تحلیل گزارشهای جهانی برای صعود ایران از رتبه ۷۰ در هوش مصنوعی به زیر ۱۰
هوش مصنوعی بهعنوان یکی از فناوریهای کلیدی و تحولآفرین قرن بیستویکم، جایگاه ویژهای در برنامهریزی…
۱۶ فروردین ۱۴۰۴
۱۶ فروردین ۱۴۰۴
زمان مطالعه : ۵ دقیقه
طبق گزارشی از والاستریت ژورنال پیرامون تاثیر تعرفههای سنگین دونالد ترامپ بر صنعت هوش مصنوعی، افزایش قیمت مواد و تجهیزات مورد نیاز برای توسعه و ساخت مراکز داده احتمالا باعث افزایش هزینه پردازش هوش مصنوعی میشود و در نتیجه شرکتهای ارائه دهنده مجبورند تا هزینه اشتراک این خدمات را افزایش دهند. شرکتهای فناوری آمریکا مبالغ سنگینی را به توسعه زیرساخت مورد نیاز هوش مصنوعی اختصاص دادهاند و توسعه دهندگان مجبورند تا افزایش هزینهها را به مصرفکننده منتقل کنند.
به گزارش پیوست، با اینکه شرکتهای ارائه دهنده خدمات هوش مصنوعی از جمله اوپنایآی و انتروپیک قلب تپنده نرمافزاری یا همان مدلهای هوش مصنوعی ChatGPT و Claude را توسعه میدهند، اما پردازش فیزیکی دادهها بر عهده شرکتهای ابری بزرگی همچون مایکروسافت، آمازون، گوگل و اوراکل است. این شرکتها به عنوان بزرگترین ارائه دهنده خدمات دیتاسنتر و ابری در حال ساخت و توسعه مراکز بزرگ پرددازش داده هستند تا از تقاضای روز افزون خدمات هوش مصنوعی پشتیبانی کنند.
ساخت و توسعه زیرساخت ابری و دیتاسنتری بسیار هزینه بر است و طبق گزارشهای منتشر شده، تنها شرکتهای آمریکایی چیزی حدود یک هزار میلیارد دلار برای ساخت و توسعه این بخش متعهد شدهاند.
اما تعرفههای ترامپ حالا هزینه مواد و تجهیزات مورد نیاز برای ساخت این مراکز داده را با عدم قطعیت و افزایش قیمت همراه میکند. اگرچه نیمهرساناها فعلا از تعرفههای متقابل معاف شدهاند، اما ترامپ اعلام کرده است که این بخش نیز در آینده مشمول تعرفه میشود. با این حال حتی تغییر در قیمت سایر مولفهها میتواند تاثیر بهسزایی بر هزینه کلی ساخت مراکز داده بگذارد. متیو میتلاستید، پژوهشگر موسسه کاتو، در این باره میگوید: «آینده هوش مصنوعی اکنون مشمول مالیات شده است.»
بر اساس طرح تعرفهای ترامپ، تمامی واردات آمریکا از این پس با تعرفه ۱۰ درصدی همراه میوند و برای برخی از کشورها از جمله چین، نرخهای بسیار بالاتری در نظر گرفته شده است. محصولات وارداتی از چین مشمول تعرفه ۳۴ درصدی میشوند و دولت چین نیز در واکنش نرخ تعرفه ۳۴ درصدی را برای محصولات وارداتی از آمریکا در نظر گرفته است، اقدامی که میتواند آغاز یک جنگ تجاری تمام عیار بین دو اقتصاد اول جهان باشد.
حتی اولین جرقههای این جنگ تجاری نیز تاثیر گستردهای بر هزینه دیتاسنترها دارد. میتلاستید در این باره میگوید، موادی مانند فولاد تنها برای ساختوساز فیزیکی ساختمان استفاده نمیشود، بلکه در تجهیزاتی مانند سیستمهای آتشنشانی نیز کاربرد دارد. همچنین، ترانسفورماتورهای برق که برای انتقال نیرو از شبکه به تجهیزات الکترونیکی حیاتی هستند هم عمدتا در خارج از آمریکا تولید میشوند.
با این حال ممکن است تاثیر تعرفهها و افزایش هزینه را با مدتی تاخیر مشاهده کنیم. به گفته ریک ویلارز، معاون گروه تحقیقاتی شرکت IDC، شرکتهای بزرگ ابری احتمالا از قبل موجودیهایی از سیلیکون و سایر منابع خریداری کردهاند که میتواند تا مدتی تاثیر این تعرفهها را به تاخیر بیندازد. اما به گفته او، این ذخایر احتمالا تنها برای چند ماه کافی خواهد بود.
از این رو سرمایهگذاران به دقت شرایط را زیر نظر دارند تا ببینند وضعیت هزینههای سرمایهای شرکتهای ابری در فصل آتی به چه صورت خواهد بود. مایکروسافت پیشتر اعلام کرده بود که در سال مالی منتهی به ژوئن، ۸۰ میلیارد دلار به سرمایهگذاری در مراکز داده مربوط به هوش مصنوعی اختصاص داده است. شرکت آمازون نیز از برنامه خود برای سرمایهگذاری بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در این بخش خبر داده بود و آلفابت هم اعلام کرده است که قصد دارد امسال ۷۵ میلیارد دلار در این بخش سرمایهگذاری کند.
افزون بر این براساس طرح دیگری برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی، سه شرکت اوپنایآی، اوراکل و سافتبنک ژاپن به سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری براساس طرح زیرساختی استارگیت برای توسعه توان رایانشی ایالات متحده، متعهد شدهاند. شرکت سرمایهگذاری MGX امارات نیز یکی دیگر از شرکای این طرح است.
اکنون اعمال تعرفههای سنگین باعث شده تا رهبران حوزه فناوری در پی بررسی مجدد شرایط باشند. مدیران شرکتی میخواهند بدانند که آیا شرکتهای ابری برای اجرای برنامههای ساختوساز خود باید هزینه بیشتری بپردازند و اگر اینطور باشد، آیا این هزینهها به کاربران خدمات هوش مصنوعی منتقل میشود یا خیر.
مادو سوداکار، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت Aisera، ارائه دهنده خدمات عاملیت هوش مصنوعی برای کسبوکارها، معتقد است که در صورت افزایش هزینه ساخت، هزینه استفاده از خدمات هوش مصنوعی نیز افزایش مییابد. به گفته او: «آنها باید این هزینه را [به مصرفکننده] منتقل کنند.» به همین دلیل، شرکتها باید در هزینههای خود انضباط بیشتری به خرج دهند و مخارج از زیر ذرهبین قرار میگیرند.
افزایش هزینههای خدمات ابری ممکن است خبر بدی برای شرکتها باشد، آنهم در شرایطی که بسیاری از فعالان فناوری به دلیل شرایط نامشخص اقتصادی به دنبال کاهش بودجه فناوری اطلاعات خود هستند. لوسیا سورس، مدیر فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال شرکت سرمایهگذاری Carlyle، میگوید مدیران فناوری به اجبار باید هزینههای قابل حذف را کاهش دهند و برنامههای بهروزرسانی سختافزار را به تعویق بیندازند.
با این حال، برخی حتی تاثیر در جهت مخالف را نیز برای هزینههای ساخت مراکز پیشبینی میکنند. آنوراگ رانا، تحلیلگر ارشد حوزه خدمات و نرمافزارهای فناوری در Bloomberg Intelligence، معتقد است اختلال در تقاضا ممکن است باعث کاهش قیمت کالاهایی مانند فولاد شود. او افزود که در حال حاضر هنوز بسیار زود است که بتوان مدل مالی دقیقی را برآورد کرد
رانا میگوید: «درواقع در حال حاضر مجهولهای بسیار زیادی وجود دارد برای اینکه یک مدل مالی دقیق بسازیم. این بخش برای همه ما بسیار جدید است.»