۹۵ درصد مودمهای مورد نیاز کشور در شرکتهای مستقر در پارک فاوا تولید میشود
رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات با توضیح برنامههای توسعهای این پارک از ایجاد نخستین…
۲۷ تیر ۱۴۰۵
سند توسعه فرانچایز دانشبنیان رونمایی شد؛ عبور از سیاست افزایش تعداد شرکتها
۲۷ تیر ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۷ دقیقه
سند «توسعه فرانچایز دانشبنیان» رونمایی شد و حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور اعلام کرد مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان از افزایش تعداد شرکتها عبور کرده و زمان شمردن تعداد دانشبنیانها گذشته است. او تاکید کرد اکنون زمان گسترش فناوریهای موفق، انتقال تجربه و استفاده از ظرفیتهای بلااستفاده تولید در سراسر کشور است و فرانچایز دانشبنیان بر تکثیر مدلهای موفق استوار است، نه تکثیر خود شرکت و تابلو اسامی آنها؛ مدلی که در آن صاحبان فناوری و صاحبان ظرفیت تولید به یکدیگر متصل میشوند.
به گزارش پیوست، حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور، در نشست خبری رونمایی از سند راهبردی توسعه فرانچایز دانشبنیان تاکید کرد دیگر مسئله اصلی کشور ایجاد شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه مقیاسپذیر کردن آنهاست.
او با اشاره به اینکه معاونت علمی طی یک سال و نیم گذشته روی این سیاست کار کرده، توضیح داد: «قدرت اقتصاد دانشبنیان را نباید فقط با تعداد شرکتهای دانشبنیان سنجید، بلکه سهم آنها از اقتصاد، قدرت حضورشان در بازار، توان ایجاد اشتغال و ارزش افزوده اهمیت بیشتری دارد. بسیاری از شرکتهای دانشبنیان پس از تولید محصول و یافتن بازار اولیه، در مرحله توسعه متوقف میشوند. زیرا شبکه فروش، سرمایه لازم برای توسعه و مدل مناسب گسترش بازار را در اختیار ندارند. مشکل این شرکتها کمبود ایده نیست، بلکه نبود مدل توسعه است. فناوری بهتنهایی اقتصاد نمیسازد، گفت فناوری زمانی به رشد اقتصادی تبدیل میشود که استاندارد، قابل انتقال و مقیاسپذیر باشد.»
او «فرانچایز دانشبنیان» را یکی از مهمترین ابزارهای حل این مساله عنوان کرد و گفت منظور از این مفهوم صرفا اعطای نمایندگی یا ایجاد شعبه نیست، بلکه مدلی است که تجربهها و الگوهای موفق را به شکلی استاندارد و قابل انتقال در اختیار سایر شرکتها قرار دهد تا رشد آنها تسریع شود.
اقتصاد فرانچایز همان اقتصاد تکثیر یا نشانسپاری است
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، در پاسخ به پرسش پیوست درباره چگونگی اجرای مدل فرانچایز دانشبنیان و اینکه چه شرکتهایی قابلیت ورود به این مدل را دارند، توضیح داد: «این مفهوم با فرانچایز مرسوم در کسبوکارهای خدماتی متفاوت است و هدف آن تکثیر یک مدل موفق با استفاده از ظرفیتهای موجود در کشور است. فرانچایز در دنیا این نیست که یک برند موفق، فقط نام خود را منتقل کند، بلکه تجربه، استاندارد و روش موفقیت خود را در اختیار دیگران قرار میدهد. در حوزه دانشبنیان، این موضوع میتواند عمیقتر باشد.»
افشین برای توضیح این مدل، مثال صنعت دارو را مطرح کرد و گفت: «فرض کنید یک شرکت دانشبنیان در حوزه دارو به دانش فنی تولید یک دارو دست پیدا کرده، مراحل تحقیق و توسعه را طی کرده، مجوزهای لازم را گرفته و محصول را به بلوغ رسانده است. اگر این شرکت بخواهد برای تامین کل بازار کشور خودش همه زیرساختهای تولیدی را ایجاد کند، ممکن است نیازمند سرمایهگذاری بسیار سنگینی باشد و حتی نتواند ریسک بازار را بپذیرد. در این شرایط، به جای اینکه این شرکت خودش در همه نقاط کشور کارخانه یا خط تولید ایجاد کند، میتواند با شرکتهای داروسازی که ظرفیت خالی، زیرساخت و نیروی انسانی دارند همکاری کند. فناوری، دانش فنی و مدل تولید را در اختیار آنها قرار دهد و در ازای تولید، از سهم درآمد یا امتیاز بهرهمند شود. در این مدل، شرکت دانشبنیان صاحب ایده و فناوری است و دیگران صاحب ظرفیت تولید هستند. اتصال این دو باعث میشود یک فناوری که در یک نقطه ایجاد شده، در چندین نقطه کشور توسعه پیدا کند.»
اقتصاد پلتفرمی لزوما در تمام بخشها قابل فرانچایز شدن نیست
افشین همچنین در پاسخ به پیوست درباره اینکه آیا همه شرکتهای اقتصاد دیجیتال قابلیت فرانچایز شدن دارند یا خیر، گفت: «همه مدلها الزاماً قابل تکثیر نیستند. یک پلتفرم تاکسی اینترنتی شاید به دلیل ماهیت دیجیتال خود بتواند با سرعت بیشتری توسعه پیدا کند، اما فرانچایز دانشبنیان لزوماً درباره تکثیر شرکتها نیست. درباره تکثیر یک مدل موفق است.»
افشین با اشاره به ظرفیتهای پراکنده در استانهای مختلف کشور گفت: «امروز در بسیاری از مناطق کشور، سرمایه، نیروی انسانی، زمین، ساختمان، سوله، تجهیزات یا زیرساخت وجود دارد، اما مدل کسبوکار، فناوری یا دانش لازم برای استفاده از این ظرفیتها وجود ندارد. در طرف مقابل، شرکتهایی هستند که فناوری و تجربه دارند اما توان توسعه جغرافیایی ندارند. فرانچایز میتواند این دو ظرفیت را به هم متصل کند. برای مثال ممکن است یک مجموعه در حوزه کشاورزی یک زیرساخت ۵۰ یا ۱۰۰ میلیارد تومانی ایجاد کرده باشد، اما توان توسعه آن در سراسر کشور را نداشته باشد. اگر مدل موفقیت آن استاندارد شود، میتوان آن را در مناطق دیگر که نیروی انسانی، زمین یا امکانات لازم را دارند اجرا کرد.»
افشین تأکید کرد فرانچایز دانشبنیان به معنای کپیبرداری ساده نیست، بلکه ایجاد یک شبکه از مدلهای موفق است که بتوانند از ظرفیتهای موجود در نقاط مختلف کشور استفاده کنند. به گفته او، هدف نهایی این رویکرد این است که اقتصاد دانشبنیان از مجموعهای از شرکتهای منفرد به یک شبکه مقیاسپذیر تبدیل شود. شبکهای که بتواند از بوشهر تا زابل و…، ظرفیتهای علمی، صنعتی و انسانی کشور را به ارزش اقتصادی تبدیل کند.
سند «توسعه فرانچایز دانشبنیان» راهکاری برای جذب سرمایههای خرد
محمد علی ملایی، مدیرعامل انجمن فرانچایز ایران در توضیح سند توسعه فرانچایز دانشبنیان، با تأکید بر نقش فناوری و شرکتهای دانشبنیان در توسعه صنعت فرانچایز گفت: « هدف فناوری و نوآوری، ارائه راهکارهای جدید برای حل مسائل روز جامعه، کاهش هزینهها و افزایش ارزش اقتصادی است و صنعت فرانچایز نیز در آستانه یک تغییر پارادایم قرار دارد.»
او با اشاره به تغییر نگاه در حوزه تأمین مالی افزود: «سالها تأمین مالی را صرفاً از زاویه منابع مالی دیدهایم، در حالی که از ظرفیت هدایت سرمایههای خرد مردمی غافل بودهایم. امروزه هزاران همت نقدینگی در اختیار مردم قرار دارد اما نبود مسیرهای مناسب سرمایهگذاری باعث شده بخش زیادی از این سرمایهها به سمت بازارهای غیرمولدی مانند طلا، ارز و سفتهبازی حرکت کند.»
مدیرعامل انجمن فرانچایز با اشاره به اهداف این انجمن تا سال ۱۴۱۰ گفت: «هدفگذاری ما ایجاد ۵۰۰ هزار شغل پایدار و دستیابی به یک میلیارد دلار صادرات غیرنفتی است و تحقق این اهداف با اتکا به فناوری و شرکتهای دانشبنیان با سرعت بیشتری امکانپذیر خواهد بود. ایران تاکنون بیشتر بر صادرات کالا متمرکز بوده، در حالی که فرانچایز میتواند بستری برای صادرات مدل کسبوکار، دانش مدیریتی و تجربههای موفق بهویژه به کشورهای همسایه باشد.»
صنعت فرانچایز به توسعه اشتغال منجر میشود
مجید کرباسچی، رئیس هیاتمدیره انجمن فرانچایز ایران، با اشاره به سابقه فعالیت انجمن فرانچایز در کشور گفت: « برآوردهای جهانی نشان میدهد این صنعت حدود ۲ تا ۳ درصد اقتصاد جهان را به خود اختصاص داده است. تنها در آمریکا حدود ۹ میلیون شغل در این صنعت ایجاد شده و پیشبینیها از رشد قابل توجه سرمایهگذاری و اشتغال در حوزه فرانچایز تا سال ۲۰۳۰ حکایت دارد و حدود ۱۰ کشور در جهان وارد این حوزه شدهاند. اما پیشبینی این صنعت در ایران با توجه به شرایط فعلی به سادگی ممکن نیست و باید به آن زمان داد.»
کرباسچی در ادامه بر تفاوت فرانچایز دانشبنیان با فرانچایزهای متداول تاکید کرد و گفت: «در شرکتهای دانشبنیان، سرمایه اصلی کسبوکار دانش، فناوری و نوآوری است و به همین دلیل تکثیر این مدل نیازمند سازوکارهای متفاوت و محافظتهای بیشتری از نظر حقوقی و تجاری است. روشهای رایج فرانچایز برای توسعه شرکتهای فناور کافی نیست و در صورت نبود چارچوبهای مناسب، ممکن است داراییهای فکری و مزیت رقابتی این شرکتها در معرض آسیب قرار گیرد. فرانچایز دانشبنیان میتواند به یکی از مدلهای مؤثر توسعه و تجاریسازی برای شرکتهای دانشبنیان تبدیل شود و مسیر جذب سرمایه و گسترش بازار این شرکتها را تسهیل کند.»
حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری هم، با تاکید بر این که هنوز این حوزه نکات مبهم زیادی دارد توضیح داد: «هدف ما تنها تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه نهادینهسازی اقتصاد دانشبنیان در کشور است. اقتصاد دانشبنیان زمانی شکل میگیرد که فناوریها مقیاسپذیر شوند و در نقاط مختلف کشور توسعه یابند. به جای ایجاد شرکتهای متعدد با فناوریهای مشابه، باید یک فناوری موفق در مقیاس ملی گسترش پیدا کند تا هم تولید دانشبنیان افزایش یابد و هم اثرگذاری اقتصادی آن بیشتر شود. توسعه فرانچایز دانشبنیان ابزاری برای تحقق این هدف است و سند راهبردی توسعه فرانچایز دانشبنیان حاصل ماهها جلسات کارشناسی و همفکری میان بازیگران این حوزه است.در صورت اجرای این سند و همکاری دستگاههای مختلف، علاوه بر تامین منافع شرکتها، اقتصاد دانشبنیان کشور نیز شتاب بیشتری خواهد گرفت.»
ارسال دیدگاه