وزارت نیرو مدیریت برق را با دادههای لحظهای و توسعه کنتورهای هوشمند دنبال میکند
وزارت نیرو استفاده از دادههای لحظهای برای مدیریت تولید و مصرف، توسعه کنتورهای هوشمند و…
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۷ دقیقه

نئوبانکهای ایران با وجود توسعه خدمات و شکلگیری نمونههای موفق، همچنان با محدودیتهایی در زمینه استقلال حقوقی و زیرساختهای بانکی مواجهاند. مسعود وکیلینیا، مدیرعامل هلدینگ فناوری و نوآوری بانک تجارت، معتقدست برای فراهم شدن مسیر توسعه این حوزه، بانک مرکزی باید استقلال نئوبانکها را به رسمیت بشناسد و امکان ایجاد زیرساختهای مستقلی مانند Core Banking و GL را برای آنها فراهم کند.
به گزارش پیوست، مدیرعامل هلدینگ فناوری و نوآوری بانک تجارت، مسعود وکیلینیا، در پنل «بازاندیشی در مدل نئوبانک ایران» که در الکامپ ۲۹ برگزار شد گفت:«با وجود اینکه بانک مرکزی نئوبانک را به رسمیت نمیشناسد و در حال حاضر پلتفرم دیجیتال بانک را به رسمیت میشناسد، قابلیتهای زیادی در این حوزه ایجاد شده است. بخشی از موضوعاتی که بانک مرکزی بر آنها نظارت میکند نیز به درستی در چارچوب وظایف این نهاد قرار دارد.»
او ادامه داد:«یکی از مشکلات در مدل فعلی، بحث استقلال نئوبانکهاست. در مدل فعلی بانک مرکزی، استقلالی برای نئوبانکها در نظر گرفته نشده و برای هر بانک، یک پلتفرم دیجیتال به رسمیت شناخته میشود. این در حالی است که در دنیا نئوبانکهایی وجود دارند که الزاما وابسته به یک بانک رسمی نیستند و این مدل نیز تجربه موفقی داشته است.»
وکیلینیا با اشاره به وضعیت فعلی اکوسیستم بانکی ایران گفت:«در اکوسیستم فعلی بانکی اتفاقات خوبی رخ داده و امروز حتی نئوبانکی داریم که از بانک مادر خود بزرگتر شده است، اما نئوبانکی که مستقل از یک بانک فعالیت کند، نداریم.»
او نبود Core Banking و GL مستقل را یکی دیگر از چالشهای نئوبانکها دانست و گفت:«در حال حاضر برای نئوبانکها Core Banking یا GL مجزا وجود ندارد. ایجاد چنین زیرساختی میتواند فضای بیشتری برای توسعه این حوزه ایجاد کند.»
او با تاکید بر تفاوت میان نیاز بازار و الزامات رگولاتوری ادامه داد:«ما باید دو مفهوم را از یکدیگر جدا کنیم؛ اینکه بازار چه میگوید و اینکه رگولاتور چه میخواهد. بازار در حال حرکت به سمت تخصصی شدن خدمات است و یکی از استراتژیهای ما نیز بر همین اساس شکل گرفته است.»
به گفته وکیلینیا، حوزههایی مانند بیمه، بورس، بازار سرمایه و خدمات خرد، مشتریان و نیازهای متفاوتی دارد و نمیتوان همه این نیازها را در یک محصول عمومی جمع کرد. او گفت:«هر کدام از این حوزهها مشتری و نیازمندی خاص خود را دارند و نمیتوان همه آنها را در یک محصول جمعبندی کرد و انتظار داشت محصول متناسبی به مشتری ارائه شود. بنابراین به سمت تخصصی شدن محصولات و خدمات حرکت میکنیم.»
به باور او رگولاتور نیز در حال نشان دادن انعطاف بیشتری نسبت به این رویکرد است.
وکیلینیا در پاسخ به این سوال که اگر قرار باشد یک بخش از مدل فعلی نئوبانکها تغییر کند، چه موضوعی باید در اولویت قرار بگیرد، پاسخ داد:«مهمترین موضوع این است که الزام وجود یک سهامدار بانکی در نئوبانک تغییر کند و استقلال نئوبانکها به رسمیت شناخته شود.»
ابراهیم محمدی، مدیرعامل هلدینگ فناوری اطلاعات مهرکام نیز در این پنل گفت:«اگر از تعریف بینالمللی نئوبانک صرفنظر کنیم، به باور من نئوبانکهای ایران در مسیر توسعه قرار دارند و میتوانند سرویسهایی مستقل از بانکداری سنتی ارائه کنند.»
او ادامه داد:«اینکه هر بانک چند پلتفرم داشته باشد، میتواند اتفاق مثبتی باشد. این پلتفرمها میتوانند قابلیتهای مختلفی ارائه کنند و مشتریان نیز میتوانند سرویسهای بانکی را از طریق چند اپلیکیشن دریافت کنند.»
محمدی با اشاره به زیرساختهای مورد نیاز نئوبانکها عنوان کرد:«نئوبانکها باید از Core Banking و GL استفاده کنند و ریسک نیز توسط بانک پذیرفته شود. به نظر من میان دستورالعملهایی که بانک مرکزی در دهه ۹۰ برای بانکها ابلاغ کرده و چارچوب مورد نیاز نئوبانکها، فاصله زیادی وجود دارد.»
او همچنین با تاکید بر اینکه نئوبانکها لزوما نباید عمومی باشند گفت:«نئوبانکها میتوانند در تعامل با کسبوکارهای مختلف شکل بگیرند. این مدل میتواند به جذب مشتری و شکلگیری یک کسبوکار کمک کند و در ادامه، سرویسهای بانکی که بانک ارائه میکند، از طریق پلتفرم Open Banking در اختیار مشتری قرار گیرد.»
محمدی درباره شرکتهایی که در ایران خود را نئوبانک معرفی میکنند نیز گفت:«برخی شرکتها وارد حوزه نئوبانک شدهاند، اما هیچکدام نئوبانک به معنای واقعی نیستند و در تعریف بانکی، بیشتر به آنها شعبه دیجیتال بانک گفته میشود.»
توحید علوی، معاون توسعه کسبوکار هلدینگ جهان ارقام پارس بانک ایرانزمین، در ادامه این پنل، چالش نئوبانکها را صرفا به موضوع رگولاتوری محدود ندانست و گفت: «یکی از مشکلات ما، وجود تعاریف مختلف از نئوبانک در صنعت پرداخت و بانکداری است. اگر یک نهاد بانکی مستقل نباشد، نمیتوان آن را به معنای واقعی نئوبانک دانست.»
او با اشاره به تعریف بانک جهانی از نئوبانک گفت:«در تعریف بانک جهانی، نئوبانک یک نهاد فناوریمحور است که خدمات بانکی یا غیربانکی ارائه میدهد و ممکن است مجوز مستقل بانکی داشته باشد یا نداشته باشد. بنابراین دو موضوع در این تعریف اهمیت دارد؛ نخست مستقل بودن نهاد و دوم فناوریمحور بودن آن.»
علوی با اشاره به ماهیت فینتکها گفت:«فینتکها در ایران و سایر نقاط دنیا الزاما با مجوز فعالیت نمیکنند و معمولا از رگولاتوری جلوتر حرکت میکنند.»
او درباره زیرساختهای فعلی نئوبانکها نیز گفت:«ما تاکنون هر کاری که انجام دادهایم، با یک Core انجام شده است. چیزی که در سمت مشتری و شریک کسبوکار دیده میشود، با این ساختار متفاوت است. ما سرویسهای بانکی و غیربانکی را از یکدیگر جدا کردهایم، اما در نهایت همه آنها روی یک Core قرار دارند. به نظر من زمانی میتوان از استقلال صحبت کرد که این ساختار نیز متناسب با ماهیت نئوبانک تغییر کند.»
معاون توسعه کسبوکار هلدینگ جهان ارقام پارس بانک ایرانزمین، توجه به نیازهای نسل جدید و کسبوکارها را یکی از الزامات تحول در مدل نئوبانک دانست و گفت:«تغییر فناورانه در نئوبانکها باید متناسب با نیازهای نسل جدید و نیازهای کسبوکارها باشد. جنس سرویسی که ارائه میکنیم باید به سمت نیاز مشتریان و کسبوکارهایی حرکت کند که گروهی از مشتریان یا کاربران خود را در چارچوب یک اپلیکیشن مشترک مدیریت میکنند.»
او اضافه کرد:«اینکه بتوانیم مشتریان را از طریق یک اپلیکیشن به یکدیگر پیوند دهیم، کار بسیار بزرگی است و باید به عنوان یکی از اهداف نئوبانکها مورد توجه قرار بگیرد.»
علوی یکی از مهمترین چالشهای نئوبانکها در ایران را مدل درآمدی دانست و گفت:«یکی از مهمترین چالشهای ما بحث مدل درآمدی است. اگر به خارج از ایران نگاه کنیم، بخش قابل توجهی از درآمد نئوبانکها از محل کارمزد تأمین میشود و بازار نیز بر همین اساس شکل گرفته است.»
او با اشاره به شرایط اقتصادی ایران ادامه داد:«در ایران خدمات بانکی به اندازه کافی با تورم رشد نکردهاند. بنابراین اگر یک مدل نئوبانک را با هر نوع سهامداری تعریف کنیم و بخواهیم صرفا بر درآمدهای فعلی تکیه کنیم، واقعا مدل قابل اتکایی نخواهد بود.»
به گفته علوی، مدلهای فعلی نئوبانکی در ایران بیشتر بر جذب منابع و رسوب سپردهها متکی هستند. او گفت:«مدلهایی که امروز وجود دارد، بیشتر بر جذب منابع متمرکزند که الزاما مدل سالمی هم نیست. در این مدل، بانک جذب منابع از مجموعه حسابهایی را که از یک کانال وارد میشود در نظر میگیرد و از رسوب ایجادشده، درآمدی شکل میگیرد که بخشی از آن با پارتنر تقسیم میشود.»
علوی با تاکید بر ضرورت بازنگری در مدل کارمزدی گفت:«مدل کارمزدی نیز نیازمند بازنگری است، هرچند این کار ساده نیست، چون بازار ایران به شکل دیگری شکل گرفته است.»
او در ادامه، تخصصی شدن نئوبانکها را یکی از الزامات اصلی این مدل دانست و گفت:«اگر ماهیت نئوبانک را در نظر بگیریم، تخصصی بودن آن اهمیت زیادی دارد. نئوبانک باید برای یک بازار ویژه طراحی شود تا بتواند برای همان بازار شخصیسازی شود و تجربه مشتری متناسب با آن بازار شکل بگیرد.»
مدیریت این پنل را مهرک محمودی، سردبیر ماهنامه پیوست، بر عهده داشت.