تصمیم‌گیری‌های ناگهانی دولت صنعت زیرساخت فاوا را دچار شوک کرده است

به گزارش پیوست مازیار نوربخش،‌ مدیر رییس کمیسیون تحول، نوآوری و بهره‌وری اتاق بازرگانی تهران در رویداد زیرساخت دیجیتال ایران و در ابتدای ارائه خود با یادآوری آنجه در جنگ دوازده‌روزه بر تجهیزات زیرساخت‌ دیجیتال کشور تحمیل کرد گفت: در جنگ دوازده روزه به این نتیجه رسیدیم که در حوزه تجهیزات زیرساختی مشکلات بسیاری داریم؛ مشکلاتی که روزهای جنگ نمود پیدا کردند.

او در ادامه اضافه کرد: در چند ماه گذشته، جهان با کمبود و افزایش قیمت تجهیزات زیرساختی مواجه شده است. این در حالی است که با توسعه روزافزون فناوری هوش مصنوعی، اهمیت زیرساخت‌های دیجیتال بیشتر شده و نگهداشت آن‌ها برای ما پررنگ‌تر شده است. امروز توسعه هوش مصنوعی فاصله معناداری میان کشورها ایجاد می‌کند و حدود ۷۰ درصد تجهیزات زیرساختی به این فناوری اختصاص دارد. توان مصرفی هوش مصنوعی هر ۳ تا ۴ سال ده برابر افزایش می‌یابد و همین موضوع نیاز به توسعه زیرساخت را بیشتر می‌کند.

نوربخش در ادامه سخنان خود به تفکیک وظیفه دولت و بخش خصوصی پرداخت: بخش خصوصی به عنوان سرمایه‌گذار و نیروی اجرا از دولت، به عنوان رگولاتور، انتظار دارد که اعتماد لازم به آن‌ها وجود داشته باشد و رویکردهای سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری به حالت پایدار بازگردد. بخش خصوصی تنها به ثبات و پیش‌بینی‌پذیری مقررات نیاز دارد.

نوربخش اضافه کرد: چندی پیش رئیس‌جمهور اعلام کردند که دیگر کسی از رانت ارز نیمایی برخوردار نخواهد بود؛ اما سوال این است که آیا جایگزین مناسبی وجود دارد؟ در غیر این صورت، ارز نیمایی برای تامین تجهیزات زیرساختی دیگر رانت محسوب نمی‌شود.

او در ادامه تشریح مشکلات صنعت سخت‌افزار فاوا عنوان کرد:‌ مشکل دیگر، تحریم‌ها است؛ شاید بتوان در کوتاه‌مدت در برابر آن‌ها تاب آورد، اما در درازمدت جایگاه کشور در حوزه هوش مصنوعی آسیب خواهد دید. علاوه بر این، طولانی بودن زنجیره تامین و مشکلاتی که حاکمیت گاه به شکل بی‌اثر یا محدود برای پیمانکاران بخش خصوصی ایجاد می‌کند، مانع اجرای پروژه‌ها می‌شود.

نوربخش در پایان گفت که با اعلام ارز تالار ۲، پروژه‌هایی که از پیش آغاز شده بودند، نیمه‌تمام مانده‌اند. همچنین کمبود نیروی انسانی متخصص از دیگر مشکلاتی است که زیرساخت دیجیتال کشور را با تهدید روبرو کرده است.

دیتاسنتر نیاز روزمره افراد جامعه است

در ادامه رویداد حسین اسلامی مدیرعامل شرکت رمیس در پنلی با عنوان دیتا سنتر در ایران؛ از توسعه ظرفیت تا تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی عنوان کرد: نیاز به دیتاسنتر اکنون در زندگی روزمره افراد جامعه دیده می‌شود. سبک جدید زندگی در ایران ما را نیازمند مراکز داده می‌کند چرا که استفاده از بسیاری از خدمات دیجیتال همچون پایش سلامت، استفاده از تاکسی‌های اینترنتی و امور پرداختی همگی به دیتا سنتر نیاز دارند.

او در ادامه بیان کرد که ناترازی در انرژی به حوزه زیرساخت نیز تسری پیدا کرده است و به زودی شاهد ناترازی مشهودی خواهیم بود.

هرکس که برق دارد برنده جنگ هوش مصنوعی در دنیا است

مسعود وکیلی‌نیا مدیرعامل ارتباط فردا در ادامه پنل گفت: برق به عنوان نیازی ضروری برای توسعه هوش مصنوعی شناسایی شده است و کشوری جنگ هوش مصنوعی را خواهد برد که برق بیشتری تولید کند در حالی که در کشور با ناترازی در برق مواجه هستیم.

وکیلی‌نیا در ادامه بر توسعه نقش هوش مصنوعی در زندگی تک تک افراد جامعه تاکید کرد و گفت: نقش هوش مصنوعی در زندگی افراد پررنگ‌تر خواهد شد و به ازای هر یک نفر نیاز به انرژی بیشتر هم داریم.

او برق را به عنوان پاشنه آشیل هوش مصنوعی دانست و ادامه داد: موضوع کولینگ یا سیستم‌های خنک‌کننده از موارد بسیار مهم در حوزه هوش مصنوعی است و توجه به این حوزه بلامنازع است.

در ادامه پنل حسین اسلامی در پاسخ به این سوال که وضعیت دیتا‌سنترهای داخلی به چه صورت است عنوان کرد: دو سال پیش وضعیت خیلی بد نبود اما حالا وضعیت دیتاسنترها با نیاز موجود بازار همخوانی ندارد از سوی دیگر توسعه دیتا سنتر جدید آنقدر هزینه‌بر است که خدمت‌رسانی را با چالش مواجه کرده است.

اسلامی در توضیح تصویری از آینده مراکز داده گفت: اکنون نیاز به انرژی و سرمایه انسانی به‌روز هستیم و همچنین باید در حوزه تامین انتظار تغییرات را داشته باشیم.

شوک‌های سیاسی نباید فعالان را از تصمیم‌گیری بترساند

او در ادامه تاکید کرد که با توجه به نوسانات و تغییراتی که همواره در کشور وجود داشته است فعالان حوزه دیگر نباید از تصمیم‌گیری در شرایط نابسامان فرار کنند و شجاعت تصمیم‌گیری داشته باشند چرا که عدم قطعیت در وضعیت کشور و از سویی دیگر دستورالعمل‌هایی که از سوی وزارت صمت همواره به‌روزرسانی می‌شوند مواردی هستند که همواره وجود دارند.

او در ادامه تاکید کرد: شکل‌های سیاسی قطعیت و ثبات را که از ملازمات صنعت زیرساخت دیجیتال است از بین می‌برد اما این بی‌ثباتی همواره وجود داشته است. تفاوت بخش خصوصی اما این است که که در تصمیم‌گیری در شرایط سخت چابک باشد.

او همچنین تاکید کرد که نگهداشت زیرساخت موجود از الزامات است اما تأسیس مراکز داده تازه اشتباه و بی‌معنی است.

اسلامی در ادامه در پاسخ به این سوال که آیا می‌توان با عدد و رقم از وضعیت مراکز داده گفت، عنوان کرد: این روزها هیچ عدد قطعی وجود ندارد اما می‌توانم بگویم سرعت خدمات دهی مجموعه‌های پلتفرمی و به علاوه وضعیت کنونی مراکز داده به زودی ما را با چالش مواجه خواهند کرد.

در ادامه پنل خدابنده از کمبود شرکت‌های خصوصی زیرساختی و مراکز داده به عنوان یک چالش یاد کرد و گفت: مراکز داده موجود حتی استانداردهای معمولی داخلی را هم مرتفع نمی‌کنند. تجهیزاتی که داریم با سرعت با فرسودگی مواجه هستند و اکنون وضعیت خوب نیست.

او در ادامه گفت: آینده کشور در حوزه هوش مصنوعی به میزان تولید برق و انرژی وابسته است. کشورهای همسایه سرمایه‌گذاری هزاران مگاواتی روی برق انجام می‌دهند اما در ایران با ناترازی هزاران مگاواتی روبرو هستیم .

خدابنده از دیگر مشکلات مراکز داده را چالش در دریافت لینک مرکز داده و کانکتیویتی عنوان کرد. به گفته خدابنده پایتخت کشور به عنوان نقطه تمرکز فناوری با مشکل جدی در این حوزه مواجه است.

تک‌نرخی شدن ارز؛ تصمیمی درست در زمانی نادرست

در پنل اخیر تک‌نرخی شدن قیمت ارز از سوی فعالان حوزه زیرساخت به عنوان مشکلی اساسی شناسایی شد. حسین اسلامی عنوان کرد چنین اقدامی آن هم بدون اطلاع‌رسانی ضربه بزرگی به این صنعت وارد کرد.

او تاکید کرد اگر رگولاتور و حاکمیت نخواهد از تصمیمات ناگهانی دست بکشد و فرصتی حداقل ۴ ساله برای برنامه‌ریزی به بخش خصوصی ندهد، مشکلات موجود ادامه‌دار خواهند بود.

خدابنده نیز تاکید کرد که صنعت زیرساخت دیجیتال نیاز دارد تا رگولاتور برای مدتی طولانی دست از تصمیم‌گیری بردارد.وکیلی‌نیا نیز در آخر تاکید کرد عدم قطعیت در تصمیم‌گیری‌های دولت در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ باعث توقف تولید بیش از دوهزار رک شد؛ به گفته او چنین روندی باعث شده است رک‌های درحال ساخت اکنون کمتر از ۱۰۰۰ عدد باشند.