معاون علمی رئیس جمهوری: کشور با نوعی محرومیت فناوری مواجه است

به گزارش پیوست، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، در حاشیه بازدید از مسابقات ملی ربوکاپ ایران، در جمع خبرنگاران، گفت: معاونت علمی در بیستمین دوره این مسابقات برای شناسایی و حمایت از استعدادها به طور جدی ورود پیدا کرده است.

او اضافه کرد: کشورهایی که روی رباتیک و هوش مصنوعی فعالیت کرده‌اند سرمایه‌گذاری‌های عظیمی روی نیروی انسانی خود کرده‌اند، اما در کشور ما منابع انسانی عموما بعد از برگزاری رویدادها رها می‌شوند. ما به‌دنبال پیوستگی زنجیره حمایت هستیم. از همین‌رو باید از الگوهای موفق جهانی، مانند سرمایه‌گذاری‌های سنگین کشورهایی نظیر چین روی نیروی انسانی الگوبرداری کنیم تا ایده‌ها به محصول تبدیل شوند.

افشین با اشاره به غفلت‌های گذشته در حوزه رباتیک گفت: باید دانش رباتیک را از مقطع دانش‌آموزی آغاز کرده و به صنعت برسانیم تا مردم مزیت‌های آن را در زندگی لمس کنند.

زیرساخت؛ چالش‌ اصلی توسعه فناوری

معاون علمی رییس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت علمی و فناورانه کشور گفت: مساله زیر ساخت یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور است. بخشی از شاخص‌های بین‌المللی علم و فناوری به زیرساخت مربوط است و ضعف در این بخش می‌تواند بر جایگاه کشور اثر بگذارد. آزمایشگاه‌های ما فرسوده شده‌اند و تکنولوژی آنها قدیمی است. ما برنامه مفصلی برای تجهیز آزمایشگاه‌ها داریم، چرا که رشد تولید پایدار بدون تکیه بر فناوری‌های نوین ممکن نیست.

او با اشاره به اینکه کشور با نوعی محرومیت فناوری مواجه است، توضیح داد: با سفر به بیشتر شهرهای کشور متوجه این مساله شدم. حتی شرکت‌های پردرآمد نیز از فناوری‌های روز بی‌بهره‌اند. باید شهرهای مختلف با فناوری اشنا شوند. استفاده گسترده‌تر از فناوری در شرکت‌ها، شهرها و مناطق مختلف کشور یکی از پیش‌شرط‌های افزایش بهره‌وری و رشد تولید است.

دانش‌آموزان مدال‌آور المپیاد عضو بنیاد ملی نخبگان می‌شوند

او در بخشی دیگر با اشاره به اینکه آخرین المپیاد علمی امسال، المپیاد نجوم است و در ۱۰ مهرماه برگزار می‌شود، گفت: پس از مشخص شدن همه برگزیدگان، مراسم ویژه تقدیر از برندگان المپیادها برگزار خواهیم کرد. به محض اینکه افراد در المپیادها برگزیده می‌شوند، عضو بنیاد ملی نخبگان خواهند شد و می‌توانند از بسته‌های حمایتی بنیاد استفاده کنند.

به گفته افشین این حمایت‌‌ها با هدف کاهش دغدغه‌های آنها و تمرکز بیشتر بر تحصیل و پژوهش طراحی شده است. افشین اضافه کرد: حمایت از نخبگان یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای آینده کشور است. اثر سرمایه‌گذاری روی نخبگان فوری نیست؛ ممکن است ۱۰، ۱۵ یا حتی ۲۰ سال بعد ثمره این حمایت‌ها برای کشور دیده شود. به همین دلیل، حتی در شرایط اقتصادی دشوار هم نباید سرمایه‌گذاری در حوزه‌های علمی و فناوری را متوقف کنیم.

تشکیل سازمان هوش مصنوعی تناقضی با ستادهای معاونت علمی ندارد

او در بخشی دیگر درباره قانون هوش مصنوعی و ساختارهای مرتبط با این حوزه توضیح داد: اجرای قانون مصوب مجلس برای دولت الزامی است، اما مساله اصلی هوش مصنوعی در کشور را نمی‌توان در قانون یا ایجاد یک سازمان خلاصه کرد.  اولویت اصلی ما تنها قانون‌گذاری نیست و  تمرکز بر زیرساخت، تقویت نیروی انسانی و توسعه دیپلماسی بین‌المللی را هم دنبال می‌کنیم.

او سه محور زیرساخت، نیروی انسانی و دیپلماسی بین‌المللی را از عوامل مهم توسعه هوش مصنوعی دانست و نسبت به گسترش بروکراسی در این حوزه هشدار داد.

به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، هوش مصنوعی ماهیتی شبکه‌ای دارد و نمی‌توان برای توسعه آن ساختاری سلسله‌مراتبی و متمرکز در نظر گرفت.

افشین با اشاره به اینکه سازمان هوش مصنوعی باید نهادی چابک، سیاست‌گذار و تنظیم‌گر باشد و از بروکراسی و آیین‌نامه‌های متعدد پرهیز کند، اضافه کرد: همچنین در خصوص فعالیت ستادهای معاونت علمی و شبهات موازی‌کاری با وزارتخانه‌ها، باید تاکید کنم که ستادهای ما {ستاد هوش مصنوعی} نقش رصد فناوری را دارند و فعالیت آنها هیچ منافاتی با وظایف سازمان‌های تخصصی ندارد. بنابراین ستاد به کار خود ادامه خواهد داد.

نرخ بازگشت نخبگان؛ چالشی مهم‌تر از نرخ مهاجرت

معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین از اجرای طرحی برای تعامل با نخبگان ایرانی خارج از کشور خبر داد و گفت: در قالب این برنامه، حمایت‌هایی برای فعالیت علمی و پژوهشی این افراد در داخل کشور پیش‌بینی شده است.

به گفته او، این حمایت‌ها می‌تواند حوزه‌هایی مانند حضور به‌عنوان استاد مدعو، برگزاری کارگاه‌های تخصصی، دوره‌های پسادکتری و برخی تسهیلات مرتبط با بازگشت به کشور را دربر بگیرد. همچنین برای جذب افراد واجد شرایط در دستگاه‌های اجرایی و دانشگاه‌ها، مسیرهایی در نظر گرفته شده است.

افشین مساله اصلی کشور را نه خروج نخبگان بلکه بازگشت نخبگان دانست و گفت: نرخ بازگشت نخبگان در ایران یک تا ۲ درصد است، اما این عدد در برخی برآوردهای بین‌المللی حدود هفت درصد و در کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۱۰ درصد است.

او در پایان تاکید کرد: بازگشت نخبگان تنها با حمایت مالی محقق نمی‌شود و مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، شرایط محیط کار و سطح فناوری صنعت بر این تصمیم اثر می‌گذارد.