بازگشت سکوی ملی هوش‌مصنوعی پس از حمله به زیرساخت پردازشی شریف

به گزارش پیوست، حمله به دانشگاه شریف در شرایطی رخ داده که این مرکز یکی از مراکز اصلی تامین توان محاسباتی پروژه‌های هوش مصنوعی کشور محسوب می‌شد. با وجود این آسیب، مسئولان معاونت علمی تاکید کردند که روند اجرای پروژه‌های ملی هوش مصنوعی متوقف نشده و بخش عمده بار پردازشی به سمت ظرفیت‌های بخش خصوصی منتقل شده است.

عبدالحسین بهرامی، رئیس مرکز راهبردی ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست‌جمهوری، اعلام کرد حمله‌ای که به زیرساخت مزرعه GPU دانشگاه شریف انجام شد، زیرساخت GPU این دانشگاه را از بین برده است.

او با اشاره به اینکه این آسیب‌ها صرفا یک آسیب فیزیکی هستند در گفت‌وگو با پیوست گفت: ظرفیتی که در حوزه هوش مصنوعی شکل گرفته است برخواسته از هوش و استعداد نیروی انسانی است و این موضوع از بین رفتنی نیست.

بهرامی همچنین تاکید کرد با تدبیری که معاون علمی رئیس‌جمهوری داشته‌اند، سکوی ملی هوش‌مصنوعی از اوایل خرداد ماه وارد مدار می‌شود.

او درباره وضعیت سکوی ملی هوش مصنوعی پس از این حملات توضیح داد: در این حملات به سکو آسیبی وارد نشده و زیرساخت از بین رفته است. خدمات پردازشی و حجم خدمات مورد نیاز از طریق سایر بخش‌های خصوصی در کشور تامین شده و برای پروژه دستیار هوش‌مصنوعی دولت هم هیچ اتفاقی نیفتاده و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، از آن هم رونمایی می‌‌کنیم.

رئیس مرکز راهبردی ستادهای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی با اشاره به خسارت‌های واردشده به زیرساخت دانشگاه شریف گفت: برای جبران خرابی زیرساخت زمان لازم است زیرا بخش زیادی از زیرساخت آنجا از بین رفته است اما با همت و توجه دولت امیدوارم در کوتاه‌ترین زمان ممکن خرابی زیرساخت جبران شود.

او همچنین با توجه به نقش بخش خصوصی تاکید کرد: به دلیل اینکه بخش خصوصی قوی در کشور داریم و رشد کرد‌ه‌اند، تمام نیازهای‌مان از طریق آنها مرتفع می‌کنیم و جای هیچ نگرانی نیست.

پیش از این نیز حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهوری گفته بود به دلیل اینکه بخش زیادی از سیستم پردازش اصلی در طول جنگ از دست رفت، سکوی هوش مصنوعی تفاوت‌هایی نسبت به قبل دارد. به گفته او، قسمت نرم‌افزاری آسیب ندید چون کاملا بکاپ گرفته بودند.

در همین خصوص مقام‌های دانشگاه شریف نیز از بازگشت زیرساخت‌های دانشگاه به مدار خبر دادند. محمد وصال، معاون اداری و مالی دانشگاه شریف، اعلام کرد تمام سرورهای دانشگاه به وضعیت مطلوب بازگشته‌اند. همزمان مجید دهبیدی‌پور، مشاور رئیس دانشگاه در امور نوآوری و فناوری، با اشاره به نقش دانشگاه شریف در اکوسیستم فناوری کشور تاکید کرد بسیاری از استارت‌آپ‌های مهم ایران از منطقه طرشت و دانشگاه شریف شکل گرفته‌اند؛ از جمله دیوار، کافه‌بازار، ترب و تلوبیون.

در حمله آمریکا و اسرائیل در ۱۶ فروردین به دانشگاه صنعتی شریف، مرکز داده این دانشگاه مورد اصابت قرار گرفت. این مرکز، زیرساخت هوش مصنوعی کشور و سرویس متعدد دیگر بود. البته در خصوص بازسازی نیز علیرضا زارعی، رئیس مرکز ارتباطات و فناوری دانشگاه شریف گفت که پس از این حمله بسیاری از اساتید، فارغ‌التحصیلان و شرکت‌های تاسیس‌شده توسط دانش‌آموختگان شریف از داخل و خارج کشور برای مشارکت در بازسازی دانشگاه اعلام آمادگی کردند. او گفت همین استقبال باعث شکل‌گیری صندوق بازسازی شد؛ صندوقی که با هدف جذب کمک‌های مالی و حمایتی برای نوسازی مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه ایجاد شده است.

سکوی ملی هوش‌مصنوعی به امید بخش خصوصی

پیش‌تر عمادالدین فاطمی‌زاده، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی معاونت علمی، در گفت‌وگو با پیوست اعلام کرده بود بخشی از زیرساخت پردازشی پروژه‌های ملی هوش مصنوعی عملیاتی شده و حدود ۲۰ درصد از GPU FARM ملی در پروژه‌هایی مانند سکوی ملی هوش مصنوعی، دستیارهای هوش مصنوعی و ارائه سرویس به برخی نهادها، دانشگاه‌ها و شرکت‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. او همچنین در بهمن‌ سال گذشته گفته بود ۳۰ تا ۴۰ درصد دیگر از این زیرساخت به‌زودی نصب خواهد شد.

فاطمی‌زاده در آن زمان تاکید کرده بود سکوی ملی هوش مصنوعی در مرحله تست عملیاتی قرار دارد و قرار است پس از رونمایی، در اختیار برخی شرکت‌ها و سازمان‌ها قرار بگیرد تا ایرادهای احتمالی آن برطرف شود. او همچنین گفته بود بهره‌برداری از این سکو به بخش خصوصی سپرده خواهد شد تا توسعه آن ادامه پیدا کند.

رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی همچنین اعلام کرده بود نتایج اولیه پروژه دستیارهای هوش مصنوعی باید تا پایان سال گذشته یا اردیبهشت‌ماه آماده شود؛ هرچند همان زمان نیز چالش دسترسی به داده و مقاومت برخی دستگاه‌ها در ارائه اطلاعات، روند پروژه را کند کرده بود.

با این حال، حملات اخیر به زیرساخت‌های دانشگاه شریف و از بین رفتن بخشی از مزرعه GPU و مرکز پردازش دانشگاه، اکنون ابهام‌های تازه‌ای درباره زمان بازسازی کامل زیرساخت‌ها و ادامه برنامه‌های قبلی ایجاد کرده است. هرچند مقام‌های معاونت علمی می‌گویند بخش نرم‌افزاری پروژه‌ها آسیب ندیده و بخشی از خدمات پردازشی از طریق ظرفیت بخش خصوصی تامین شده، اما هنوز مشخص نیست بازسازی کامل زیرساخت‌های از دست‌رفته چه زمانی انجام خواهد شد.

با وجود این، اظهارات اخیر مقام‌های معاونت علمی و دانشگاه شریف نشان می‌دهد دولت و معاونت علمی همچنان بر ادامه پروژه سکوی ملی هوش مصنوعی و دستیارهای هوش مصنوعی تاکید دارند و تلاش می‌کنند با اتکا به بخش خصوصی و بازسازی تدریجی زیرساخت‌ها، پروژه‌ها را دوباره به مسیر قبلی بازگردانند.