رئیس سازمان تنظیم مقررات: اختلاف با شهرداری‌ها مانع توسعه شبکه در کلان‌شهرها شد

حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در گفت‌وگوی ویژه خبری صداوسیما با اشاره به تغییر رویکرد وزارت ارتباطات در اجرای طرح ملی فیبر نوری گفت: در دولت گذشته تمرکز اصلی بر ایجاد پوشش و فراهم‌کردن امکان اتصال کاربران بود، اما در دولت چهاردهم سیاست‌ها و مشوق‌های حمایتی به سمت افزایش تعداد اتصالات واقعی تغییر کرده است.

به گفته او، تعداد اتصالات فیبر نوری در یک سال و نیم گذشته بیش از ۵۰۰ درصد رشد کرده و از حدود ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار اتصال به بیش از دو میلیون اتصال رسیده است. با این حال، فاصله میان میزان پوشش ایجادشده و تعداد مشترکان متصل همچنان یکی از مسائل اصلی اجرای این طرح است.

فتاحی توضیح داد: تاکنون بیش از ۵۰ درصد طرح ملی فیبر نوری از نظر ایجاد امکان اتصال پیشرفت داشته است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، وزارت ارتباطات موظف است تا پایان این برنامه، امکان اتصال ۲۰ میلیون نقطه را به شبکه فیبر نوری فراهم کند.

او با تأکید بر تفاوت پوشش و اتصال گفت ایجاد پوشش به معنای فراهم‌شدن زیرساخت لازم برای ارائه سرویس است، اما تبدیل آن به اتصال واقعی به درخواست کاربران، هزینه اشتراک، کیفیت خدمات و رقابت اپراتورها بستگی دارد.

اختلاف با شهرداری‌ها بر سر تعرفه حفاری

رئیس سازمان تنظیم مقررات، یکی از مهم‌ترین موانع توسعه فیبر نوری را صادر نشدن مجوزهای حفاری در کلان‌شهرها عنوان کرد و گفت: در شهر تهران، آمار توسعه شبکه مطلوب نیست و اختلاف‌نظرها با مدیریت شهری روند اجرای طرح را کند کرده است.

فتاحی با اشاره به ماده ۶۵ قانون برنامه هفتم گفت: بر اساس این قانون، دستگاه‌های اجرایی و عمومی موظف‌اند امکانات، مسیرها و زیرساخت‌های موردنیاز اجرای طرح فیبر نوری را در اختیار مجریان قرار دهند و همکاری‌های لازم را بر اساس مصوبات و تعرفه‌های کمیسیون تنظیم مقررات انجام دهند.

او درباره علت اختلاف با شهرداری‌ها توضیح داد: «یک مقدار اختلاف‌نظر وجود دارد در بحث تعرفه حفاری‌ها و مبانی قانونی.»

به گفته فتاحی، وزارت ارتباطات در حال مذاکره با شهرداری‌های کلان‌شهرهاست و برای رفع موانع توسعه شبکه از ابزارهای قانونی نیز استفاده خواهد کرد.

او همچنین تأکید کرد: تاخیر در توسعه ارتباطات ثابت، فشار بیشتری بر شبکه ارتباطات سیار وارد می‌کند. به گفته او، در حالی که در الگوی متداول جهانی حدود ۷۰ درصد مصرف ارتباطات از طریق شبکه ثابت و ۳۰ درصد از طریق شبکه سیار انجام می‌شود، این نسبت در ایران معکوس است.

فتاحی معتقد است: کیفیت نامناسب ارتباطات ثابت باعث شده کاربران بخش بیشتری از مصرف اینترنت خود را به شبکه موبایل منتقل کنند؛ شبکه‌ای که به دلیل محدودیت منابع فرکانسی، به‌ویژه در کلان‌شهرها با اشباع ظرفیت و افت کیفیت مواجه شده است.

هزینه اتصال به فیبر نوری بیش از دو برابر شده است

معاون وزیر ارتباطات، افزایش هزینه اولیه اتصال را یکی دیگر از موانع گسترش استفاده از فیبر نوری دانست و گفت: قیمت مودم‌های فیبر نوری در یک سال گذشته بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.

او توضیح داد: در سال ۱۴۰۴ هزینه اتصال هر مشترک حدود دو میلیون تومان و هزینه تهیه مودم نیز بین دو تا سه میلیون تومان بود، اما اکنون این مبالغ افزایش یافته و هزینه مودم، بسته به نوع تجهیزات، از چهار میلیون تومان به بالا رسیده است.

فتاحی با اشاره به اینکه بسیاری از کاربران همچنان نیازهای ارتباطی خود را از طریق ADSL برطرف می‌کنند، گفت: پرداخت هزینه اولیه چندمیلیون‌تومانی می‌تواند مانع مهاجرت این گروه از کاربران به فیبر نوری شود.

به گفته او، وزارت ارتباطات در تلاش است با استفاده از منابع صندوق توسعه فیبر نوری، مشوق‌های بیشتری در اختیار اپراتورها قرار دهد تا امکان ارائه خدمات اقساطی، بسته‌های اینترنتی تشویقی و کاهش هزینه اولیه اتصال برای مشترکان فراهم شود.

او تأکید کرد: نحوه استفاده اپراتورها از این منابع و میزان انتقال مشوق‌ها به کاربران بررسی می‌شود و اپراتورهایی که به تعهدات خود عمل نکنند، مشمول اقدامات نظارتی و جریمه خواهند شد.

مهاجرت رایگان از کابل مسی به فیبر نوری

فتاحی در بخش دیگری از این گفت‌وگو از اجرای دو طرح ملی در حوزه ارتباطات ثابت خبر داد؛ طرح توسعه فیبر نوری منازل و کسب‌وکارها (FTTH) و طرح مهاجرت شبکه ارتباطات ثابت از کابل مسی به فیبر نوری.

او توضیح داد: در طرح مهاجرت که شرکت مخابرات ایران اجرای آن را بر عهده دارد، کابل‌های مسی به‌تدریج جمع‌آوری و ارتباطات مشترکان بر بستر فیبر نوری برقرار می‌شود.

به گفته رئیس رگولاتوری، مشترکانی که تنها از خدمات تلفن ثابت استفاده می‌کنند، برای انتقال خط تلفن خود از بستر مسی به فیبر نوری نباید هیچ هزینه‌ای پرداخت کنند.

فتاحی تاکید کرد: «در طرح برگردان از مس به فیبر، شرکت مخابرات ایران هیچ‌گونه وجهی از کاربران دریافت نمی‌کند.»

او از مشترکانی که بابت این جابه‌جایی از آنها هزینه دریافت شده خواست شکایت خود را از طریق سامانه ۱۹۵ ثبت کنند.

با این حال، اگر مشترکان بخواهند علاوه بر تلفن ثابت از اینترنت فیبر نوری نیز استفاده کنند، هزینه مودم و فیبرکشی داخل ساختمان بر اساس تعرفه و بسته خدماتی اپراتور دریافت خواهد شد.

جمع‌آوری کابل‌های مسی تا سال ۱۴۰۸

فتاحی درباره زمان‌بندی اجرای طرح‌ها گفت بر اساس تکلیف قانون برنامه هفتم، ایجاد ۲۰ میلیون امکان اتصال به فیبر نوری باید تا پایان این برنامه محقق شود.

او همچنین اعلام کرد شرکت مخابرات ایران برنامه‌ریزی کرده است طرح مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری را تا سال ۱۴۰۸ به میزان قابل قبولی پیش ببرد. با این حال، او زمان مشخصی برای جمع‌آوری کامل شبکه مسی کشور اعلام نکرد.

رئیس رگولاتوری، مشکلات دریافت مجوز حفاری، اختلافات حقوقی، افزایش هزینه تجهیزات، تکانه‌های اقتصادی و شرایط ناشی از جنگ را از جمله عواملی دانست که بر سرعت اجرای این طرح اثر گذاشته‌اند.

فتاحی همچنین از اتصال بیش از ۱۰ هزار مدرسه کشور به شبکه فیبر نوری خبر داد و گفت: رشد اتصال مدارس به این شبکه در دوره اخیر بیش از ۱۲۰۰ درصد بوده است.

او افزود: توسعه فیبر نوری در مراکز بهداشت، دانشگاه‌ها، شبکه بانکی و دستگاه‌های دولتی نیز به‌صورت ویژه پیگیری می‌شود و اتصال مراکز آموزشی و درمانی از موضوعاتی است که رئیس‌جمهوری بر اجرای آن تاکید دارد.

فتاحی با اشاره به محدودیت‌های شبکه مسی گفت: در بسیاری از مناطق ظرفیت اینترنت ADSL از هفت تا هشت مگابیت بر ثانیه فراتر نمی‌رود، در حالی که شبکه فیبر نوری می‌تواند سرعت‌هایی در حدود ۵۰۰ مگابیت تا یک گیگابیت بر ثانیه را در اختیار کاربران قرار دهد.

او همچنین کاهش مصرف انرژی، کاهش وابستگی به تجهیزات فرسوده و رفع مشکلات ناشی از سرقت کابل‌های مسی را از دیگر مزایای این تغییر زیرساختی برشمرد.

در حال حاضر، با وجود پیشرفت بیش از ۵۰ درصدی طرح از نظر ایجاد پوشش، تعداد اتصالات واقعی همچنان حدود دو میلیون است. افزایش این تعداد، علاوه بر توسعه زیرساخت، به کاهش هزینه ورود کاربران، رفع موانع حفاری و توان اپراتورها در تبدیل پوشش ایجادشده به مشترکان فعال وابسته خواهد بود.