اوراق گام به هاب وصول اعتباری تامین اجتماعی متصل می‌شود

به گزارش پیوست، دامون خدابنده، رئیس فاوا سازمان تامین اجتماعی، در اولین روز از رویداد دوشنبه‌های هم‌آفرینی هم‌تا، با اشاره به اتصال بانک‌ها به سامانه هم‌گام گفت: «این هاب، نخستین گام سازمان تامین اجتماعی در مسیر هوشمندسازی اعتبار است. زمان برای سازمان هزینه دارد و با توجه به اینکه نرخ ارزش زمانی پول در بازار امروز حدود ۳۰ تا ۴۵ درصد سالانه است، هر شش ماه تاخیر در وصول مطالبات یا ایفای تعهدات، هزینه قابل توجهی را به سازمان تحمیل می‌کند. در بخش تعهدات نیز طرف‌های قرارداد این هزینه انتظار را در قیمت کالا و خدمات خود لحاظ می‌کنند و سازمان در عمل با هزینه بیشتری خرید می‌کند.»

او ادامه داد: «از سوی دیگر، کارفرمای بدهکار به دلیل فشار نقدینگی ممکن است تعدیل نیرو انجام دهد که در نتیجه، پایه حق بیمه آینده سازمان نیز کوچک‌تر می‌شود. به همین دلیل هاب هوشمند وصول اعتباری مطالبات تامین اجتماعی را طراحی کرده‌ایم تا فرآیند تسویه بدهی و وصول مطالبات به صورت برخط انجام شود. این هاب از طریق چند سرویس داخلی، احراز هویت، مدیریت اعتبار، استعلام بدهی، اعمال ضوابط کسب‌وکار و استعلام بستانکاران را به صورت خودکار انجام می‌دهد و بانک‌های متصل به هاب می‌توانند این فرآیند را بدون ایجاد مراجعه و مزاحمت اضافی برای کارفرما انجام دهند.»

خدابنده اضافه کرد: «در مرحله بعد، بدهکاران و طلبکاران با بانک‌های تجارت و رفاه همگام‌سازی می‌شوند و بانک‌های دیگری که قصد استفاده از اوراق بهادار و اوراق گام را دارند نیز باید به این هاب متصل شوند. در ادامه، گواهی تهاتر و تایید نهایی به صورت آنلاین صادر می‌شود و برای آن شناسه یکتا و قابل پیگیری در نظر گرفته شده است. پس از تسویه بدهی، وضعیت بدهی و مطالبات نیز به صورت برخط به‌روزرسانی و در نهایت اسناد حسابداری به شکل خودکار در سیستم‌های سازمان ثبت می‌شوند. در آینده نیز قصد داریم این زیرساخت را در اختیار جامعه استارت‌آپی قرار دهیم تا بتوان از ظرفیت آن برای خدمات و کاربردهای جدید استفاده کرد.»

هاب وصول، ابزار متنوع برای ایفای تعهدات کارفرمایان

غلامحسین محمدی، سرپرست سازمان تامین اجتماعی، در بخشی دیگر با اشاره به راه‌اندازی هاب وصول اعتباری سازمان تامین اجتماعی گفت: «چراغ اول این هاب با اوراق گام و زیرساخت اولیه آن روشن شده و هدف این است که ابزارهای متنوع پرداخت برای کارفرمایان توسعه پیدا کند. کارفرما می‌تواند از اعتبار خود برای تنظیم سبد مالی و استفاده از ابزارهای متنوع مالی استفاده کند و سازمان نیز می‌تواند گزارش اعتبار او را در اختیار ذی‌نفعان مالی قرار دهد تا امکان استفاده از تسهیلات مختلف برای او فراهم شود.»

او اضافه کرد: «ما قصد نداریم سازمان تامین اجتماعی را به یک سازمان مالی تبدیل کنیم. سازمان، یک نهاد بیمه‌ای است و مسائل مالی و بانکی باید به متخصصان این حوزه یعنی بانک‌ها و نهادهای تنظیم‌گر اقتصادی سپرده شود. تقسیط نیز اساسا یک راهکار مالی است و سازمان علاقه‌مند نیست در این حوزه وارد رابطه‌ای با کارفرما شود که ممکن است زمینه فساد یا ایجاد یک رابطه ناسالم را فراهم کند. هدف ما این است که سازمان بیمه‌ای باقی بماند و مسائل مالی به بخش بانکی و پولی منتقل شود.»

اوراق گام و ایجاد زنجیره بدهی

محمدی با اشاره به کارکرد اوراق گام در زنجیره بدهی گفت: «اوراق گام این امکان را ایجاد می‌کند که بدون جابه‌جایی نقدینگی، یک زنجیره بدهی تسویه شود. پول نشاندار در اقتصاد ملی ما جدی گرفته نشده، در حالی که می‌توانیم در بازار بزرگ بدهی و بستانکاری، این اعتبار را به رسمیت بشناسیم. اوراق گام که با طراحی و ابزارسازی بانک مرکزی ایجاد شده، از ابزارهای قدرتمند و دارای ضمانت است و می‌تواند مانند پول در یک زنجیره اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.»

او ادامه داد: «هر کسب‌وکاری بخشی از هزینه‌هایش به پول نقد و بخشی به اعتبار نیاز دارد. اگر اعتبار در یک زنجیره مشخص و با دوره زمانی معین وجود داشته باشد، تفاوتی ندارد که این اعتبار به شکل ریال نقد در حساب باشد یا به شکل اعتبار در اختیار کسب‌وکار قرار گیرد. به همین دلیل، در حال همکاری با بانک مرکزی هستیم تا با توجه به شرایط اقتصادی کشور، امکان افزایش دوره استفاده از این ابزار از شش ماه به ۱۲ ماه فراهم شود و حمایت بیشتری از کارفرمایان صورت گیرد.»

اختصاص ظرفیت اوراق گام به حوزه درمان

سرپرست سازمان تامین اجتماعی با اشاره به هدف‌گذاری این سازمان برای افزایش استفاده از اوراق گام گفت: «اراده ما این است که ظرفیت صندوق گام و طرح هم‌گام را به حدود ۲۰۰ همت در سال برسانیم و این ۲۰۰ همت را برای حوزه درمان اختصاص دهیم. علاوه بر منابع نقدی که تزریق می‌کنیم، ترکیب پرداخت نقدی و اعتباری این امکان را به ما می‌دهد که مطالبات بخش سلامت را به یک بازه قابل قبول، مثلا حدود سه ماه، نزدیک کنیم و مانع ورود این بخش به ریسک‌های جدی شویم.»

به گفته او بدهی معوق کارفرمایان به سازمان تامین اجتماعی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بودجه سازمان است و این رقم به طور مداوم انباشته می‌شود. محمدی اضافه کرد: «هدف ما این است که این بدهی را بدون ایجاد فشار جدید بر بخش کارفرمایی، به یک دارایی برای سازمان و بخش درمان تبدیل کنیم و آن را وارد یک زنجیره ارزش کنیم. این اعتبار، پول سالم و غیرنقدی و مولدی است که در نهایت در زنجیره تولید و خدمات به کار گرفته می‌شود. ترکیب منابع نقدی و غیرنقدی می‌تواند به ما کمک کند تا پرداخت مطالبات بخش سلامت را منظم‌تر کنیم.»

صدور ۶۵ همت اوراق گام

اسماعیل محمدجانی، مدیر اداره تامین مالی زنجیره تولید بانک مرکزی، نیز با اشاره به سابقه استفاده سازمان تامین اجتماعی از اوراق گام گفت: «سازمان تامین اجتماعی سابقه طولانی در استفاده از اوراق گام دارد و در سال جاری نیز بیش از ۲۱ درصد اوراق گام صادرشده از طریق بانک‌های عامل مرتبط با سازمان تامین اجتماعی بوده است. استفاده از این ابزار امسال شتاب گرفته و تاکنون حدود ۶۵ همت اوراق گام صادر شده است.»

او درباره اتصال سامانه‌ها نیز گفت: «از اردیبهشت ماه نسخه وب‌سرویس سامانه اوراق گام را در اختیار شبکه بانکی قرار داده‌ایم و بانک‌های تجارت و رفاه نیز در مرحله نهایی پیاده‌سازی این وب‌سرویس هستند. با تکمیل این فرایند، امکان ارائه خدمات از طریق API به مشتریان و همچنین ادارات تأمین اجتماعی استان‌ها و شهرستان‌ها فراهم می‌شود و سرعت کار افزایش پیدا می‌کند.»

عملکرد طرح هم‌گام و توسعه استفاده از اوراق گام

محمد محمدی، معاون بیمه‌ای سازمان تامین اجتماعی، هم در ادانه این نشست به اجرای مرحله نخست طرح استفاده از اوراق گام برای تسویه بدهی کارگاه‌ها پرداخت و گفت: «در مرحله اول، ادارات کل استان‌ها ۳ هزار و ۱۵۷ کارگاه را با مجموع بدهی حدود ۱۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان شناسایی کردند. از این تعداد، ۸۵ کارگاه برای پذیرش اوراق گام اعلام آمادگی کرده‌اند و حدود ۱۶۰۰ میلیارد تومان از بدهی‌های این کارگاه‌ها قابلیت تسویه از طریق بانک‌های عامل رفاه و تجارت را دارد. بیشترین میزان بدهی قابل تسویه مربوط به استان‌های خوزستان، تهران، اصفهان، آذربایجان شرقی، مازندران و خراسان رضوی است.»

او ادامه داد: «برای اجرای این طرح، کارگروه‌های استانی تشکیل شده و از نمایندگان بانک‌های عامل نیز خواسته‌ایم در جلسات این کارگروه‌ها حضور داشته باشند. اطلاعات مربوط به بدهی کارگاه‌ها را در اختیار بانک‌های عامل قرار داده‌ایم تا اعتبارسنجی و مذاکرات با کارفرمایان با سرعت بیشتری انجام شود. یکی از موانع موجود، طولانی شدن فرآیند اعتبارسنجی و همچنین موضوع چک‌های برگشتی کارفرمایان بود که برای رفع این مشکلات اقدامات لازم انجام شده است. همچنین مقرر شده است بانک‌ها و مدیران استانی، اطلاعات عملکرد خود را به صورت هفتگی ارائه کنند.»

محمدی با اشاره به راه‌اندازی کارزار «هر روز یک اوراق گام» گفت: «هدف این است که هر مدیر استانی هر روز یک کارگاه، یک کارفرما و یک طلبکار را معرفی کند که مشکل آنها از طریق اوراق گام حل و فصل شده است. میزان مطالبات سازمان تامین اجتماعی بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است و اگر امکان استفاده از اوراق گام برای بخشی از این مطالبات فراهم شود، ظرفیت قابل توجهی برای تسویه بدهی کارفرمایان و وصول مطالبات سازمان ایجاد خواهد شد. تلاش ما این است که با افزایش مشارکت بانک‌ها و ایجاد رقابت میان آنها، استفاده از این ظرفیت برای سازمان، کارفرمایان و طلبکاران تسهیل شود.»