ثبات یا شکنندگی؛ بازار پرداخت در اختیار بازیگران ثابت
شبکه پرداخت الکترونیکی یکی از حیاتیترین زیرساختهای اقتصادی هر کشور به شمار میرود و تداوم…
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۵ دقیقه

جنگ ۳۹ روزه فقط الگوی سفر و خرید کاربران را تغییر نداد و اثر آن به نحوه دریافت خدمات سلامت هم رسید. افزایش فشارهای روانی و محدودیت در دسترسی به خدمات حضوری، تقاضا برای خدمات پزشکی و روانشناسی آنلاین را افزایش داد؛ بهطوری که طبق گزارش گروه اسنپ، استفاده از این خدمات در اسنپدکتر، نسبت به دو ماه پیش از جنگ، ۲۴ درصد افزایش یافت.
به گزارش پیوست، گروه اسنپ در گزارشی به بررسی دادههای رفتاری کاربران خود، در دوران جنگ ۳۹ روزه، پرداخته است. طبق گزارش گروه اسنپ، در دوره جنگ تقاضا برای خدمات پزشکی و پرستاری در منزل اسنپدکتر نیز نسبت به دو ماه پیش از جنگ ۲۴ درصد افزایش یافت. همچنین در ۲۴ اسفند، رکورد بیشترین میزان درخواست برای دریافت مشاوره آنلاین در اسنپدکتر ثبت شد.
از سوی دیگر بر اساس این گزارش سفارش آنلاین دارو و محصولات داروخانهای در همین دوره ۳۲ درصد کاهش یافت. این تفاوت میتواند نشاندهنده تغییر الگوی دریافت خدمات سلامت در شرایط جنگی و افزایش اهمیت دسترسی به خدمات پزشکی و روانشناسی، بهویژه خدماتی باشد که بدون نیاز به مراجعه حضوری قابل دریافت هستند.
در این دوره، اسنپدکتر برای افزایش دسترسی کاربران به درمان تخصصی، تعداد پزشکان و روانشناسان فعال خود را نسبت به پیش از جنگ ۴ درصد افزایش داد و ۱۲۰ متخصص جدید به پلتفرم خود اضافه کرد.
بر اساس گزارش گروه اسنپ در نخستین روز جنگ، تعداد سفارشهای اسنپمارکت بیش از ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد. زمان ثبت سفارش نیز تغییر کرد و اوج سفارش از ساعات ابتدایی صبح و انتهای شب به میانه روز منتقل شد. همچنین تعداد فروشگاههای فعال در روز نخست جنگ ۲۵ درصد کاهش داشت، اما تا پایان هفته دوم ظرفیت سرویسدهی به ۹۵ درصد بازگشت.
مهمتر از کاهش تعداد سفارش، تغییر ترکیب سبد خرید کاربران بود. طبق گزارش گروه اسنپ تقاضا برای کالاهای اساسی مانند برنج، نان، گوشت و خواربار افزایش یافت و در مقابل خرید میوه، سبزیجات، تنقلات، نوشیدنیها و شویندهها کمتر شد. رکورد سفارش آب معدنی، مواد غذایی خشک و کنسروی نیز در روز پیش از آتشبس ثبت شد.
میانگین ارزش سفارشها حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد که علاوه بر تورم، افزایش سهم کالاهای اساسی و اقلام با ارزش بالاتر در سبد خرید کاربران نیز در آن نقش داشت.
در هفته اول بحران بیش از ۳۰ هزار سفارش بهدلیل اختلالهای مختلف لغو شد. تعطیلی بانکها و مشکلات زیرساختی، فرایند بازگشت وجه را دشوار کرد و بازپرداخت این سفارشها بهصورت دستی و با همکاری تیمهای مالی، پشتیبانی و امنیت در کمتر از یک هفته انجام شد.
بر اساس گزارش گروه اسنپ در شرایط بحران، انتخاب پوششهایی که با ریسکهای جدیتر ارتباط داشتند افزایش پیدا کرد. پوششهایی مانند حوادث طبیعی، حملونقل، شکستن شیشه، سرقت قطعات و مواد شیمیایی بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. در مقابل، پوششهایی مانند «افت قیمت بازار و استهلاک» و موارد مرتبط با ظاهر خودرو مانند «خط و خش» کاهش پیدا کردند.
همچنین استفاده از پوشش «خسارت جنگی» در بیمه بدنه نیز در این دوره سه برابر شد.
یکی از محسوسترین تغییرات رفتار کاربران در حوزه سفر اتفاق افتاد. بر اساس گزارش گروه اسنپ با توقف پروازهای داخلی و خارجی از مبدا و به مقصد ایران و لغو تورها، رزرو هتل داخلی اسنپتریپ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷۰ درصد کاهش یافت و نرخ کنسلی هتل شش برابر شد.
گزارش گروه اسنپ نشان میدهد در همین دوره، رزرو ویلا و اقامتگاه ۳۵ درصد افزایش پیدا کرد و فروش بلیت قطار ۲.۵ برابر شد.
همچنین هزینه سفرهای لغوشدهای که وجه آن نزد اسنپتریپ بود بهصورت کامل بازپرداخت شد و پیگیری مطالبات سایر مسافران از تامینکنندگان نیز ادامه پیدا کرد. امکان پرداخت قسطی برای هتل، ویلا و اقامتگاه نیز در این دوره حفظ شد.
طبق گزارش اسنپ با شروع جنگ تعداد سفرهای درونشهری اسنپخودرو در مقایسه با هفته قبل از آغاز جنگ بین ۳۵ تا ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد. از سوی دیگر بخشی از کاربران راننده بهدلیل ترک محل سکونت یا نگرانیهای امنیتی فعالیت خود را متوقف کردند و تعداد کاربران راننده فعال نیز در هفته اول جنگ بین ۲۵ تا ۵۰ درصد کاهش یافت.
همچنین در هفته اول جنگ، تقاضا برای سفرهای بینشهری ۱۶۴ درصد افزایش پیدا کرد، اما کاهش فعالیت کاربران راننده باعث شد تعداد سفرهای انجامشده در این بخش ۲۳ درصد کمتر شود. مازندران، تهران، اصفهان، گیلان، قم و خوزستان پرتکرارترین مقاصد این سفرها بودند.
کاهش رفتوآمد و فعالیت کسبوکارها روی ارسال بسته نیز اثر گذاشت. بر اساس گزارش گروه اسنپ درخواستهای اسنپباکس در دوران جنگ حدود ۳۷ درصد کاهش پیدا کرد.
از سوی دیگر گزارش گروه اسنپ نشان میدهد تراکنشهای اسنپفود در دوره جنگ بین ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش پیدا کرد. کاهش فعالیت فروشگاهها و ناوگان ارسال، بهویژه بهدلیل نگرانیهای امنیتی، از عوامل موثر بر این روند بود.
دادههای سرویسهای مختلف گروه اسنپ نشان میدهد جنگ رفتار کاربران را به سمت کاهش مصرف و فعالیتهای غیرضروری، افزایش حساسیت نسبت به ریسک و حرکت به سمت نیازهای فوریتر برده است. این الگو در کنار افزایش سهم کالاهای اساسی در سبد خرید، رشد تقاضای سفر بینشهری، تغییر انتخاب کاربران بیمه و افزایش استفاده از خدمات پزشکی در منزل دیده میشود.