اپل چگونه از تراشه‌های معیوب پول در می‌آورد؟

به گزارش وال‌استریت ژورنال، اپل بخشی از موفقیت محصولات اقتصادی جدیدش را مدیون تراشه‌هایی است که نقص‌های جزئی دارند؛ تراشه‌هایی که در گذشته احتمالاً کنار گذاشته می‌شدند اما حالا به بخشی از استراتژی تجاری و طراحی این شرکت تبدیل شده‌اند. تازه‌ترین نمونه این رویکرد را می‌توان در مک‌بوک Neo دید؛ لپ‌تاپ ۵۹۹ دلاری اپل که با استقبال بالایی روبه‌رو شده است.

تراشه استفاده‌شده در این دستگاه همان A18 Pro است که پیش‌تر در آیفون 16 پرو استفاده شده بود، اما نسخه مک‌بوک Neo یک هسته گرافیکی کمتر دارد. این یعنی اپل تراشه‌هایی را که یکی از هسته‌های گرافیکی آنها به استاندارد نسخه پرچمدار نرسیده، غیرفعال و برای محصولی ارزان‌تر بازطراحی کرده است. در صنعت نیمه‌رساناها چنین فرایندی اتفاق تازه‌ای نیست، اما تفاوت اینجاست که اپل حالا این مدل را به بخشی از معماری اقتصادی اکوسیستم خود تبدیل کرده است.

در عمل، اپل با این کار فقط ضایعات تولید را کاهش نمی‌دهد، بلکه ساختار قیمت‌گذاری محصولاتش را هم بازتعریف می‌کند. تراشه‌ای که برای آیفون پرچمدار مناسب نیست، می‌تواند در یک لپ‌تاپ اقتصادی یا آیفون ارزان‌تر استفاده شود. نتیجه این فرایند، کاهش هزینه تولید و در عین حال گسترش دامنه مشتریان اپل است؛ مشتریانی که شاید پیش‌تر توان ورود به اکوسیستم این شرکت را نداشتند.

تحلیلگران زنجیره تأمین می‌گویند این مدل به اپل اجازه داده از هر ویفر سیلیکونی بیشترین بهره اقتصادی را بگیرد. تیم کالپن، تحلیلگر زنجیره تأمین، معتقد است اپل حالا می‌تواند قطعاتی را که به بالاترین استاندارد نمی‌رسند، همچنان وارد بازار کند و از آن‌ها درآمد بسازد؛ مدلی که هم هزینه ضایعات را کاهش می‌دهد و هم بازار هدف شرکت را بزرگ‌تر می‌کند.

این استراتژی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بسیاری از تولیدکنندگان سخت‌افزار با رشد قیمت حافظه و قطعات ذخیره‌سازی مواجه‌اند و فروش دستگاه‌های اقتصادی برایشان سودآور نیست. اما اپل به‌دلیل کنترل مستقیم طراحی تراشه و زنجیره تأمین، توانسته فشار هزینه را بهتر مدیریت کند و حتی در بازار محصولات ارزان‌تر هم سهم بگیرد. مک‌بوک Neo حالا به‌عنوان محصولی برای جذب کاربران کروم‌بوک و لپ‌تاپ‌های ویندوزی تعریف می‌شود و آیفون 17e هم مستقیماً بازار کاربران اندروید را هدف گرفته است.

در واقع، اپل فقط سخت‌افزار ارزان‌تر نمی‌فروشد؛ این شرکت در حال توسعه ورودی‌های جدید برای اکوسیستم خدمات خود است. هر کاربر جدیدی که وارد اکوسیستم اپل می‌شود، می‌تواند بعداً به مشتری سرویس‌هایی مانند iCloud، اپ‌استور و خدمات اشتراکی این شرکت تبدیل شود؛ سرویس‌هایی که حاشیه سود بسیار بالاتری نسبت به سخت‌افزار دارند.

بررسی وال‌استریت ژورنال نشان می‌دهد اپل از سال ۲۰۲۱ تاکنون بارها از تراشه‌های اصطلاحاً «binned» یا دسته‌بندی‌شده استفاده کرده است؛ تراشه‌هایی که نسخه کامل آن‌ها ابتدا در محصولات پرچمدار عرضه شده و نسخه ضعیف‌ترشان بعداً وارد دستگاه‌های ارزان‌تر شده است. این الگو از آیفون و آیپد تا مک‌بوک و HomePod ادامه پیدا کرده و حالا به بخشی از استراتژی پایدار اپل تبدیل شده است.

اما همین موفقیت حالا فشار تازه‌ای هم برای اپل ساخته است. گزارش‌ها نشان می‌دهد استقبال از مک‌بوک Neo آن‌قدر بالا بوده که اپل ذخیره تراشه‌های ارزان‌قیمت خود را سریع‌تر از انتظار مصرف کرده و دوباره سفارش تولید A18 Pro داده است. این در حالی است که TSMC، شریک اصلی تولید تراشه اپل، هم‌زمان زیر فشار شدید تقاضای بازار هوش مصنوعی قرار دارد.

در نتیجه، مدلی که زمانی صرفاً راهکاری برای استفاده از تراشه‌های معیوب بود، حالا به بخشی از نبرد اپل برای حفظ رشد، کنترل هزینه و گسترش بازار تبدیل شده است؛ مدلی که نشان می‌دهد در بازار امروز فناوری، مزیت رقابتی فقط به طراحی محصول وابسته نیست، بلکه به توانایی شرکت‌ها در استخراج حداکثری ارزش اقتصادی از زنجیره تولید هم گره خورده است.