آنلاین‎‌شاپ‌ها در عصر آفلاین؛ مرگ تدریجی رویاهای جمعی

ورود به بازار آنلاین برای بسیاری از صاحبان کسب‌وکارهای خرد، نه یک انتخاب داوطلبانه، بلکه پاسخی ناگزیر به اقتصاد بی‌ثبات، تورم فزاینده و بازاری بود که هر روز تنگ‌تر می‌شد. شبکه‌های اجتماعی و به‌ویژه اینستاگرام، برای هزاران نفر مکانی کم‌هزینه و در دسترس است؛ جایی که می‌توان با سرمایه‌ای محدود، بدون مغازه و تشریفات پیچیده، محصولی را عرضه کرد و سهمی هرچند کوچک از بازار گرفت. این فضا برای زنانی که امکان حضور در بازار رسمی نداشتند، برای جوانانی که از چرخه اشتغال جا مانده بودند و برای خانوارهایی که دنبال مکملی برای درآمد فرسوده‌شان می‌گشتند، بیش از یک پلتفرم فروش و روزنه‌ای برای بقا و گاه رشد بود. اما همین روزنه، در سایه قطعی‌های مکرر اینترنت و بی‌ثباتی تصمیم‌ها، به مسیری لغزنده بدل شده است. کسب‌وکارهایی که نه سرمایه کلان دارند و نه پشتوانه نهادی با هر اختلال، بی‌آنکه در معادلات سیاست‌گذاری جایی داشته باشند، از چرخه دیده‌شدن و فروش حذف می‌شوند. قطع از دسترسی، در عمل حذف‌شدن از تصمیم‌گیری است و نتیجه آن چیزی جز فرسایش تدریجی امید نیست. اکوسیستم کسب‌وکارهای خرد آنلاین، همزمان با اوج‌گیری اینستاگرام، در دوره‌ای که این شبکه اجتماعی هنوز فیلتر نشده بود و کرونا سبک زندگی مردم را به‌طور جدی تغییر داد جان گرفت. شبکه‌های اجتماعی به‌تدریج از ابزار سرگرمی فاصله گرفتند و به بخشی از زندگی روزمره و الگوی خریدوفروش مردم تبدیل شدند. این تغییر ذائقه تنها به نفع کسب‌وکارهای بزرگ یا بلاگرهای پرمخاطب نبود. برعکس، درهای بازار را به‌روی گروه‌هایی باز کرد که پیش از آن نمی‌توانستند وارد اقتصاد رسمی شوند. زنانی که به دلایل گوناگون امکان رفت‌وآمد یا استقلال مالی نداشتند، جوانانی که سن یا موقعیت جغرافیایی‌شان مانع حضورشان در بازار کار بود، ساکنان روستاها، شهرستان‌ها و حتی عشایر؛ شبکه‌های اجتماعی به این گروه‌ها اجازه داد بدون سرمایه اولیه سنگین، بدون مغازه و بدون ریسک‌های متعارف بازار سنتی، روایت خودشان...