کلیک و تایپ کارکنان، خوراک مدلهای هوش مصنوعی متا میشود
شرکت متا در تازهترین اقدام خود برای توسعه هوش مصنوعی، به سراغ یکی از در…
۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
هوشهای مصنوعی ایرانی و الزام خرید اشتراک؛ چگونه میتوان از چتباتهای بومی استفاده کرد؟
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
زمان مطالعه : ۵ دقیقه
خرید اشتراک مهمترین لازمه استفاده از چتباتهای بومی شده است. چراکه بخش رایگان بسیاری از آنها یا موقتا متوقف شده یا به اندازهای با کاهش کیفیت در پاسخدهی همراه بوده که نمیتوان از آن انتظار یک دستیار هوشمند را داشت.
به گزارش پیوست، «هوش مصنوعی بومی بدون اینترنت جهانی تا کجا دوام میآورد؟» از گزارشهایی بود که ماه گذشته و بعد از خاموشی ۲۰ روزه اینترنت دی ماه در پیوست منتشر شد. امروز ۲۰ روز از آغاز جنگ و خاموشی اینترنت جهانی میگذرد و شواهد نشان میدهد، اکثر هوشهای مصنوعی ایرانی همچنان همان مسیری را طی میکنند که در دی ماه شاهد آن بودیم: تمرکز روی نمایش محصول و نه توسعه آن.
یکی از عمده دلایل این اتفاق نیز، هوش مصنوعی بومیِ متکی به اینترنت ملی است که در نبود اینترنتی پایدار تنها تبدیل به نمادی از توسعه شده است. در فرایند تهیه این گزارش سوالی یکسان از تمام هوشهای مصنوعی بومیِ مورد بررسی پرسیده شد: «ما در چه سالی هستیم و رئیس جمهور ایران در حال حاضر چه کسی است؟»
پاسخهای دیر هنگام و اطلاعاتی که به روز نیست
در ابتدای استفاده از هوشهای بومی با پیامی مواجه میشوید که حاکی از کاهش کیفیت و سرعت پاسخدهی و همچنین غیرفعال شدن برخی امکانات به صورت موقت است. از همین رو برخی از این چتباتها تنها به کاربرانی سرویس ارائه میکنند که اقدام به تهیه اشتراک کردهاند. از میان هفت هوش مصنوعی بررسی شده، چتباتهای «بله» و «روبو» از جمله سرویسهایی هستند که در شرایط فعلی بخش رایگان خود را متوقف کردهاند.
بر این اساس بخش رایگان چتباتها یا موقتا برداشته شده یا با کیفیت بسیار کمی در مقایسه با گذشته، قابل استفاده است. مبالغ اشتراک ماهیانه هفت چتبات بررسی شده نیز در سطوح گوناگونی قرار دارند. بر این اساس ارزانترین اشتراک ماهیانه مربوط به چتبات اٌکیان با ۹۹ هزار تومان و گرانترین اشتراک ۳۰ روزه مربوط به چتبات گپ جیپیتی با ۳۸۹ هزار تومان است. در میان چتباتهای مورد بررسی اشتراک هوش مصنوعی گپ جیپیتی و بوف خریداری شده است و تنها چتبات گپ جیپیتی به سوال پرسیده شده، پاسخی صحیح داد.
از سمتی دیگر تمام هوشهای بومی در پاسخ به سوال طرح شده از اطلاعات مربوط به سالهای گذشته استفاده کردند. هرچند به نظر میرسد در صورت اشاره کاربر به اطلاعات صحیح و موثق، پاسخ هوش مصنوعی تغییر میکند.
وقتی دسترسی به مدلهای بومی هم دشوار است
در محصولاتی که کاربرد روزمره دارند، کاربران سریعتر به سمت نصب اپلیکیشن میروند. بر این اساس برای بسیاری از کاربران، خصوصا آن دستهای که برای اولینبار قصد استفاده از چتباتها را دارند، نسخه وب، آزمایشی اولیه از چگونگی کارکرد ابزارها و چتباتها است و بعد از آن به سمت نصب اپلیکیشن و استفاده مداوم میروند. این شرایط درحالی است که موتور جستوجوی گوگل قطع است و موتورهای جستوجوی داخلی نیز به دلایلی مثل حجم بالای ترافیک به کندی عمل میکنند یا با خطا همراه هستند. از سمتی دیگر جستوجوی برخی از این چتباتها در بازار یا مایکت نیز نتیجهای ندارد.
مدل کارکرد چتباتهای بومی نشان از زنجیرهای از چالشهایی میدهد که به واسطه نبود اینترنت پایدار به مرحلهای بحرانی رسیده است. بحرانی که بر اساس آن امکان استفاده رایگان از هوش مصنوعی، خصوصا در زمانی که چتبات توان پاسخ به سادهترین سوال ممکن را هم ندارد، تنها مفهومی نمایشی و لغوی میشود. باید در نظر داشت که هوش مصنوعی نه فقط ابزاری برای پاسخ به سوالات عمومی بلکه یک ابزار افزایش بهرهوری، تحلیل، تولید محتوا و اتوماسیون کارها است که میتواند دانش عمومی، تخصصی و سازمانی را پوشش دهد.
با این وجود چتباتهای بومی، خصوصا در بخش رایگان، بیشتر شبیه به یک مدل آفلاین و قابل گفتوگو شبیهسازی شده هستند تا یک دستیار هوشمند واقعی. این در حالی است که کاربر باید بتواند پیش از پرداخت و خرید هر نوع اشتراکی ارزش واقعی محصول را تجربه کند.
هوش مصنوعی بیش از هر فناوری دیگری به اتصال وابسته است. اتصال که به دادههای بهروز، زیرساختهای پردازشی، جریان جهانی دانش و شبکهای از کاربران و توسعهدهندگان وابسته است. در چنین بستری، هرگونه قطع یا محدودسازی اتصال صرفا یک اختلال فنی موقت محسوب نمیشود، بلکه نوعی تضعیف ساختاری این فناوری در سطح جامعه است؛ تضعیفی که میتواند آثار عمیق و در مواردی جبرانناپذیر بر مسیر توسعه و بهرهبرداری از آن برجای بگذارد.
هوش مصنوعی نهتنها در مرحله آموزش مدلها بلکه در مرحله استفاده و بهبود مستمر نیز به دادههای تازه و تعامل با محیط بیرونی نیاز دارد. هنگامی که این ارتباط محدود میشود، توسعهدهندگان در موقعیتی قرار میگیرند که بهجای تعامل با مرزهای دانش و روندهای نوظهور جهانی، ناچار به بازتولید و تکرار نسخههای قدیمی فناوریها میشوند. در چنین شرایطی، نوآوری بهتدریج جای خود را به تکرار میدهد و توسعه واقعی از اولویت خارج میشود. یکی دیگر ازمشکلات توسعه دهندگان هوش مصنوعی در ایران دسترسی نداشتن به دادههای داخلی است همین امر در شرایطی که دسترسی به اینترنت وجود ندارد کار را برای توسعه دهندگان سختتر میکند.
نتیجه چنین وضعیتی آن است که اکوسیستم هوش مصنوعی به جای حرکت همگام با تحولات جهانی، به سمت نوعی ایستایی سوق پیدا میکند. بر این اساس محصولات و خدمات بیشتر بر پایه دانش و زیرساختهای قدیمی شکل میگیرند و فاصله با استانداردهای روز جهان بهتدریج افزایش مییابد. در بلندمدت، این فاصله نهتنها توان رقابت فناوری را کاهش میدهد، بلکه ظرفیت جامعه برای بهرهگیری موثر از یکی از مهمترین فناوریهای عصر حاضر را نیز محدود میکند.
ارسال دیدگاه