دارویی که کاملا با هوش مصنوعی طراحی شده به مراحل آزمایش بالینی رسید

به گزارش پیوست، شرکت Insilico Medicine اعلام کرده است که این دارو «رنتوسرتیب» (Rentosertib) نام دارد و به‌طور کامل با استفاده از هوش مصنوعی کشف و طراحی شده است. طبق اعلام شرکت این دارو احتمالا ظرف ۱۸ ماه آینده وارد فاز سوم کارآزمایی بالینی می‌شود؛ آخرین مرحله پیش از درخواست مجوز رسمی برای عرضه به بازار.

داروی رنتوسرتیب قرار است برای درمان فیبروز ریوی ایدیوپاتیک استفاده شود که یک بیماری کشنده‌ است و سالانه جان حدود ۴۰ هزار نفر را در آمریکا می‌گیرد.

نتایج فاز دوم این دارو که روی ۷۱ بیمار در چین انجام شد و در ژوئن ۲۰۲۵ در نشریه نیچر مدیسن منتشر شد، نشان می‌دهد که بیماران دریافت‌کننده بالاترین دوز (۶۰ میلی‌گرم) به‌طور متوسط بهبود ۹۸.۴ میلی‌لیتری در ظرفیت حیاتی ریه (FVC) را تجربه کرده‌اند، اما گفتنی است که نرخ بهبودی در گروه دارونما به‌طور متوسط ۲۰.۳ میلی‌لیتر کاهش یافته است. همچنین طبق مقاله منتشر شده، عوارض جانبی جدی این دارو نیز محدود هستند.

آنچه باعث تمایز داروی رنتوسرتیب نسبت به دیگر داروها متمایز می‌کند، سرعت بی‌سابقه تهیه آن در فرایند زمان‌بر تولید دارو است. این دارو در کمتر از دو سال به مرحله آزمایش انسانی رسیده است و این در حالی است که این فرآیند تولید دارو و رسیدن به مرحله آزمایش انسانی در روش‌های سنتی معمولا چهار تا پنج سال به طور می‌انجامد.

با این حال شرکت Insilico که در بوستون و هنگ‌کنگ مستقر است، با استفاده از هوش مصنوعی مرحله کشف اولیه را تنها در ۱۸ ماه و با بررسی ۷۸ مولکول به کمک پلتفرم اختصاصی هوش مصنوعی خود به پایان رسانده است که زمان قابل توجهی در روند تولید یک داروی حیاتی صرفه‌جویی می‌کند.

در نگاه کلی نیز سرمایه‌گذاری در حوزه کشف دارو با هوش مصنوعی که یکی از حوزه‌های امیدبخش و مهم نفوذ این فناوری به‌شدت افزایش یافته است. بر اساس داده‌های PitchBook، شرکت‌های فعال در این حوزه تنها در سه فصل نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۷ میلیارد دلار سرمایه را جذب خود کرده‌اند و این رشد نشانه‌ای از اعتماد روز افزون سرمایه‌گذاران به نقش هوش مصنوعی در افزایش بهره‌وری تحقیق و توسعه دارویی است.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری جهانی صنعت داروسازی در هوش مصنوعی از ۲.۵۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۱۶.۴۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۴ با نرخ سالانه مرکب حدود ۲۷ درصد افزایش خواهد یافت.

بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه دارو نیز به سرعت در حال ورود به این رقابت هستند. شرکت آمریکایی الی لی‌لی (Eli Lilly؛ اولین ارائه دهنده انسولین به صورت تجاری و یکی از اولین تولیدکنندگان بزرگ پنیسیلین) در اکتبر ۲۰۲۵ از همکاری با انویدیا برای ساخت قدرتمندترین ابررایانه اختصاصی یک شرکت دارویی خبر داد و طبق این گزارش سیستم ساخته این شرکت با بیش از هزار پردازنده گرافیکی قرار است از ژانویه ۲۰۲۶ برای کشف و آزمایش میلیون‌ها ترکیب دارویی به کار گرفته شود.

در این میان، استارتاپ‌های هوش مصنوعی نیز توجه سرمایه‌گذاران بزرگ را جلب کرده‌اند. شرکت Chai Discovery که در حوزه دارو و هوش مصنوعی فعال و از حمایت اوپن‌ای‌آی برخوردار است، در دسامبر ۲۰۲۵ موفق به جذب ۱۳۰ میلیون دلار سرمایه و رسیدن به ارزش‌گذاری ۱.۳ میلیارد دلاری شد. همچنین سم آلتمن به دنبال جذب یک میلیارد دلار سرمایه جدید برای استارت‌آپ Retro Biosciences است که نخستین داوطلب انسانی را در اواخر ۲۰۲۵ با یک داروی آزمایشی آلزایمر تحت درمان قرار خواهد داد.

شرکت Insilico Medicine نیز در اواخر دسامبر ۲۰۲۵ با عرضه اولیه سهام به ارزش ۲۹۳ میلیون دلار وارد بورس هنگ‌کنگ شد و سرمایه‌گذارانی مانند تنسنت و الی لی‌لی را در میان سرمایه‌گذاران خود دارد. علاوه بر این طبق اعلام شرکت، همکاری‌های جدیدی نیز در ابتدای سال ۲۰۲۶ آغاز شده است.

با نزدیک شدن رنتوسرتیب به مرحله نهایی آزمایش‌ها، بسیاری این دارو را نشانه‌ای از ورود صنعت داروسازی به عصر جدیدی با تکیه بر هوش مصنوعی می‌دانند که در آن این فناوری به تسریع کشف، طراحی و تولید دارو کمک کرده و نحوه فعالیت این صنعت را به طور قابل توجهی متحول خواهد کرد.