هوش مصنوعی اولویت امروز CVC‌ها است

به گزارش پیوست، گزارش «وضعیت سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی ۲۰۲۵» (State of CVC 2025) که از سوی Silicon Valley Bank منتشر شده، تصویری از روندهای جهانی سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی، تغییرات ساختاری این حوزه و اولویت‌های جدید واحدهای CVC در شرکت‌های بزرگ ارائه می‌دهد.

گزارش State of CVC 2025 نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در سال‌های اخیر از فعالیتی جانبی به یکی از ابزارهای اصلی نوآوری سازمانی تبدیل شده است. بر اساس این گزارش شرکت‌های بزرگ برای دسترسی سریع‌تر به فناوری‌های نوظهور، توسعه همکاری با استارت‌آپ‌ها و ایجاد مدل‌های جدید کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری در واحدهای CVC خود را افزایش داده‌اند و این مساله می‌تواند بر مسیر آینده سرمایه‌گذاری شرکتی تاثیر گذارد.

بر اساس این گزارش امروزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی وارد مرحله بلوغ شده است. امروزه واحدهای CVC رویکردی محتاطانه‌تر، هدفمندتر و راهبردی‌تر در پیش گرفته‌اند. بر همین اساس تمرکز اصلی دیگر بر افزایش تعداد معاملات نیست، بلکه بر انتخاب فرصت‌هایی است که بتوانند بیشترین ارزش راهبردی و بلندمدت را برای شرکت مادر ایجاد کنند. از سمتی دیگر این گزارش نشان می‌دهد، هوش مصنوعی به مهم‌ترین موتور سرمایه‌گذاری تبدیل شده است.

بر این اساس سهم صندوق‌هایی که AI را اولویت نخست خود اعلام کرده‌اند از ۵۵ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۶۹ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. همچنین ۲۸ درصد از کل معاملات دارای مشارکت CVC به شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی اختصاص دارد که بالاترین سهم ثبت‌شده تاکنون است.

از دیگر موارد اشاره شده در این گزارش زودتر انجام شدن سرمایه‌گذاری‌ها نسبت به گذشته است. طبق داده‌ها حدود دو سوم معاملات CVC در مراحل بذر تا سری B انجام می‌شود.یکی دیگر از یافته‌های مهم گزارش، افزایش تمایل صندوق‌های CVC به استقلال از شرکت مادر است. بسیاری از صندوق‌ها معتقدند وابستگی شدید به ساختارهای سازمانی موجب کندی تصمیم‌گیری، کاهش انعطاف‌پذیری و از دست رفتن فرصت‌های سرمایه‌گذاری می‌شود. از همین رو، بخشی از صندوق‌ها در حال بررسی انتقال از ساختار مبتنی بر ترازنامه شرکت به ساختارهای مستقل‌تر هستند، هرچند اجرای این تغییر همچنان با چالش‌های قابل توجهی همراه است.

در این گزارش همچنین آمده که برخلاف تصور رایج، بزرگ‌ترین مانع موفقیت CVCها شرایط بازار نیست، بلکه مسائل داخلی شرکت‌هاست. بیش از نیمی از پاسخ‌دهندگان، کندی فرآیندها، بوروکراسی، اولویت‌بندی‌های سازمانی و ناهماهنگی میان واحدهای مختلف را مهم‌ترین موانع فعالیت خود نام برده‌اند. این یافته نشان می‌دهد که تحول در ساختارهای داخلی شرکت‌ها، به اندازه انتخاب فرصت‌های سرمایه‌گذاری اهمیت دارد.

۱۵ روندی که آینده سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی را ترسیم می‌کند

در بخش دیگری از گزارش State of CVC 2025، مهم‌ترین تحولات سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در قالب ۱۵ روند راهبردی آورده شده است که نشان می‌دهد، این حوزه وارد مرحله‌ای تازه از بلوغ شده و رویکرد شرکت‌ها از سرمایه‌گذاری صرف به خلق ارزش راهبردی تغییر کرده است. بر اساس این گزارش، صندوق‌های CVC بیش از گذشته بر کیفیت تصمیم‌گیری، ارزش‌آفرینی بلندمدت، سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه رشد استارت‌آپ‌ها و توسعه همکاری با اکوسیستم هوش مصنوعی تمرکز کرده‌اند. همچنین انتقال فناوری، توسعه بازار، یادگیری سازمانی و ایجاد مزیت رقابتی، به معیارهای اصلی موفقیت این صندوق‌ها تبدیل شده و دیگر بازده مالی تنها شاخص ارزیابی عملکرد محسوب نمی‌شود.

گزارش همچنین از افزایش استقلال عملیاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی، اهمیت یافتن ساختارهای حکمرانی شفاف، گسترش سرمایه‌گذاری‌های مشترک با صندوق‌های مستقل و توجه بیشتر به مدیریت فعال پرتفوی خبر می‌دهد. در کنار این موارد، استفاده از بازارهای ثانویه برای مدیریت نقدشوندگی، تمرکز بر جذب و حفظ نیروی انسانی متخصص، اصلاح نظام‌های انگیزشی و افزایش سرعت تصمیم‌گیری نیز از دیگر روندهای کلیدی این حوزه است.

طبق این گزارش، در شرایطی که فناوری با سرعت بالایی در حال تحول است، صندوق‌هایی موفق‌تر خواهند بود که بتوانند از تجربیات خود و شرکت‌های پرتفوی بیاموزند، شاخص‌های ارزیابی خود را بر مبنای خلق ارزش راهبردی بازتعریف کنند و نقش فعال‌تری در تحول دیجیتال و توسعه مدل‌های جدید کسب‌وکار ایفا کنند. بر این اساس بلوغ CVC به معنای تمرکز بر کیفیت تصمیم‌ها است، نه تعداد سرمایه‌گذاری‌ها.

این گزارش نشان می‌دهد موفقیت دیگر با حجم سرمایه یا تعداد معاملات تعریف نمی‌شود، بلکه به توانایی شرکت در ایجاد ارزش راهبردی، شناسایی فناوری‌های تحول‌آفرین، همکاری موثر با استارت‌آپ‌ها و توسعه ظرفیت نوآوری سازمانی وابسته است.

شرکت‌هایی که بتوانند میان استقلال عملیاتی صندوق، حکمرانی موثر، سرمایه انسانی توانمند و هم سویی با راهبرد شرکت مادر تعادل برقرار کنند، بازدهی سرمایه‌گذاری بالاتری خواهند داشت و در شکل‌دهی بازارهای آینده نیز نقش فعال‌تری ایفا خواهند کرد.

گزارش وضعیت سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در سال ۲۰۲۵