تقسیم قلمرو فینتکها میان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد، بورس و بیمه
تنظیمگری فناوریهای نوین پولی و مالی طبق «سند به کارگیری فناوریهای نوین پولی و مالی…
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۴ دقیقه

دوره جنگ رفتار بخشی از کسبوکارها در نگهداری زیرساختهای فناوری اطلاعات را تغییر داد؛ نگرانی از آسیبدیدن داراییهای فیزیکی باعث شد برخی شرکتها سرورهای خود را خاموش کنند و به زیرساخت ابری منتقل شوند؛ مهاجرتی که به گفته مدیرعامل ابر آسیاتک، برای بخشی از آنها موقت نماند و پس از پایان بحران نیز حاضر نشدند دوباره به مدل قبلی برگردند. در کنار این تغییر رفتار، فرسودگی سرورهای موجود و افزایش هزینه جایگزینی تجهیزات میتواند به محرک دیگری برای رشد بازار خدمات ابری تبدیل شود.
به گزارش پیوست، رضا رجالزاده، مدیرعامل ابر آسیاتک، معتقد است: با وجود اینکه بازار خدمات ابری ایران در سالهای گذشته به اندازه انتظار رشد نکرده، شرایط فعلی میتواند زمینه توسعه این بازار را فراهم کند. از یک سو تحریمها و محدودیت دسترسی به سرویسهای جهانی سرعت توسعه خدمات ابری را کاهش داده و از سوی دیگر بحران برق، فرسودگی تجهیزات و افزایش هزینه نگهداری زیرساخت فیزیکی، کسبوکارها را بیش از گذشته به استفاده از ابر سوق داده است.
رجالزاده یکی از نشانههای تغییر رفتار بازار را تجربه ابر آسیاتک در دوره جنگ میداند. به گفته او، نگرانی کسبوکارها از آسیبدیدن داراییهایشان باعث افزایش تقاضا برای زیرساخت ابری شد؛ تا جایی که شبکه ابر آسیاتک با تراکم بالایی روبهرو شد.
او توضیح میدهد: «بسیاری از شرکتها زیرساختهای فیزیکی خود را خاموش کردند و به فضای ابری منتقل شدند. سختافزارهایشان را نیز در مکان امنی دپو کردند تا از اتفاقات احتمالی در امان بمانند.»
به گفته مدیرعامل ابر آسیاتک، نکته مهم این است که این جابهجایی برای همه کسبوکارها موقت نبوده است. برخی از شرکتهایی که در شرایط بحران به ابر مهاجرت کردند، پس از آن نیز تمایلی به بازگشت به زیرساخت فیزیکی ندارند؛ زیرا هزینه و دردسر نگهداری تجهیزات را با مدل ابری مقایسه کردهاند.
رجالزاده این اتفاق را نشانهای از تغییر تدریجی فرهنگ فناوری اطلاعات در کشور میداند و معتقد است استفاده از خدمات ابری و اتوماسیون آرامآرام جای خود را در میان کسبوکارها باز میکند.
فرسودگی تجهیزات موجود نیز از نگاه مدیرعامل ابر آسیاتک میتواند به رشد این بازار کمک کند. به گفته او، حجم قابل توجهی از زیرساخت سروری کشور مستهلک شده و جایگزینی تجهیزاتی که شرکتهای خصوصی در گذشته با قیمتهای پایینتر تهیه میکردند، دیگر به سادگی امکانپذیر نیست.
در چنین شرایطی، هزینه خرید و نگهداری زیرساخت فیزیکی میتواند کسبوکارها را به سمت مدل ابری سوق دهد. رجالزاده معتقد است ارائه سرویس ابری پایدار میتواند هزینه زیرساخت شرکتها را کاهش دهد و همین موضوع زمینه رشد بیشتر خدمات ابری را فراهم میکند.
با این حال، خود صنعت ابر نیز از بحرانهای زیرساختی کشور مصون نمانده است. یکی از مهمترین این چالشها تامین برق دیتاسنترهاست.
ابر آسیاتک خود مالک دیتاسنتر نیست و بهعنوان ارائهدهنده خدمات ابری، مشتری زیرساخت دیتاسنترها محسوب میشود. رجالزاده میگوید: محدودیت برق در بسیاری از دیتاسنترها اکنون مستقیماً بر ارائه خدمات اثر گذاشته است.
این مشکل تنها به تامین برق سرورها محدود نمیشود. سیستمهای خنککننده دیتاسنتر نیز به برق وابستهاند و اختلال در تامین انرژی میتواند همزمان زیرساخت پردازشی و سیستم سرمایش را تحت تاثیر قرار دهد.
راهکاری که ابر آسیاتک برای کاهش این ریسک در نظر گرفته، توزیع زیرساخت در نقاط مختلف است. رجالزاده توضیح میدهد احتمال از کار افتادن همزمان چند نقطه زیرساختی پایین است و به همین دلیل سرویسها به شکلی طراحی میشوند که در صورت قطعی یک دیتاسنتر، سرویسدهی از نقاط دیگر ادامه پیدا کند.
بازار ابر ایران طی سالهای گذشته با سرعتی که فعالان این حوزه انتظار داشتند رشد نکرده است؛ موضوعی که رجالزاده آن را تایید میکند و یکی از دلایل اصلی آن را تحریم میداند.
به گفته او، صنعت خدمات ابری با سرعت بالای تحولات فناوری روبهروست و با گسترش هوش مصنوعی، سرویسدهندگان جهانی ابر نیز تمرکز بیشتری بر زیرساختهای هوش مصنوعی و خدمات مبتنی بر اتوماسیون گذاشتهاند. اما همراهشدن با این تحولات برای شرکتهای ایرانی ساده نیست.
محدودیت دسترسی مستقیم به بسیاری از سرویسهای جهانی باعث شده شرکتهای ایرانی برای ارائه برخی خدمات هوش مصنوعی، دواپس و مخازن نرمافزاری به راهکارهای واسطهای متکی شوند. به گفته رجالزاده، بخشی از این سرویسها با استفاده از پراکسی یا تونل و انتقال ترافیک از طریق IPهای غیرایرانی در اختیار کاربران قرار میگیرند.
او معتقد است: زمان و هزینهای که شرکتهای ایرانی برای عبور از این محدودیتها و ارائه خدمات بهروز صرف میکنند، سرعت توسعه آنها را کاهش داده است. جنگ و دیگر بحرانهای سالهای اخیر نیز فشار مضاعفی بر شرکتهای فناوری وارد کردهاند.
با این حال، مدیرعامل ابر آسیاتک معتقد است: افزایش هزینه خرید و نگهداری تجهیزات، فرسودگی زیرساختهای موجود و تجربه کسبوکارها از مهاجرت به ابر در شرایط بحران، میتواند معادله بازار را تغییر دهد؛ تغییری که شاید در نهایت فاصله بازار خدمات ابری ایران با انتظاراتی را که چند سال پیش برای رشد آن وجود داشت، کمتر کند.