گزارش دیتاک: قطعی اینترنت استفاده هم‌زمان ایرانی‌ها از شبکه‌های اجتماعی را دو برابر کرد

به گزارش پیوست، دیتاک، سامانه سوشال لیسنینگ در حوزه پایش و تحلیل کسب و کارها در شبکه‌های اجتماعی در گزارش سالانه خود با عنوان «سال بقا» رفتار کاربران ایرانی در سال ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را در پنج حوزه شبکه‌های اجتماعی، تجارت اجتماعی، کمپین‌های بازاریابی، بازار فیلترشکن و عملکرد بانک‌ها در بحران بررسی کرده است. داده‌های این گزارش از پایش بیش از ۲ میلیارد محتوا در بیش از ۱۰ بستر آنلاین، آمارهای رسمی و داده‌های مراکز نظرسنجی از جمله ایسپا گردآوری شده است.

کاربران شبکه‌های خارجی را ترک نکردند

یکی از یافته‌های گزارش دیتاک این است که محدودیت دسترسی به شبکه‌های اجتماعی خارجی الزاما به مهاجرت کاربران از این پلتفرم‌ها منجر نشده است و میانگین تعداد حساب‌های فعال هر کاربر ایرانی از ۱.۵ حساب در سال ۱۴۰۳ به ۳ حساب در بهار ۱۴۰۵ رسیده است. دیتاک این تغییر را نتیجه اضافه شدن شبکه‌های داخلی به سبد مصرف کاربران در کنار ادامه استفاده از شبکه‌های بین‌المللی می‌داند. براساس محاسبات دیتاک، در دوره مورد بررسی، بله ۲۷۰ درصد، روبیکا ۵۰ درصد و ایتا ۲۶ درصد رشد کرده‌اند. دیتاک بخشی از تفاوت رشد آنها را به نوع خدمات و ظرفیت زیرساختی پلتفرم‌ها در دوره افزایش تقاضا مرتبط می‌داند.

یکی دیگر از بخش‌های گزارش به فعالیت فروشگاه‌های اینستاگرامی اختصاص دارد. دیتاک فعالیت این فروشگاه‌ها را طی ۶۶ هفته، از فروردین ۱۴۰۴ تا پایان خرداد ۱۴۰۵، بررسی کرده است.بر اساس این داده‌ها، فروشگاه‌های فعال پس از قطعی هشت‌روزه خرداد ۱۴۰۴ ظرف یک هفته به بیش از ۸۰ درصد ظرفیت قبلی بازگشتند، اما پس از قطعی ۸۸ روزه، تا پایان دوره بررسی کمتر از ۶۰ درصد آنها دوباره فعال شده بودند.

داده‌های دیتاک همچنین نشان می‌دهد تنها ۴.۲ درصد فروشگاه‌های فعال اینستاگرامی، حضور همزمان در پلتفرم‌های داخلی را در پروفایل خود اعلام کرده‌اند؛ هرچند پس از اتصال مجدد اینترنت در خرداد ۱۴۰۵، درج آدرس پلتفرم‌های داخلی در پروفایل این کسب‌وکارها افزایش پیدا کرده است.

دیتاک در بخش دیگری از گزارش، کمپین‌های بیش از ۱۰۰ برند در حوزه‌هایی از تجارت الکترونیکی و فین‌تک تا مخابرات و VOD را بررسی کرده است. طبق این گزارش، سه شاخص تعداد برندهای فعال، حجم محتوای منتشرشده و میزان بازدید محتوای کمپین‌های فروش و بازاریابی، همگی کاهش بیش از ۴۰ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهند.

یکی از یافته‌های قابل توجه این بخش تفاوت رفتار برندها و کاربران در یلدا و بلک‌فرایدی است. میزان توجه کاربران به محتوای مرتبط با یلدا هفت برابر بلک‌فرایدی اعلام شده، در حالی که تعداد برندهای حاضر در کمپین یلدا تقریبا نصف بلک‌فرایدی بوده است.

برآورد بازار ۶۱ تا ۱۶۴ همتی فیلترشکن

دیتاک در ادامه با تحلیل بیش از ۱۲۵ هزار محتوای کانال‌های تلگرامی فروش فیلترشکن و استفاده از داده‌های نظرسنجی ایسپا، تغییرات قیمت و اندازه بازار فیلترشکن‌‌ها را تخمین زده است.براساس این گزارش، ۷۵ درصد کاربران ایرانی از فیلترشکن استفاده می‌کنند و دست‌کم یک‌سوم کاربران فیلترشکن برای آن پول پرداخت می‌کنند.

طبق گزارش دیتاک در طولانی‌ترین دوره قطعی، متوسط هزینه هر گیگابایت فیلترشکن به ۳۹۰ هزار تومان رسیده و در برخی موارد قیمت‌هایی تا ۲ میلیون تومان برای هر گیگ نیز مشاهده شده است. پس از اتصال مجدد اینترنت نیز قیمت‌ها حدود ۴.۸ برابر ابتدای دوره باقی مانده‌اند. دیتاک اندازه سالانه بازار فیلترشکن را بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان محاسبه کرده و در سناریوهای دیگر، اندازه بازار را بین ۶۱ تا ۱۶۴ همت برآورد کرده است.

فصل پایانی گزارش نیز به واکنش کاربران به اختلال بانکی اختصاص دارد. دیتاک بیش از ۴۴ هزار توییت مرتبط با پنج بانک ملی، سپه، صادرات، تجارت و پاسارگاد را بررسی کرده است. میانگین «شاخص خالص احساسات» یا NSS این بانک‌ها منفی ۵۱ گزارش شده است؛ به بیان دیتاک، از هر ۱۰۰ محتوای بررسی‌شده حدود ۷۰ توییت منفی، ۱۹ توییت مثبت و باقی خنثی بوده‌اند. البته در گزارش تاکید شده است که به دلیل ماهیت توییتر فارسی و غلبه بیان اعتراض و نارضایتی در آن، این شاخص را نمی‌توان نماینده همه مشتریان بانک‌ها دانست.

دانلود گزارش کامل سال ۱۴۰۴ دیتاک