پژوهشگر حقوق اساسی: هیچ‌کس در مورد تبعیض اینترنت پاسخگو نیست

نوید شیدایی، پژوهشگر حقوق اساسی، در شصت‌وچهارمین روز از محدودیت اینترنت مهمان استودیو پیوست بود. پیش از گفت‌وگو، تصورم این بود که شاید در میان مواد قانونی بتوان بندی روشن برای حق دسترسی به اینترنت پیدا کرد؛ بندی که بتوان به آن استناد کرد. اما هرچه گفت‌وگو پیش رفت، تصویر دقیق‌تری شکل گرفت، اینکه این حق اگر هم در گفتار پذیرفته شده باشد، در عمل هنوز جای ثابتی در نظام حقوقی ما ندارد.   برای اینکه صحبت را شروع کنم اول از همه می‌پرسم در چارچوب حقوق اساسی دسترسی به اینترنت یک حق مستقل است یا حقی ضمنی؟ من هم برای اینکه صحبت را شروع کنم می‌گویم واکنش‌های رسمی به وضعیت اینترنت بسیار محدود است، به‌گونه‌ای که انگار دغدغه کسی نیست. به همین دلیل این سوال پیش می‌آید که آیا اینترنت حق است؟ ابتدا مقدمه‌ای از وضعیتی که امروز در آن به سر می‌بریم می‌گویم و بعد سراغ پاسخ این سوال خواهم رفت. درباره وضعیت اینترنت، دست‌کم در دو ماه اخیر، با دو مرحله روبه‌رو بوده‌ایم. اولین دوره مربوط به قبل از آتش‌بس جنگ ۴۰روزه است که دسترسی به اینترنت بسیار محدود بود. تا پیش از آتش‎بس تبعیضی در قالب سیم‌کارت‌های سفید وجود داشت که افراد نزدیک به رانت و قدرت سیاسی از آن استفاده می‌کردند. همان‌طور که حافظ می‌گوید «بیار باده و اول به دست حافظ ده/ به شرط آنکه ز مجلس سخن به در نرود»، افرادی که این سیم‌کارت را دریافت کردند قرار نبود از این امکان صحبتی کنند. با وجود این، بعد از اتفاقات دی‌ماه مشخص شد عده‌ای از سیم‌کارت سفید استفاده می‌کنند. بعد از آن دوره به‌دلیل مسائل امنیتی با محدودیت‌های اینترنت مواجه بودیم، اما به باور من بعد از آتش‌بس دیگر نمی‌توانیم دلیل امنیتی و مسائلی به این شکل را بهانه‌ محدودیت‌های اینترنت کنیم. چراکه امروزه حق دسترسی به اینترنت تبدیل به یک امتیاز و...