رئیس رگولاتوری: معاون اول رئیس جمهوری موضوع حفاری فیبر نوری را پیگیری می‌کند
رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از رفع نشدن مشکل حفاری برای پروژه فیبر…
۲۶ مهر ۱۴۰۵
وزیر ارتباطات: مردم در جنگلی از ۳۲۰۰ سامانه دولتی گرفتار شده‌اند
۲۷ مهر ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۶ دقیقه
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتقاد از تعدد سامانه‌های دولتی و کیفیت خدمات الکترونیکی گفت مردم در جنگلی از سامانه‌ها گرفتار شده‌اند و به جای تسهیل دریافت خدمات، فرایندها برای آنها پیچیده‌تر شده است. ستار هاشمی با اشاره به شناسایی حدود ۳۲۰۰ سامانه دولتی این پرسش را مطرح کرد که چرا قطعی سامانه‌ها به موضوعی عادی در خدمات دولت تبدیل شده، اما در پلتفرم‌های بخش خصوصی مانند دیجی‌کالا و علی‌بابا کمتر شاهد چنین وضعیتی هستیم.
به گزارش پیوست، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست تخصصی «زیست‌بوم‌های تحول دیجیتال؛ از تخصیص اعتبار تا تحول واقعی» که در سازمان برنامه و بودجه برگزار شد، با انتقاد از وضعیت دولت الکترونیکی در کشور گفت با وجود سرمایه‌گذاری‌ها و اقداماتی که طی سال‌های گذشته انجام شده، نتیجه این تلاش‌ها به بهبود محسوس کیفیت خدمات دولتی برای مردم منجر نشده است.
او با اشاره به رتبه ایران در شاخص توسعه دولت الکترونیکی سازمان ملل گفت: «رتبه کشور در آخرین گزارش رسمی سازمان ملل ۱۰۱ است.» به گفته هاشمی، وضعیت ایران در زیرشاخص‌های نیروی انسانی و زیرساخت قابل قبول است، اما در بخش ارائه خدمات الکترونیکی وضعیت مناسبی ندارد.
وزیر ارتباطات توضیح داد که این وضعیت در ارزیابی مردم از خدمات دولتی نیز دیده می‌شود و شهروندان از کیفیت خدمات الکترونیکی رضایت کافی ندارند. هاشمی با انتقاد از رویکرد دستگاه‌های اجرایی در توسعه سامانه‌های مستقل گفت: «مردم در جنگلی از سامانه‌ها گم و گرفتار شده‌اند. به جای اینکه کارشان تسهیل شود، پیچیده‌تر شده است.»
او افزود یکی از عباراتی که مردم هنگام مراجعه برای دریافت خدمات دولتی مرتب می‌شنوند، این است که «سامانه قطع است» و حتی اگر موفق شوند خدمتی را از یک سامانه دریافت کنند، ممکن است در مرحله بعد با قطعی سامانه دیگری مواجه شوند.
چرا سامانه‌های دولتی قطع می‌شوند اما پلتفرم‌های خصوصی خدمات می‌دهند؟
وزیر ارتباطات با مقایسه کیفیت خدمات سامانه‌های دولتی و پلتفرم‌های بخش خصوصی این پرسش را مطرح کرد که چرا قطعی و اختلال در خدمات دولتی به موضوعی تکراری تبدیل شده، اما در بسیاری از خدمات بخش خصوصی چنین وضعیتی کمتر مشاهده می‌شود.
او گفت: «چند بار شنیده‌ایم که خدمات دیجی‌کالا یا علی‌بابا به دلیل نبود زیرساخت شبکه قطع شده باشد؟ مگر این خدمات با خدمات دولتی چقدر تفاوت دارند؟»
هاشمی با اشاره به اینکه مردم برای دریافت خدمات دولتی بارها با پیام قطع بودن سامانه‌ها مواجه می‌شوند، تأکید کرد که باید در شیوه طراحی و ارائه این خدمات تجدیدنظر شود.
او یکی از دلایل این وضعیت را نگاه دستگاه‌محور به توسعه دولت الکترونیکی دانست و توضیح داد که طی سال‌های گذشته، به جای بازطراحی فرایندهای ارائه خدمات، بسیاری از فرایندهای قدیمی صرفاً به شکل الکترونیکی درآمده‌اند. به گفته وزیر ارتباطات، الکترونیکی‌کردن فرایندهای موجود بدون اصلاح ساختار آنها لزوماً به تحول دیجیتال منجر نمی‌شود و حتی ممکن است پیچیدگی‌های بیشتری برای مردم ایجاد کند. هاشمی تأکید کرد که دولت برای ارائه خدمات باکیفیت، نیازمند مشارکت بخش خصوصی است و نمی‌تواند تمام مراحل طراحی، توسعه و ارائه خدمات را به‌تنهایی انجام دهد.
شناسایی ۳۲۰۰ سامانه دولتی؛ دستگاه‌ها همچنان سامانه جدید می‌سازند
وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود به تعدد سامانه‌های دولتی اشاره کرد و گفت بررسی‌های سازمان فناوری اطلاعات نشان می‌دهد حدود ۳۲۰۰ سامانه در دستگاه‌های اجرایی شناسایی شده است.
به گفته او، در برخی دستگاه‌های بزرگ حدود ۵۰ سامانه وجود دارد، اما با وجود این تعداد سامانه، همچنان راه‌اندازی سامانه‌های جدید در دستور کار دستگاه‌ها قرار می‌گیرد.
هاشمی با انتقاد از این رویکرد گفت مسئله اصلی دولت نباید افزایش تعداد سامانه‌ها باشد، بلکه باید به سمت طراحی سیستم‌های یکپارچه و زیست‌بوم‌های خدماتی حرکت کند.
او توضیح داد که توسعه سامانه‌های مستقل در دستگاه‌های مختلف باعث شده است بسیاری از قابلیت‌ها و زیرساخت‌های نرم‌افزاری به‌صورت تکراری طراحی شوند. این موضوع علاوه بر افزایش هزینه‌ها، می‌تواند آسیب‌پذیری امنیتی دستگاه‌ها را نیز افزایش دهد.
وزیر ارتباطات در این زمینه به حملات سایبری اشاره کرد و گفت در برخی موارد، آسیب‌پذیری یک مؤلفه نرم‌افزاری مشترک باعث می‌شود چندین دستگاه به‌صورت همزمان تحت تأثیر قرار بگیرند؛ زیرا یک ماژول مشابه در سامانه‌های مختلف تکرار شده است.
به گفته هاشمی، راهکار این مشکل حرکت به سمت زیرساخت‌ها و خدمات مشترک است تا قابلیت‌هایی مانند احراز هویت و امضای الکترونیکی به جای توسعه مستقل در هر دستگاه، در قالب زیرساخت‌های یکپارچه ارائه شوند.
حرکت از ۳۲۰۰ سامانه به ۱۶ زیست‌بوم خدماتی
هاشمی با تشریح برنامه وزارت ارتباطات برای تغییر معماری دولت الکترونیکی گفت در الگوی جدید، به جای توسعه سامانه‌های مستقل، ارائه خدمات در قالب ۱۶ زیست‌بوم طراحی شده است که تاکنون هشت زیست‌بوم با همکاری دستگاه‌های مختلف آماده شده‌اند.
او توضیح داد در این ساختار قرار نیست تمام سامانه‌های موجود در کوتاه‌مدت حذف یا بازطراحی شوند، زیرا چنین اقدامی نه از نظر منابع مالی و نه از نظر زمان امکان‌پذیر نیست.
به گفته وزیر ارتباطات، در معماری جدید، زیست‌بوم‌های خدماتی در لایه‌ای بالاتر از سامانه‌های موجود قرار می‌گیرند و خدمات دستگاه‌های مختلف را به‌صورت یکپارچه در اختیار مردم قرار می‌دهند.
هاشمی گفت هدف این است که شهروندان دیگر درگیر ارتباط میان سامانه‌های مختلف نباشند و تنها درخواست خدمت خود را ثبت کنند. در ادامه، زیست‌بوم مربوط باید اطلاعات مورد نیاز را از سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی دریافت کند و نتیجه نهایی را به شهروند تحویل دهد.
او با اشاره به نقش بخش خصوصی در این ساختار توضیح داد که برای هر زیست‌بوم، فعالیت اپراتورهایی با محوریت بخش خصوصی پیش‌بینی شده است. این اپراتورها مسئول دریافت درخواست مردم، پیگیری فرایندهای لازم در سامانه‌های پشتیبان و ارائه نتیجه نهایی خواهند بود.
به گفته هاشمی، تعرفه خدمات این اپراتورها نیز باید در تعامل با سازمان برنامه و بودجه تعیین شود تا مدل اقتصادی ارائه خدمات شکل بگیرد.
دولت توان جذب و نگهداشت نیروی متخصص فناوری را ندارد
وزیر ارتباطات یکی دیگر از دلایل ضرورت مشارکت بخش خصوصی را محدودیت دستگاه‌های دولتی در جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص دانست.
او گفت دولت در شرایط فعلی امکان جذب و نگهداشت نیروهای متخصص حوزه فناوری را به اندازه مورد نیاز ندارد و به همین دلیل باید به جای تصدی‌گری مستقیم در تمام بخش‌های ارائه خدمات، نقش خود را بیشتر بر سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری متمرکز کند.
هاشمی در عین حال نسبت به تنظیم‌گری‌های غیرضروری هشدار داد و گفت مقررات‌گذاری بدون شناخت واقعیت‌های اجرایی و تجربه عملیاتی می‌تواند به مانعی برای توسعه خدمات تبدیل شود.
او تأکید کرد تنظیم‌گری زیست‌بوم‌های دیجیتال باید با مشارکت ذی‌نفعان مختلف انجام شود و در طراحی این ساختارها نیز لازم است از شکل‌گیری تعارض منافع جلوگیری شود.
وزیر ارتباطات در پایان با اشاره به اینکه تحول دیجیتال تنها مسئولیت وزارت ارتباطات نیست، گفت این وزارتخانه می‌تواند زیرساخت و بستر فنی را فراهم کند، اما تحقق دولت هوشمند به همکاری دستگاه‌های اجرایی، اصلاح فرایندها و مشارکت بخش خصوصی وابسته است.
ارسال دیدگاه