اقتصاد دیجیتال پس از جنگ؛ اکوسیستمی که هنوز در هیچ یک از اولویتهای حاکمیت نیست
اقتصاد دیجیتال ایران در حالی از جنگ و محدودیتهای اینترنتی عبور کرده که هنوز با…
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
۱۱ خرداد ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۳ دقیقه

چهار ماه پس از آنکه داراییهای تیکتاک در آمریکا برای جلوگیری از ممنوعیت این پلتفرم به یک شرکت مشترک جدید منتقل شد، بار دیگر پرسشها درباره میزان استقلال نسخه آمریکایی تیکتاک از شرکت چینی بایتدنس مطرح شده است. این بار سناتور اد مارکی، نماینده دموکرات ماساچوست، با ارسال نامههایی به تیکتاک آمریکا و اوراکل خواستار شفافسازی درباره روابط باقیمانده میان این پلتفرم و شرکت مادر چینی آن شده است.
به گزارش سیانان،سناتور اد مارکی معتقد است توافقی که در ابتدای سال جاری برای ادامه فعالیت تیکتاک در آمریکا نهایی شد، «اگر نه از نظر قانونی، دستکم از نظر روح قانون» مصوب سال ۲۰۲۴ را نقض کرده است. قانونی که با هدف جلوگیری از نفوذ احتمالی دولت چین بر دادهها و محتوای کاربران آمریکایی تصویب شده بود.
سرنوشت تیکتاک در آمریکا طی چند سال گذشته به یکی از پیچیدهترین پروندههای فناوری و امنیت ملی تبدیل شده است. قانونی که در دوران ریاستجمهوری جو بایدن تصویب شد، بایتدنس را ملزم میکرد کنترل تیکتاک در آمریکا را واگذار کند یا با ممنوعیت این پلتفرم مواجه شود. با این حال دونالد ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید چندین بار اجرای این قانون را به تعویق انداخت تا زمینه برای توافقی جدید فراهم شود.
در نهایت، یک روز پیش از موعد اجرای ممنوعیت، کنترل دادههای کاربران آمریکایی و بخش عمده عملیات تیکتاک در ایالات متحده به شرکتی مشترک واگذار شد که مالکیت آن میان اوراکل، شرکت سرمایهگذاری سیلور لیک و صندوق سرمایهگذاری اماراتی MGX تقسیم شده است. با این حال بایتدنس همچنان حدود ۲۰ درصد از سهام این ساختار جدید را حفظ کرده و سرمایهگذاران فعلی این شرکت نیز بیش از ۳۰ درصد دیگر را در اختیار دارند.
همین موضوع باعث شده است منتقدان نسبت به میزان واقعی استقلال تیکتاک آمریکا تردید داشته باشند. بهویژه آنکه بر اساس جزئیات منتشرشده، بایتدنس همچنان برخی فعالیتهای کلیدی از جمله تجارت الکترونیکی، تبلیغات و بازاریابی را مدیریت میکند و نسخه آمریکایی تیکتاک نیز تا زمان توسعه نسخه مستقل خود، همچنان از الگوریتم اصلی بایتدنس استفاده خواهد کرد.
شرکت مشترک جدید پیشتر اعلام کرده بود الگوریتم تیکتاک را بر اساس دادههای کاربران آمریکایی بازآموزی خواهد کرد و اوراکل نیز مسئول نگهداری و حفاظت از دادههای کاربران خواهد بود. اما مارکی میگوید اطلاعات کافی درباره نحوه اجرای این وعدهها منتشر نشده و هنوز مشخص نیست سازوکارهای در نظر گرفتهشده تا چه اندازه میتوانند از دخالت یا نفوذ احتمالی چین جلوگیری کنند.
او در نامه خود خطاب به تیکتاک آمریکا نوشته است: «رئیسجمهور ترامپ تنها با نادیده گرفتن هدف اصلی قانون و اتکا به تضمینهایی مبهم و اثباتنشده توانست تیکتاک را در آمریکا فعال نگه دارد. کنگره و مردم آمریکا باید بدانند این توافق چگونه و تا چه اندازه از نفوذ چین بر محتوای تیکتاک جلوگیری میکند.»
مارکی همچنین در نامهای جداگانه به اوراکل، درباره کارآمدی فرآیند بررسی کدهای نرمافزاری تیکتاک ابراز تردید کرده و هشدار داده است که حتی بررسی کد منبع نیز ممکن است برای شناسایی دستکاریهای احتمالی کافی نباشد؛ بهویژه اگر کدهای مخرب در قالب بهروزرسانیهای امنیتی در سیستم وارد شوند.
سناتور آمریکایی از تیکتاک و اوراکل خواسته است تا ۱۸ ژوئن جزئیات بیشتری از قراردادهای میان شرکت مشترک، بایتدنس و اوراکل، نحوه بازآموزی الگوریتم و فرآیندهای نظارتی خود را در اختیار کنگره قرار دهند؛ درخواستی که میتواند بار دیگر پرونده پرحاشیه تیکتاک را به یکی از موضوعات اصلی تقاطع فناوری، حکمرانی داده و امنیت ملی در آمریکا تبدیل کند.