مرکز پژوهش‌‌های مجلس: درآمد حوزه ارتباطات سال آینده ۴۳ درصد رشد می‌کند

به گزارش پیوست؛ بررسی لایحه بودجه سال آینده در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات توسط مرکز پژوهش‌ها نشان می‌دهد، مجموع درآمدهای پیش‌بینی شده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مرکز ملی فضای مجازی بیش از ۴۳ هزار میلیارد تومان است. این بخش در لایحه بودجه سال جاری، بالغ بر ۳۰ هزار میلیارد تومان بود که این موضوع بیانگر رشد ۴۳ درصدی مجموع درآمدهای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است. نکته مثبت درخصوص بودجه بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات، تراز مثبت بین درآمدها و اعتبارات دولت در این بخش است که این موضوع نشان دهنده عدم وابستگی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور به سایر منابع درآمدی دولت به منظور پوشش هزینه‌های خود است.

از آنجا که مطابق جزئیات ردیف‌های درآمدی حدود ۹۳ درصد منابع درآمدی این بخش از محل حق‌السهم دولت از اپراتورها حاصل خواهد شد، می‌توان گفت دولت برای تحقق رشد درآمدهای بودجه در بخش فاوا در سال ۱۴۰۵ بیشتر متکی به افزایش درآمد کاروران مخابراتی است.

حق‌السهم دولت از هوش مصنوعی ۳ درصد است

حق‌السهم دولت از درآمد سالانه اپراتورهای ارتباطی در خصوص برنامه‌های هوش مصنوعی در سال ۱۴۰۵ به میزان ۳ درصد تعیین شده که برای اولین بار وارد لایحه بودجه سنواتی شده است. علاوه‌ بر این، حق امتیاز دولت از صدور پروانه اپراتورهای ارتباطی درخصوص برنامه‌های هوش مصنوعی به میزان ۵۰ میلیارد تومان تعیین شده که این ردیف نیز برای اولین بار وارد لایحه بودجه سنواتی شده است.

۱۱۲ هزار میلیارد تومان کل اعتبارات وزات ارتباطات است

کل اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت‌های تابعه آن بالغ بر ۱۱۲ هزار میلیارد تومان است. از این مبلغ حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان اعتبارات شرکت‌های تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان اعتبارات وزارتخانه مذکور و سازمان‌های تابعه آن خواهد بود. بیشتر اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت‌های تابعه آن در برنامه توسعه شبکه ملی اطلاعات متمرکز است. این برنامه اعتباری حدود ۷۶ هزار میلیارد تومان را در سال ۱۴۰۵ خواهد داشت که حدود ۵۵ هزار میلیارد تومان از آن توسط شرکت‌های تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هزینه خواهد شد.

مجموع اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و دستگاه‌های تابعه آن با ۲۷ درصد رشد از اعتبار ۲۳.۸ هزار میلیارد تومان سال ۱۴۰۴ به ۳۰.۳ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵ می‌رسد. ۹۳ درصد اعتبارات سال ۱۴۰۵ یعنی بالغ بر ۲۸.۱ هزار میلیارد تومان، مستقیماً از طریق ستاد مرکزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات صرف برنامه‌ها خواهد شد و فقط ۷ درصد آن از طریق دستگاه‌های تابعه وزارت ارتباطات هزینه خواهد شد. اعتبارات مرکز ملی فضای مجازی نیز با ۳ درصد رشد از ۶۹۶ میلیارد تومان سال ۱۴۰۴ به ۷۱۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵ می‌رسد.

بدهی صداوسیما به وزارت ارتباطات

در لایحه بودجه یک ردیف با عنوان تسویه بدهی سنوات قبل سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح به شرکت ارتباطات زیرساخت ایجاد شده است. مبلغ این بدهی ۲۵۷ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است.

رشد ۳۸ درصدی درآمد شرکت‌های تابعه وزارت ارتباطات

پنج شرکت ذیل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند و مجموع درآمدهای شرکت‌های دولتی زیرمجموعه وزارت ارتباطات در سال آینده بالغ بر ۶۵.۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. در حالی که مجموع درآمدهای شرکت‌های مذکور در سال جاری حدود ۴۷.۳ هزار میلیارد تومان است. این اعداد نشان می‌دهد مجموع درامدهای این شرکت‌ها در سال آینده، نسبت به سال جاری، ۳۸.۴ درصد رشد کرده است.

۵۰ درصد سود ویژه این شرکت‌ها در سال ۱۴۰۵ حدود ۱.۸ هزار میلیارد تومان خواهد بود. شرکت‌ دولتی پست‌بانک بیشترین سود ویژه را در سال آینده خواهد داشت که حدود یک هزار میلیارد تومان است. ۵۰ درصد سود ویژه شرکت سهامی ارتباطات زیرساخت در سال آینده، حدود ۷۸۲ میلیارد تومان خواهد بود که نسبت به سال جاری با کاهش همراه شده است. ۵۰ درصد سود ویژه شرکت‌ سهامی ارتباطات زیرساخت در سال جاری حدود ۹۶۰ میلیارد تومان است.

شرکت پست سال آینده زیانده است

درآمد شرکت  ملی پست جمهوری اسلامی ایران مبلغ ۲۳.۹ همت است که بیشترین درآمد را در بین شرکت‌های تابعه وزارت ارتباطات دارد اما، هزینه‌های این شرکت ۲۴ همت و استهلاک ۲۹۰ میلیارد تومان برآورد شده است. بنابراین شرکت‌ ملی پست جمهوری اسلامی ایران در سال آینده زیان‌ده محسوب می‌شود. همچنین، تکلیف «ایجاد سکوی ملی توزیع کالا با همکاری اپراتورها» تاکنون اجرایی نشده است. علاوه بر این، قابلیت واگذاری بخش عمده‌ای از شرکت ملی پست نیز وجود دارد.

تراز مثبت بین درآمدها و اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قابل توجه است. درآمدهای وزارت ارتباطات برای سال آینده حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان برآورد شده و مجموع اعتبارات این بخش (مشتمل‌بر اعتبارات هزینه‌ای، تملک دارایی سرمایه‌ای و اختصاصی) حدود ۳۰.۳ هزار میلیارد تومان است.

دولت سال آینده به افزایش درآمد اپراتورهای مخابراتی متکی است

حدود ۹۳ درصد منابع درآمدی وزارت ارتباطات از محل حق‌السهم دولت از اپراتورها حاصل خواهد شد، می‌توان این‌گونه جمع‌بندی کرد که دولت برای تحقق رشد درآمدهای بودجه در بخش فاوا در سال ۱۴۰۵ بیشتر متکی به افزایش درآمد اپراتورهای مخابراتی است.

کل اعتبارات وزارت ارتباطات و و شرکت‌های تابعه آن (۵ شرکت شامل: شرکت زیرساخت، سازمان فناوری اطلاعات، پست‌بانک، شرکت ملی پست، پیام) بالغ‌بر ۱۱۲ هزار میلیارد تومان است. از این مبلغ حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان اعتبارات شرکت‌های تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (۷۳ درصد از جممع کل) و حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان اعتبارات وزارتخانه مذکور و سازمان‌های تابعه آن (۲۷ درصد از جمع کل) خواهد بود. کنترل هزینه‌های ۵ شرکت تابعه وزارت ارتباطات، توسط وزارتخانه مذکور ضروری به نظر می‌رسد.

همچنین عملکرد صندوق فیبر نوری شفاف نیست؛ مشخص نیست دو هدف پوشش و اتصال مشترکان به ارتباطات فیبر نوری که در قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران تعیین شده است به چه میزان تحقق پیدا خواهد کرد.

تعرفه واردات موبایل ۳۰ درصد شود

مرکز پژوهش‌ها باتوجه به لزوم تامین مالی توسعه صنعت میکرو الکتریک و ماژول‌های الکترونیکی کمک راننده مربوط به خودروهای متصل و خودران پیشنهاد کرده است: میزان حقوق گمرکی واردات تلفن همراه بالاتر از ۹۰۰ یورو ۳۰ درصد تعیین شود و مازاد منابع حاصل از این تغییر ذیل برنامه ملی میکرو الکترونیک معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری صرف توسعه صنایع میکرو الکترونیک و ماژول‌های الکترونیکی کمک راننده مربوط به خودروهای خودران و متصل شود. به این منظور نیاز است، ردیف مجزایی برای درآمد و مصارف مربوطه لحاظ شود. میزان درآمد ناشی از این تغییر حدود. ۳.۶ همت برآورد می‌شود.

اعتبار برای امنیت زیرساخت‌ها

مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده است؛ حداقل یک درصد ردیف‌های مصارف تملک دارایی‌های سرمایه‌ای هر دستگاه اجرایی صرف توسعه و ارتقای امنیت زیرساخت‌ها، امکانات رایانه‌ای و خدمات الکترونیکی همان دستگاه اجرایی شود. لذا پیشنهاد می‌شود سازوکار این موضوع در لایحه بودجه برای دستگاه‌های اجرایی در نظرگرفته شود.

بررسی لایحه بودجه سال 1405 کل کشور؛ حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات