگامان فناوری داوین، صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی نوآفرین، صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی استان البرز، صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی خراسان رضوی، صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی اصفهان و صندوق پژوهش و فناوری) جمعا با ۱۱۵ میلیارد ریال آورده آغاز شده و مدیریت سرمایه مشترک آن برعهده «۱۰۰ استارت‌آپ» قرار گرفته است.

از ۱۶ استان تا بیش از چهار هزار تیم

طبق این گزارش ۱۰۰ استارت‌آپ برای پیدا کردن تیم‌ها، ۲۰ کاروان استانی را در ۱۶ استان برگزار کرده و در کنار آن ۲۰ رویداد تخصصی شکل داده است. فناوری مالی، بلاکچین، اینترنت اشیا، آموزش و تربیت، بازی و سرگرمی، گردشگری، صنایع خلاق و کودک و نوجوان، معدن و صنایع معدنی، سالمندی و بازنشستگی، نوآوری اجتماعی، بانوان و صادرات از جمله حوزه‌های مورد بررسی بوده‌اند که در نهایت از میان ۴ هزار و ۸۹ تیم ورودی، ۷۸ سرمایه‌گذاری انجام شده است. در واقع نرخ تبدیل تیم‌های ورودی به سرمایه‌گذاری نهایی طبق محاسبه خود مجموعه ۱.۹ درصد بوده است. مجموع سرمایه‌گذاری انجام‌شده در این مرحله نیز ۱۰.۴ میلیارد تومان اعلام شده است.یعنی کمتر از دو تیم از هر ۱۰۰ تیم واردشده به فرایند ارزیابی، در نهایت به سرمایه‌گذاری رسیده‌اند.

به گفته جعفرپور این عدد با تصویری که خود گزارش از سرمایه‌گذاری Early Stage در جهان ارائه می‌دهد نیز همخوان است. براساس آمار ارائه‌شده در گزارش، تنها یک تا سه درصد فرصت‌ها به سرمایه‌گذاری تبدیل می‌شوند؛ حدود ۶۵ درصد سرمایه‌گذاری‌ها بازدهی کمتر از اصل سرمایه دارند و حدود چهار درصد به بازدهی ۱۰ برابری یا بیشتر می‌رسند. افق خروج در این نوع سرمایه‌گذاری نیز هفت تا ۱۰ سال عنوان شده است.

بیشتر سرمایه‌گذاری‌ها خارج از تهران

طبق همین گزارش از ۷۸ تیم سرمایه‌پذیر، ۴۸ تیم خارج از تهران و ۳۰ تیم در تهران بوده‌اند. سهم تهران کمتر از ۴۰ درصد کل سرمایه‌گذاری‌های پروژه بوده است. از نظر حوزه فعالیت نیز «صنایع خلاق» با ۲۰ سرمایه‌گذاری بیشترین سهم را داشته است. تجارت الکترونیکی با ۱۰ تیم، بازی و سرگرمی با ۹ تیم و آموزش با هشت تیم در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.سهم سرمایه‌گذاران در تامین سرمایه و تعداد تیم‌های تحت پوشش یکسان نبوده و ساختار پروژه بر تجمیع منابع چند سرمایه‌گذار و تقسیم ریسک میان آنها استوار بوده است.

نیمی از ۷۸ سرمایه‌گذاری شکست خوردند

اما همه ۷۸ سرمایه‌گذاری به ادامه فعالیت منجر نشده‌اند. داده‌های پنج‌ساله پروژه نشان می‌دهد ۳۹ مورد، معادل نیمی از سرمایه‌گذاری‌ها، شکست خورده‌اند. هشت سرمایه‌گذاری نیز فروخته یا واگذار شده‌اند و ۳۱ تیم همچنان در پرتفوی باقی مانده‌اند. به این ترتیب، حدود ۴۰ درصد سرمایه‌گذاری‌های اولیه همچنان در پرتفو قرار دارند.

در مقابل، بخشی کوچک از پرتفوی بازدهی‌های چندبرابری ایجاد کرده است. براساس گزارش، هشت درصد پرتفوی بازدهی ۱۰ برابری یا بیشتر داشته‌اند. میدوپیا که در سال ۱۳۹۹ با چهار میلیارد تومان ارزش‌گذاری شده بود، رشد ۱۲ برابری داشته است. «مد و پد» با ارزش ۳.۵ میلیارد تومان در سال ۱۳۹۹ به بازدهی ۳۰ برابری رسیده و «دکتر موتوری» که ارزش آن در سال ۱۳۹۹ معادل ۲.۵ میلیارد تومان اعلام شده، رشد ۶۰ برابری را ثبت کرده است.  «کمپرسور» با ارزش چهار میلیارد تومانی در سال ۱۳۹۹ بازدهی ۳۱ برابری، «سمف کیدز» با ارزش یک میلیارد تومانی در همان سال بازدهی ۱۰ برابری و CRM24 با ارزش پنج میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ بازدهی هشت برابری داشته است.

جعفرپور تاکید کرد: ۱۰۰ استارت‌آپ قصد دارد از نقش GP پروژه ملی و مدیریت سرمایه مشترک به سمت فعالیت به‌عنوان VC مرحله بذری حرکت کند و پرتفوی جدیدی بسازد. «جریان فرصت»، «توان انتخاب» و «شبکه همراهی» سه ظرفیتی هستند که ۱۰۰ استارت‌آپ می‌گوید در دوره اجرای پروژه ایجاد کرده و قرار است در مدل جدید نیز از آنها استفاده کند.

در ادامه رویداد هم محمدحسین سجادی‌نیری رییس هیات مدیره  انجمن سرمایه‌گذاران خطرپذیر با اشاره به تجربه شکل‌گیری «۱۰۰ استارت‌آپ» گفت در زمان آغاز این مجموعه، سرمایه‌گذاری بذری در ایران هنوز ساختار مشخصی نداشت و حمایت‌ها عمدتاً از سوی معاونت علمی و به‌صورت موردی انجام می‌شد و یکی از دستاوردهای ۱۰۰ استارت‌آپ، خارج کردن رویدادهای سرمایه‌گذاری از تمرکز تهران و برگزاری رویدادهای سرمایه‌گذاری بذری در استان‌هایی بود که پیش از آن عمدتاً تجربه رویدادهای استارت‌آپی داشتند، نه رویدادهای سرمایه‌گذاری.
او تنوع حوزه‌های سرمایه‌گذاری از صنایع خلاق و صنایع دستی تا بازی، سرگرمی و نوآوری اجتماعی را از دیگر ویژگی‌های این تجربه دانست و گفت در برخی رویدادهای تخصصی، سرمایه‌گذاران و نهادهای مرتبط با همان حوزه نیز به پروژه اضافه شدند.

دانلود گزارش کامل ۱۰۰ استارت‌آپ