معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات: شبکه ملی با چالش بی‌اعتمادی مواجه است

به گزارش پیوست، وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، در نشست خبری با تشریح ابعاد مختلف شبکه ملی اطلاعات گفت: شبکه ملی اطلاعات باید شبکه‌ای پرسرعت‌، پایدار و ایمن‌تر از سایر شبکه‌ها باشد و با تلفیق زیست‌بوم‌های فضای مجازی و زیرساخت‌های ارتباطی، امکان ارائه خدمات متنوع به مردم را فراهم کند.

به گفته او، این شبکه با مشارکت بخش خصوصی باید توسعه پیدا کند زیرا مردم‌نهاد است و قرار است تضمین‌کننده رفع نیازهای آحاد جامعه باشد؛ مشابه نمونه‌هایی که در کشورهای توسعه‌یافته نیز وجود دارد.

او در عین حال تاکید کرد شبکه ملی اطلاعات دارای ماهیت سیاسی خاص نیست و قرار نیست ابزار ترویج اعتقادات مذهبی یا ایدئولوژیک باشد. یزدانیان با رد این گزاره که شبکه ملی جایگزین اینترنت است، تاکید کرد: شبکه ملی اطلاعات ربطی به حذف اینترنت ندارد و این تصور که با داشتن شبکه ملی دیگر نیازی به اینترنت نیست، مهمل است و هیچ آدم عاقلی به سمت چنین ایده‌ای نمی‌رود.

به گفته او، تجربه قطعی اینترنت نشان داد بیشترین مطالبه برای بازگشت دسترسی جهانی از سوی ارائه‌دهندگان خدمات فعال بر بستر شبکه ملی مطرح شد، زیرا این کسب‌وکارها برای توسعه پلتفرم‌های خود نیازمند ارتباط با اینترنت جهانی هستند. یزدانیان اضافه کرد: حتی در حوزه امنیت سایبری نیز بدون اتصال به اینترنت جهانی امکان به‌روزرسانی و بهره‌گیری از ضدبدافزارهای موثر وجود ندارد و تصور تضمین امنیت کامل در صورت قطع ارتباط، نادرست است. این پروژه صرفا متکی به بودجه دولتی نیست و قرار نیست تنها با منابع حاکمیتی توسعه یابد.

او با اشاره به آسیب‌های واردشده به کسب‌وکارها در زمان قطعی اینترنت، بر لزوم بازنگری در ساختار فعلی فیلترینگ تاکید کرد و گفت هیچ شبکه‌ای نمی‌تواند جایگزین اینترنت شود.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با بیان اینکه این شبکه ماهیت حاکمیتی و اجباری ندارد، گفت که شبکه ملی باید آنقدر در ارائه خدمات جذاب و کارآمد باشد که مردم به صورت داوطلبانه به آن مراجعه کنند.

یزدانیان همچنین با اشاره به برخی انتظارات از شبکه ملی اطلاعات در حوزه صیانت فرهنگی و کاهش آسیب‌های اجتماعی تاکید کرد: هر شبکه‌ای آسیب‌پذیر است و شبکه ملی نیز از این قاعده مستثنی نیست. این شبکه قرار نیست به‌تنهایی وظیفه صیانت از کودکان یا فرهنگ‌سازی را برعهده بگیرد و هرچند ممکن است به بهبود شرایط کمک کند اما آسیب‌ها را به صفر نمی‌رساند. شبکه ملی اطلاعات شبکه زمان بحران نیست و باید در شرایط عادی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

او در بخش دیگری از سخنانش به عملکرد جویشگرها و پیام‌رسان‌های داخلی پرداخت و گفت سنجش شبکه ملی اطلاعات نباید صرفا بر مبنای قطعی اینترنت انجام شود، زیرا در آن مقطع شبکه در اختیار وزارت ارتباطات نبوده است. یزدانیان با بیان اینکه جویشگر داخلی در حد گوگل نیست، تاکید کرد توسعه جویشگر و پیام‌رسان ادامه خواهد داشت اما جویشگر در کوتاه‌مدت صرفه اقتصادی ندارد و نباید جایگزین گوگل تلقی شود، بلکه باید در قالب یک مسئولیت اجتماعی و اقتصادی تعریف شود. در سال‌های گذشته در مسیر توسعه این خدمات انحرافاتی رخ داده است.

وزارت ارتباطات قربانی فیلترینگ است

به گفته معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، حدود ۲۰ میلیون نفر از پیامرسان‌های داخلی استفاده می‌کنند؛ او گفت: ما به صورت سلبی و ایجابی نمی‌توانیم از مردم بخواهیم از پیامرسان خاصی استفاده کنند‌. باید توجه کرد که روش‌هایی مثل فیلترینگ باعث آلوده شدن شبکه شده است و وزارت ارتباطات قربانی فیلترینگ است و‌ بیشترین آسیب را می‌بیند.

یزدانیان با اشاره به تجربه ارائه خدمات در دوره‌های قطعی اینترنت به «پیوست» گفت: در آن زمان بسیاری از پلتفرم‌ها همچنان فعال بودند؛ از جمله ثبت‌نام داوطلبان شورای شهر که با افزایش حدود ۲۶ درصدی همراه شد، اجرای طرح کالابرگ در بستر پیام‌رسان‌ها و برگزاری امتحانات مدارس که بر بستر شبکه ملی اطلاعات انجام شد.

او در پاسخ به این پرسش که آیا توسعه شبکه ملی اطلاعات با امکان قطع اینترنت مرتبط است، ادامه داد: حتی در صورت توسعه‌نیافتن این شبکه نیز نظام حکمرانی امکان قطع دسترسی به اینترنت را دارد و بنابراین توسعه یا نبود توسعه شبکه ملی ارتباطی با تصمیم درباره قطع اینترنت ندارد. با این حال، به گفته او، قطع اینترنت به شبکه ملی اطلاعات نیز آسیب می‌زند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با ارائه آمار سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای تکمیل این پروژه گفت برآورد معاونت برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات نشان می‌دهد برای به کمال رسیدن شبکه ملی اطلاعات در بخش دولتی به ۳۵۰ همت و در بخش خصوصی به ۷۵۰ همت اعتبار نیاز است که در مجموع به ۱۱۰۰ همت می‌رسد، در حالی که تاکنون تنها حدود ۱۰ درصد این عدد محقق شده است. در بسیاری از موارد، بودجه پیش‌بینی‌شده برای شبکه ملی اطلاعات به این پروژه تخصیص نیافته است.

یزدانیان با اذعان به اینکه شبکه ملی اطلاعات در وضعیت فعلی رضایت‌بخش نیست، گفت این نارضایتی هم در حوزه زیرساخت و هم در ارائه خدمات وجود دارد. به گفته او، توزیع ترافیک در کشور قطبی است و باید از این تمرکز خارج شود. همچنین یکی از اصلی‌ترین چالش‌های شبکه ملی اطلاعات، نبود اعتماد ملی است که توسعه آن را با مشکل مواجه کرده است.

او با اشاره به تغییر اهداف کمی این پروژه گفت هدف‌گذاری ۹۹ درصدی برای سال آینده محقق نخواهد شد و برنامه این است که تا پایان امسال به ۷۵ درصد و در سال آینده به ۸۵ درصد برسیم؛ این آمارها جایگزین آمار قبلی شده است. در حال مذاکره با مرکز ملی فضای مجازی برای بازنگری شاخص‌های ارزیابی هستیم. تمرکز صرف بر اعداد و درصدها کافی نیست زیرا اگر شاخص‌ها تغییر کند اما کاربر بهبود کیفیت را احساس نکند، رسیدن به اعداد ارزشی ندارد و رضایت مردم باید معیار اصلی سنجش پیشرفت شبکه ملی اطلاعات باشد.

یزدانیان در درنهایت گفت که وزارت ارتباطات برخی از مسئولیت‌هایی که از جهت قانونی برعهده ندارد هم تا جای توان انجام می‌دهد، مانند تولید تلفن همراه که وظیفه سایر بخش‌ها است.