وزیر ارتباطات: صنعت فضایی باید از فناوری‌محوری به سمت اقتصاد فضا حرکت کند

به گزارش پیوست، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در مراسم هفته جهانی فضا با اشاره به رشد سالانه ۹ درصدی صنعت فضایی در جهان اعلام کرد جهت‌گیری دولت چهاردهم در حوزه فضا، حرکت از توسعه صرف فناوری به سمت توسعه خدمات و کاربردهای اقتصادی است.

او با اشاره به برآوردهای جهانی از آینده اقتصاد فضا گفت: طبق برآورد مجمع جهانی اقتصاد، حجم اقتصاد فضایی تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۱.۸ تریلیون دلار می‌رسد و متوسط رشد سالانه این صنعت در جهان حدود ۹ درصد است.

او با توضیح اینکه این ارقام ضرورت تغییر جهت سیاست‌گذاری فضایی کشور را نشان می‌دهد، اضافه کرد: توسعه فناوری زمانی ارزش اقتصادی واقعی پیدا می‌کند که بهره‌بردار نیز در کنار توسعه‌دهنده فناوری قرار گیرد. سیاست‌گذاری در این حوزه باید از رویکرد عرضه‌محور فاصله بگیرد و بیشتر بر تقاضا و نیازهای واقعی دولت، کسب‌وکارها و مردم متمرکز شود.

هاشمی تاکید کرد: صنعت فضایی زمانی می‌تواند به یک اقتصاد پایدار تبدیل شود که خدمات آن وارد زندگی روزمره مردم و فعالیت کسب‌وکارها شود. استفاده از داده‌های ماهواره‌ای برای مدیریت سرزمین، پایش پهنه‌های آبی، اکتشاف معادن، نقشه‌برداری و سایر خدمات مبتنی بر ماهواره‌های سنجشی از جمله حوزه‌هایی است که برای توسعه بازار خدمات فضایی می‌توان از آن بهره برد.

وزیر ارتباطات همچنین از همکاری با وزارت صنعت، معدن و تجارت برای استفاده از ظرفیت‌های فضایی در اکتشاف و بهره‌برداری از معادن خبر داد و گفت: توسعه کاربردهای ماهواره‌ای باید با حضور بهره‌برداران هر حوزه دنبال شود.

هاشمی یکی دیگر از جهت‌گیری‌های صنعت فضایی کشور را عبور از ماهواره‌های منفرد و حرکت به سمت منظومه‌های ماهواره‌ای عنوان کرد. به گفته او، سه ماهواره از مجموع ۲۴ ماهواره پیش‌بینی‌شده برای منظومه شهید سلیمانی آماده شده‌اند و قرار است این سه ماهواره امسال در مدار قرار گیرند.

او همچنین توسعه ارتباطات ماهواره‌ای را یکی از مسیرهای پیش‌روی کشور دانست و به کاربرد این فناوری برای پوشش ارتباطی مناطق روستایی و صعب‌العبور اشاره کرد. مناطقی که توسعه زیرساخت‌های زمینی در آنها دشوار یا زمان‌بر است.

او در این باره توضیح داد: ارتباطات ماهواره‌ای قرار نیست جایگزین شبکه‌های زمینی و فیبر نوری شود. حتی، تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد بخش عمده ترافیک ارتباطی همچنان از طریق شبکه ثابت منتقل می‌شود. بنابراین در مناطقی که شبکه ثابت پایدار و باکیفیت در دسترس است، ارتباطات ماهواره‌ای بیشتر نقش مکمل را دارد. اما در مناطق دورافتاده و صعب‌العبور که توسعه زیرساخت زمینی دشوار است، می‌تواند برای تامین ارتباط مورد استفاده قرار گیرد.

هاشمی همچنین کاهش هزینه دسترسی به فضا را یکی از عوامل مهم در رشد اقتصاد فضایی جهان دانست و گفت: بخش قابل توجهی از هزینه صنعت فضایی مربوط به پرتاب است و حرکت جهانی به سمت قرار دادن چندین ماهواره در یک پرتاب و استفاده مجدد از ماهواره‌برها نیز با هدف کاهش همین هزینه‌ها صورت می‌گیرد.

وزیر ارتباطات همچنین توسعه خدمات مبتنی بر داده‌های ماهواره‌ای و افزایش مشارکت بخش خصوصی را از برنامه‌های راهبردی این وزارتخانه اعلام کرد و هدف نهایی توسعه صنعت فضایی را ارائه خدمات ارزش‌افزوده به دولت، کسب‌وکارها و مردم عنوان کرد.

داده و صنعت فضا

در ادامه این رویداد، حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، با اشاره به دستاوردهای اخیر صنعت فضایی کشور از توسعه نسل‌های جدید ماهواره‌های مخابراتی و سنجشی، تکمیل ماهواره پارس ۲ و افزایش حضور بخش خصوصی در ساخت ماهواره خبر داد و گفت: بخش عمده آزمایش‌های این ماهواره مخابراتی که با همکاری پژوهشگاه فضایی ایران و شرکت‌های دانش‌بنیان توسعه یافته، با موفقیت انجام شده و نسل‌های پیشرفته‌تر آن نیز در حال ساخت است.

رئیس سازمان فضایی ایران همچنین از عملکرد ماهواره پایا و بومی‌سازی دوربین و زیرسامانه‌های آن خبر داد و دقت بالای تصویربرداری را از ویژگی‌های این ماهواره دانست. به گفته او، توسعه مراکز کنترل ماهواره و مراکز دریافت داده و تصاویر ماهواره‌ای در نقاط مختلف کشور نیز در دستور کار وزارت ارتباطات قرار دارد. چراکه دسترسی به داده، یکی از پیش‌نیازهای توسعه کاربردهای اقتصادی صنعت فضایی است.

او افزایش مشارکت بخش خصوصی را نیز یکی از محورهای برنامه فضایی دولت عنوان کرد و گفت: طی دو سال گذشته سه ماهواره ساخت بخش خصوصی در مدار قرار گرفته‌اند. به گفته او، هرچند ممکن است این ماهواره‌ها از نظر برخی مشخصات فنی در سطح پایین‌تری قرار داشته باشند، اما ورود بخش خصوصی می‌تواند به افزایش ظرفیت تولید و شتاب گرفتن توسعه صنعت فضایی کمک کند.

سالاریه تاکید کرد: توسعه صنعت فضایی نباید به ساخت و پرتاب ماهواره محدود بماند و باید به توسعه کاربردها و اقتصاد فضا متصل شود. به گفته او، برای نخستین‌بار با همکاری سازمان برنامه و بودجه، فضا به‌عنوان یک تخصص مستقل در نظام فنی و اجرایی کشور به رسمیت شناخته شده است.