خیابان‌های پردست‌انداز

خیلی وقت‌ها پس از اینکه فروشنده سوپرمارکت نرخ خرید را می‌گوید و به او یک اسکناس ۱۰ هزار تومانی می‌دهم می‌گوید: «ببخشید، پول خرد ندارم، می‌شود کارت بکشید؟» دلم می‌خواهد به او بگویم می‌دانی همین تراکنش چقدر به بار شبکه بانکی اضافه می‌کند و آیا می‌دانی چقدر موجب ضرر بانک‌ها می‌شود؟ دلم می‌خواهد به او بگویم می‌دانی همین تراکنشی که تو به سادگی از آن صحبت می‌کنی و هیچ پولی نه بابت دستگاه و نه بابت کاغذ آن پرداخت می‌کنی چقدر هزینه دارد؟ اما از خیر گفتن تمامی این جملات می‌گذرم و کارت بانکی را از کیفم درمی‌آورم و به او می‌دهم چون می‌دانم او مقصر نیست. او نیز مانند من شهروندی است که پول خرد ندارد و برای اینکه کارش راه بیفتد مجبور به استفاده از پایانه‌های فروشگاهی است. او نیز حتماً مانند من برای گرفتن سکه و اسکناس خرد به بانک مراجعه کرده و با در بسته مواجه شده است.
وقتی حجم تعداد تراکنش‌های زیر ۲۵ هزار تومان و زیر پنج هزار تومان از سوی شاپرک اعلام می‌شود کمبود پول خرد یا نبود کیف ‌پول الکترونیکی حس می‌شود. توسعه جوامع شهری بی‌شک منتج به توسعه پرداخت‌های خرد می‌شود. وقتی از خانه برای کارهای روزانه خارج می‌شوید تا زمانی ‌که برگردید به صورت میانگین هر نفر ۵۰ هزار تومان خرج می‌کند که این پول شامل کرایه تاکسی و وسایل حمل و نقل شهری است، یا برای خرید از کیوسک‌‌های مطبوعاتی هزینه می‌شود یا برای خریدهای خرد در سوپرمارکت‌ها و در نهایت برای خرید غذا. حجم هر کدام از این خریدها آن‌قدر محدود است که انتقال تمامی آنها به شبکه آنلاین بانکی و شتاب هزینه زیادی به کشور تحمیل کرده است. سال‌هاست شبکه بانکی کشور برای پرداخت‌های آفلاین برنامه‌ریزی کرده و تاکنون به نتیجه نرسیده است. در آخرین اقدام بانک مرکزی پیش‌نویس چارچوبی را تدوین کرده که در صورت نهایی شدنش می‌توان امیدوار بود امکان ایجاد کیف‌ پول‌های شهری الکترونیکی فراهم خواهد شد؛ اما برای استفاده از این کیف‌ پول‌ها باید چند اپلیکیشن روی گوشی‌های موبایل‌ نصب شود.
از سویی هماهنگ کردن این اپ‌ها با یکدیگر و هدایت آنان به یک مسیر با چه کسی است؟ آیا آنان می‌توانند با یکدیگر به توافق برسند و برای خدمات مختلف شهری مسیر واحد تعریف کنند؟ یا اینکه برای هماهنگ کردن این فعالان بازار با یکدیگر باید دولت یا بخشی از دولت وسط بیاید؟ در این صورت آیا شهرداری‌ها می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند؟
اینها سوالاتی است که به تدریج باید به آنها پاسخ داده شود و پاسخ به آنها می‌تواند مسیر پرداخت خرد شهری را هموار کند.