حق‌زدایی از ملت

۹ اسفند، حدود ساعت ۱۰ صبح، اولین موشک به تهران خورد و آخرین پیام‌ها ردوبدل شد. از آن روز به بعد، اینترنت در ایران به کالایی نایاب تبدیل و ارتباط ۹۰ میلیون نفر، با جهان خارج، به‌یکباره، بدون هیچ توضیح و هشدار قبلی، قطع شد. ایران و ایرانیان حالا بیشتر از هزار و ۵۰۰ ساعت است که از جهان پیرامون خود حذف شده‌اند، حذفی ناخواسته. این اولین بار نیست که ما را در خاموشی فرو برده‌اند. از چهار فصل سال ۱۴۰۴، مجموعاً ایرانیان یک فصل را در خاموشی بودند، اولین بار در جنگ ۱۲روزه، دومین بار در اعتراضات دی‌ماه و سومین بار در جنگ ۴۰روزه. آنچه در این مدت از ایرانیان گرفته شد فقط اینترنت و توانایی ارسال پیام نبود، حق یک ملت، به سیستماتیک‌ترین حالت ممکن، نقض و سلب شد. واقعیت آن است که دسترسی آزادانه به اینترنت، در جهان امروز، نه‌تنها خود در قالب یکی از حقوق بنیادین و اساسی بشر به رسمیت شناخته شده بلکه حقی زمینه‌ساز و توانمندکننده نیز به شمار می‌رود. اساساً در جهان امروز، در پرتو وجود اینترنت است که حقوقی چون «دسترسی آزادانه به اطلاعات»، «آزادی بیان و اندیشه»، «حق کار و معیشت»، «حق آموزش» و «حق برابری» معنا پیدا می‌کند. سازمان ملل متحد سال ۲۰۱۶ در قطعنامه‌ای، رسماً قطع عمدی اینترنت از سوی دولت‌ها را محکوم و تاکید کرد، «همان حقوقی که افراد به‌صورت آفلاین دارند، باید به‌صورت آنلاین نیز حفاظت شوند.» پس از آن، در تعداد زیادی از کشورها نیز حق دسترسی به اینترنت آزاد در قوانین داخلی به رسمیت شناخته شد. یکی از کشورهایی که در کنار فرانسه و اسپانیا و فنلاند و یونان حق دسترسی آزاد به اینترنت را به رسمیت شناخت کشور هند است. دیوان عالی این کشور سال ۲۰۲۰ رسماً اعلام کرد «دسترسی به اینترنت برای اعمال آزادی بیان و تجارت ضروری است»، هند البته محدودیت «موقتی»،...