فیلترینگ چگونه درآمد استریمرها و تولیدکنندگان محتوا را تهدید می‌کند؟

به گزارش پیوست، در ماه‌های اخیر شماری از استریمرها و تولیدکنندگان محتوا در شبکه اجتماعی ایکس از تأثیر اختلال‌های اینترنت بر فعالیت و درآمد خود نوشته‌اند. کاهش تعداد بینندگان پخش زنده، ناتوانی در انتشار منظم محتوا و از دست رفتن قراردادهای تبلیغاتی از جمله مشکلاتی است که این فعالان مطرح می‌کنند. برخی نیز از فروش تجهیزات یا کنار گذاشتن فعالیت حرفه‌ای خود به دلیل دشوار شدن شرایط کسب درآمد خبر داده‌اند.

در ادامه این اعتراض‌ها، مهدی مانسل، استریمر و فعال حوزه دیجیتال مارکتینگ، کارزاری با عنوان «درخواست رفع کامل فیلترینگ پلتفرم‌های ارتباطی و گیمینگ» راه‌اندازی کرده است. این کارزار علاوه‌بر رفع محدودیت دسترسی به پلتفرم‌های ارتباطی و بازی‌های آنلاین، خواستار تقویت زیرساخت اینترنت و کاهش تأخیر شبکه یا پینگ شده است.

مانسل معتقد است فیلترینگ تنها دسترسی کاربران به خدمات اینترنتی را محدود نکرده، بلکه به کسب‌وکارهایی آسیب زده که فعالیتشان به اینترنت و پلتفرم‌های بین‌المللی وابسته است.

از کاهش مخاطب تا توقف فعالیت استریمرها

برای استریمرهایی که از طریق پخش زنده بازی، حمایت مالی مخاطبان و همکاری‌های تبلیغاتی درآمد کسب می‌کنند، اینترنت پایدار یکی از اصلی‌ترین ابزارهای کار است. با این حال، محدودیت دسترسی به پلتفرم‌هایی مانند یوتیوب، توییچ (Twitch) و کیک (Kick) در کنار قطعی‌های طولانی‌مدت اینترنت، ادامه فعالیت حرفه‌ای را برای بخشی از آنها دشوار کرده است.

برخی تولیدکنندگان محتوا در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که پس از دوره‌های قطعی اینترنت، بازگرداندن مخاطبان و رسیدن به میزان بازدید پیشین به‌سادگی امکان‌پذیر نبوده است. کاهش بازدید نیز مستقیما بر درآمد تبلیغاتی و حمایت‌های مالی آنها تأثیر می‌گذارد.

مانسل، استریمر و فعال حوزه دیجیتال مارکتینگ نیز که سال‌ها در حوزه استریم فعالیت کرده، معتقد است رفع فیلتر پلتفرم‌های پخش زنده می‌تواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد. او می‌گوید که پلتفرم‌هایی مانند یوتیوب سازوکارهای مشخصی برای نظارت بر محتوا دارد و محدود کردن دسترسی به آنها، فرصت فعالیت حرفه‌ای تولیدکنندگان محتوای ایرانی را کاهش می‌دهد.

برای گروهی از فعالان این حوزه، ادامه محدودیت‌ها به معنای از دست رفتن شغلی است که برای آن زمان و هزینه صرف کرده‌اند. تجهیزات تولید محتوا، اینترنت، نرم‌افزارهای پخش زنده و ایجاد جامعه‌ای از مخاطبان، بخشی از سرمایه‌گذاری استریمرها محسوب می‌شود؛ سرمایه‌گذاری‌ای که با هر دوره اختلال اینترنت، بازده اقتصادی آن با خطر مواجه می‌شود.

پلتفرم‌های داخلی چقدر پاسخگوی تولیدکنندگان محتوا هستند؟

با محدود شدن دسترسی به سرویس‌های خارجی، پلتفرم‌های داخلی یکی از گزینه‌های جایگزین برای تولیدکنندگان محتوا بوده است. با این حال، مشکلات فنی، کیفیت پخش زنده و نحوه پشتیبانی از کاربران، از جمله انتقادهایی است که به عملکرد این پلتفرم‌ها مطرح می‌شود.

مانسل که نزدیک به ۴۰ هزار دنبال‌کننده در آپارات دارد از اختلال فنی‌ای یاد می‌کند که باعث توقف چهار تا پنج‌ساعته استریم او شده است. او همچنین از هشدارهای محتوایی با دلایل نامشخص و محدودیت‌هایی انتقاد می‌کند که به گفته‌اش حتی برای کاربران باسابقه این پلتفرم نیز شفاف نیست.

تجربه او در روبیکا نیز با حذف دو کانال همراه بود. به گفته مانسل، پشتیبانی روبیکا پس از حدود یک هفته اعلام کرد که دلیل حذف کانال‌ها انتشار لینک یوتیوب بوده و با وجود حذف لینک، بازگشایی کانال‌ها حدود دو هفته زمان برده است.

این مشکلات در شرایطی مطرح می‌شود که استریمرها برای حفظ مخاطبان خود به فعالیت مستمر نیاز دارند. توقف چندساعته یک پخش زنده یا مسدود شدن کانال ارتباطی با مخاطبان، می‌تواند علاوه‌بر کاهش بازدید، بر درآمد و اعتبار حرفه‌ای تولیدکننده محتوا نیز تأثیر بگذارد.

از سوی دیگر، انتقال فعالیت به پلتفرم‌های داخلی به معنای حفظ مخاطبان و درآمد قبلی نیست. بخشی از مخاطبان استریمرها در سرویس‌های بین‌المللی حضور دارند و امکان کسب درآمد نیز در هر پلتفرم متفاوت است. به همین دلیل، جایگزینی یک سرویس داخلی با پلتفرم خارجی، همیشه پاسخگوی نیاز اقتصادی تولیدکنندگان محتوا نیست.

هزینه‌های فیلترینگ فقط به خرید فیلترشکن محدود نمی‌شود

یکی دیگر از پیامدهای محدودیت اینترنت برای گیمرها، افزایش هزینه و ریسک اتصال به بازی‌های آنلاین است. کاربران برای دسترسی به برخی سرورها و خدمات بازی ناچار به استفاده از فیلترشکن می‌شوند؛ ابزارهایی که ممکن است علاوه‌بر افزایش پینگ، اتصال ناپایداری داشته باشد یا آدرس آی‌پی کاربر را مرتب تغییر دهد.

مانسل، استریمر و فعال حوزه دیجیتال مارکتینگ می‌گوید که حساب کاربری او در یکی از بازی‌های آنلاین به دلیل تغییر مکرر آی‌پی مسدود شده است. به گفته او، اتصال متوالی از کشورهای مختلف ممکن است از سوی سامانه‌های امنیتی بعضی بازی‌ها فعالیت مشکوک تلقی شود.

البته تغییر آی‌پی به‌تنهایی در همه بازی‌ها به مسدود شدن حساب منجر نمی‌شود و این موضوع به مقررات و سازوکارهای امنیتی هر سرویس بستگی دارد.

استفاده از فیلترشکن‌های رایگان نیز مشکلات دیگری به همراه دارد. برخی از این ابزارها از نظر امنیت و حفاظت از اطلاعات کاربران قابل اعتماد نیستن و استفاده از آنها می‌تواند خطر افشای داده‌ها یا دسترسی غیرمجاز به حساب‌های کاربری را افزایش دهد.

استریمرها علاوه‌بر این مشکلات، با مسئله تأخیر شبکه نیز مواجه‌اند. افزایش پینگ و قطع و وصل شدن اتصال، هم کیفیت بازی را کاهش می‌دهد و هم پخش زنده را مختل می‌کند. این وضعیت برای تولیدکننده‌ای که باید همزمان بازی کند، تصویر را منتقل کند و با مخاطبان ارتباط داشته باشد، می‌تواند به توقف کامل استریم منجر شود.

محدودیت دسترسی و افزایش هزینه تبلیغات

آثار اقتصادی محدودیت اینترنت تنها به درآمد مستقیم استریمرها محدود نمی‌شود. تغییر مسیر کاربران به سمت پلتفرم‌های داخلی، بازار تبلیغات دیجیتال را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

مانسل که در حوزه دیجیتال مارکتینگ نیز فعالیت دارد، می‌گوید که یک روز پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، هزینه سنجاق کردن یک تبلیغ به مدت ۶۰ دقیقه در یکی از پلتفرم‌های داخلی برای یکی از مشتریانش ۲۰ میلیون تومان اعلام شده بود اما چند روز بعد، تعرفه همان خدمت با احتساب مالیات به ۱۸۰ میلیون تومان رسید.

او معتقد است محدود شدن دسترسی به پلتفرم‌های خارجی، قدرت انتخاب کاربران و تبلیغ‌دهندگان را کاهش می‌دهد و در مقابل، موقعیت پلتفرم‌های داخلی را در جذب مخاطب و تبلیغات تقویت می‌کند.

در چنین شرایطی، کسب‌وکارهایی که برای ارتباط با مشتریان یا تبلیغات به پلتفرم‌های آنلاین وابسته‌اند، ممکن است علاوه‌بر مشکلات دسترسی، با افزایش هزینه جذب مخاطب نیز مواجه شوند.

سرنوشت کارزار رفع فیلتر پلتفرم‌های گیمینگ

کارزار درخواست رفع فیلتر پلتفرم‌های ارتباطی و گیمینگ، نخستین تلاش کاربران برای پیگیری رفع محدودیت خدمات اینترنتی نیست. پیش از این نیز کارزارهایی برای رفع فیلتر سرویس‌های کاربردی از جمله سایت PDF24 شکل گرفته و محدودیت دسترسی به این سایت در ادامه برداشته شده است؛ هرچند ارتباط مستقیم این تصمیم با کارزار برگزارشده مشخص نیست.

هنوز روشن نیست کارزار جدید چه پاسخی از سوی نهادهای تصمیم‌گیر دریافت خواهد کرد.