رگ‌تک بین ابهام و چرخه بی‌پایان تغییر قوانین معلق است؛ صنعت بلاتکلیف

رگ‌تک در ایران بیش از آنکه یک صنعت شناخته‌شده باشد، مفهومی مبهم و محل مناقشه است؛ حوزه‌ای که ازیک‌سو قرار است با تکیه بر فناوری بار نظارت و تطبیق با مقررات را سبک‌تر کند و از سوی دیگر خودش درگیر نبود تعریف مشترک، بی‌ثباتی مقررات، کمبود داده و گاه انحصار شده است. این ابهام مفهومی و ساختاری، در تجربه عملی فعالان این حوزه هم به‌خوبی دیده می‌شود. جایی که حتی بازیگران باسابقه اکوسیستم مالی و فناوری نیز هنوز بر سر اینکه رگ‌تک اساساً یک کسب‌وکار است یا تنها ابزاری در حاشیه رگولاتوری، هم‌نظر نیستند اما در این نکته که رگ‌تک در ایران در برابر مقاومت رگولاتورها، مدل‌های ناکارآمد کسب‌وکار و نگاه صرفاً کنترلی سیاست‌گذار معلق مانده‌ اتفاق نظر دارند. مدیرعامل زیبال، معتقد است ناشناخته‌ماندن رگ‌تک‌ها در ایران ریشه در مدل‌های کسب‌وکار و جایگاهی دارد که این حوزه در ساختار سیاست‌گذاری فعلی کشور پیدا کرده است گرچه شاخه‌های رگ‌تک عبارت است از احراز هویت، مدیریت هویت دیجیتال، مانیتورینگ تراکنش‌ها، کشف تقلب، مدیریت ریسک، انطباق با مقررات، مبارزه با پولشویی، گزارش‌دهی، مستندسازی خودکار، تحلیل داده‌های مالی، پیش‌بینی ریسک، صدور مجوزها و گواهی‌های قانونی به‌صورت دیجیتال، اما تجربه فعالان این حوزه نشان می‌دهد در ایران تقریباً تنها شاخه‌ای از رگ‌تک که توانسته تا حدی جای خود را در بازار باز کند احراز هویت دیجیتال است و سایر بخش‌ها هنوز در ابهام و بلاتکلیفی مقرراتی گرفتار مانده‌اند و بخش خصوصی انگیزه محدودی برای سرمایه‌گذاری در آنها دارد و همین عوامل این کسب‌و‌کارها را بلاتکلیف و ناشناخته کرده است. مهدی فاطمیان، مدیرعامل زیبال، معتقد است ناشناخته‌ماندن رگ‌تک‌ها در ایران ریشه در مدل‌های کسب‌وکار و جایگاهی دارد که این حوزه در ساختار سیاست‌گذاری فعلی کشور پیدا کرده است. او توضیح می‌دهد: «رگولاتورها عمدتاً فرایند قانون‌گذاری را خودشان انجام می‌دهند و در بسیاری از حوزه‌ها از اساس ظرفیت برون‌سپاری یا استفاده از توان بخش خصوصی در قوانین...