ششمین گزارش کیفیت اینترنت: ایران در میان ۱۰ کشور با بدترین کیفیت اینترنت و بیشترین قطعی

به گزارش پیوست، ششمین گزارش کیفیت اینترنت وضعیت اینترنت در ایران را به سه دوره تقسیم کرده است؛ قطع کامل اینترنت از ۱۸ تا ۲۸ دی ماه که در جدیدترین به‌روزرسانی بانک جهانی، ایران جزو کشورهایی با بالاترین رخدادادهای قطع کامل اینترنت در سال ۲۰۲۶ قرار گرفت.

دوره بعدی، اینترنت وایت‌لیستی و دسترسی محدود به برخی سایت‌های بین‌المللی از ۲۸ دی ماه تا ۷ بهمن بود؛ در این دوره، تلاش شد تئوری غلط و پر خسارت اینترنت سفید امتحان شود. ایده کلی این بود که با سفید کردن هزاران وب‌سایت به شکل گزینشی می‌توان برای همیشه جلوی اتصال VPN‌ها را گرفت. ایده‌ای خطرناک که یکی از مهم‌ترین دلایل طولانی شدن قطع اینترنت بود؛ و دوره بعدی اتصال اینترنت با اختلال شدید برروی شبکه از ۷ بهمن تا امروز.

در ۱۸ دی ماه تمام بانک‌ها و سرویس‌های مهم با وجود اینکه در داخل کشور میزبانی می‌شدند قطع شدند. دوره چهارم قطعی اینترنت از ۹ اسفند تا الان است که در این گزارش وجود ندارد.

طبق دوره‌های این گزارش، دوره اول قطعی اینترنت که در این گزارش ۱۸ دی‌ماه تا ۲۸ دی‌ماه در نظر گرفته شده است؛ اول تمام پیام‌رسان‌های داخلی با وجود حمایت گسترده توسط دولت و میزبانی در داخل کشور قطع شدند، ابتدا گوگل، GPT و ده‌های سایت و سرویس بین‌المللیکه در خارج از کشور میزبانی می‌شود در دسترس قرار گرفتند و پس از آن محدودیت‌های شبکه‌های اجتماعی داخلی برطرف شد. این تصمیم بار دیگر نشان داد که میزبانی داخل یا خارج از کشور تاثیر فنی در اعمال سیاست‌های حاکمیتی اینترنت ندارد. در این گزارش از قطعی اینترنت از ۹ اسفند تا امروز صحبتی نشده است زیرا این گزارش قبل این تاریخ آماده شده است.

بر اساس داده‌های این گزارش، اینترنت ایران نه‌تنها از نظر کیفیت فنی با چالش روبه‌رو است، بلکه از منظر میزان محدودیت دسترسی نیز در میان محدودترین اینترنت‌های جهان قرار دارد. در بخشی از گزارش که به شاخص سانسور و فیلترینگ اختصاص دارد، جدولی از کشورها بر اساس میزان دامنه‌های مسدودشده منتشر شده است. طبق این جدول، ایران با ۳۹ درصد سانسور در میان دامنه‌های بررسی‌شده و با رتبه ۹۸ در شاخص نهایی محدودیت قرار گرفته است. در این رتبه‌بندی، تنها چین با ۵۸ درصد سانسور و رتبه ۱۰۰ و میانمار با ۵۰ درصد سانسور و رتبه ۹۹ وضعیت محدودتری نسبت به ایران دارند.

کشورهایی مانند روسیه با ۲۱ درصد سانسور و رتبه ۹۷ و پاکستان با ۸ درصد سانسور و رتبه ۹۶ نیز دیده می‌شوند که نشان می‌دهد فاصله ایران با بسیاری از کشورها در شاخص محدودیت قابل توجه است. همچنین کشورهایی مانند تانزانیا و بلاروس با درصدهای پایین‌تر سانسور در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بر اساس گزارش، ایران در شاخص RTT یا زمان رفت‌وبرگشت داده‌ها که یکی از شاخص‌های اصلی سنجش تاخیر شبکه است، وضعیت نامطلوبی دارد. ایران از نظر تاخیر شبکه در ردیف کشورهایی قرار گرفته که تجربه کاربری ضعیف‌تری دارند و تنها از چند کشور از جمله آنگولا، نیجریه، کنگو، سودان، مصر، اتیوپی، کامرون، ترکمنستان و کوبا عملکرد بهتری دارد. این مقایسه نشان می‌دهد که حتی در میان کشورهای در حال توسعه نیز جایگاه ایران از نظر تاخیر اینترنت در سطح پایین‌تری قرار گرفته است.

در بخش دیگری از گزارش، نمودارها و جداولی برای مقایسه کیفیت اینترنت در کشورهای مختلف ارائه شده است. در یکی از این نمودارها شاخص‌هایی مانند Speed، Latency، Bandwidth و Time برای مجموعه‌ای از کشورها مقایسه شده است. در این مقایسه نام کشورهایی مانند تانزانیا، غنا، عراق، آرژانتین، دانمارک و سوئد دیده می‌شود. حضور این کشورها در نمودار به‌عنوان نمونه‌های مقایسه‌ای، تصویر روشن‌تری از جایگاه اینترنت ایران در مقیاس جهانی ارائه می‌دهد؛ به‌طوری که کشورهای اروپایی مانند دانمارک و سوئد در میان کشورهایی با کیفیت بالاتر اینترنت قرار دارند، در حالی که ایران در میان کشورهایی با کیفیت پایین‌تر شبکه دیده می‌شود.

گزارش همچنین تاکید می‌کند که کیفیت اینترنت تنها به سرعت اتصال محدود نمی‌شود و عواملی مانند پایداری اتصال، میزان اختلال و محدودیت دسترسی نیز در تجربه کاربران نقش تعیین‌کننده دارند. بر اساس این گزارش، ایران از نظر سرعت اینترنت در میان ۱۰۰ کشور، در رتبه ۹۲ قرار گرفته است.

ششمین گزارش کیفیت اینترنت