اتصال به اقتصاد توجه صنایع خلاق را توسعه می‌دهد

به گزارش پیوست، در سومین نشست از سلسله نشست‌های «سکان» با موضوع خلاقیت در دل بحران که توسط موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر برگزار شده بود، محمدمهدی ایزدخواه، عضو هیأت‌مدیره انتشارات ترجمان، با تأکید بر اهمیت شناخت مخاطب در شرایط بحرانی گفت: وقتی مخاطب را بشناسیم، مسیر اصلی را در بحران طی کرده‌ایم.

او کارکرد صنایع فرهنگی در دوران جنگ را ثبت حقیقت، تقویت تاب‌آوری جامعه، بازسازی هویت جمعی و مقابله فرهنگی با دشمنان عنوان کرد و افزود: برای مردم باید نقش تعریف کنیم. جنگ فرصتی است برای بیدار کردن حس وطن‌دوستی در نوجوانان، ضمن اینکه صنایع فرهنگی می‌توانند زمینه‌ساز کارآفرینی هم باشند.

مسعود حسنلو، مسئول مرکز کودک و نوجوان اوج و دبیر سابق ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی و نرم، هم با بررسی تطبیقی الگوی توسعه فرهنگی ژاپن و ایران، بر ضرورت بازتعریف جایگاه صنایع خلاق تأکید کرد و گفت: صنایع خلاق کشور از کمبود اعتمادبه‌نفس رنج می‌برند، این ضعف در دو سطح نهادی و عمومی مشهود است. چرا که نه حاکمیت و نه مردم، هنوز کارکرد گره‌گشاییِ این صنایع را به عینه ندیده‌اند.

او با نقد عملکرد صنایع خلاق در حوزه‌های استراتژیک افزود: صنعت مد، معماری، انیمیشن و سبد مصرفی کودکان، ظرفیت‌های عظیمی هستند که علی‌رغم پتانسیل‌های فرهنگی ایران، در عمل نتوانسته‌اند متأثر از این هویتِ غنی شکل بگیرند.

او با انتقاد از رویکرد دولتی که صنایع خلاق را هزینه‌بر می‌پندارد، به نمونه‌های جهانی اشاره کرد و گفت: در حالی که دولت‌ها در ایران نگاه حمایتیِ مؤثری ندارند، درآمد حاصل از صنعت انیمه در ژاپن حتی از درآمدهای نفتی کشور ما نیز پیشی گرفته است. این آمار نشان می‌دهد که حاکمیت باید بیش از پیش به قدرت صنایع خلاق اعتماد کند.

حسنلو در تبیین استراتژیِ موفقیت این صنعت تأکید کرد که تکیه بر بازار داخلی، مسیر شکست است.  او گفت: صنایع خلاق ذاتاً با محدود شدن در بازار داخلی محکوم به شکست هستند. مزیت رقابتی این صنایع در تکثر نهفته است و ما زمانی به موفقیت می‌رسیم که به جای نگاه محدود، بازار ۷ میلیاردی جهانی را هدف‌گذاری کنیم.

او با اشاره به آمار فروش ۱۳ میلیون دلاری سینمای ایران، این رقم را نشانی از لزوم تغییر رویکرد دانست و تأکید کرد: برای رسیدن به جایگاه شایسته اکوسیستم خلاق کشور به «اقتصاد توجه» (Attention Economy) متصل شود؛ همان الگویی که پیش‌تر ژاپن را به قله‌های موفقیت جهانی رسانده است.

حسنلو همچنین در پاسخ به پرسش‌های دبیر پنل محمدرضا کتابی، مدرس دانشگاه و کارآفرین، درباره مبانی توسعه صنایع خلاق، با اشاره به الگوی موفق لگو که در دوران جنگ به شدت مورد توجه قرار گرفت، تأکید کرد که توجه به نوجوانان کلید بقا و رشد صنایع خلاق است.

حسنلو با توضیح اینکه مبدأ شکل‌گیری محصولاتی چون «لگو» به نیازها و ذائقه‌های جهانی بازمی‌گردد، افزود: راز بقای صنایع خلاق، به‌ویژه در گروه سنی ۱۲ تا ۲۵ سال (نوجوانان)، در درک و پاسخگویی به ذائقه بین‌المللی نهفته است. به جز حوزه موسیقی، سایر سبدهای مصرفی نوجوانان، اعم از فیلم، بازی‌های ویدیویی و انیمیشن، به‌شدت تحت تأثیر تولیدات جهانی، به‌ویژه انیمه‌ها و فیلم‌های پرمخاطب قرار دارند و تفاوت چندانی بین ذائقه نوجوانان دهه‌های مختلف یا مناطق جغرافیایی مختلف مشاهده نمی‌شود.

حسنلو با تأکید بر اینکه جنگ پنجره فرصت است توضیح داد: صنایع خلاق کم‌هزینه می‌توانند با اتخاذ موضع نسبت به مسائل روز، به خصوص در فضای مجازی، به روایتگر واقعیت تبدیل شوند و می‌توان گفت حالا میم شدن روایت واقعیت در فضای کنونی است.