بازار ۲۴ساعته، مالکیت مبهم؛ پشت «توکن سهم» دقیقاً چه حقی داریم؟

ساعت معاملات بورس آمریکا تمام شده، اما روی صفحه موبایل در پلتفرم‌های داخلی هنوز چیزی با نام اپل، انویدیا یا گوگل خریدوفروش می‌شود. قیمت تغییر می‌کند، سفارش ثبت می‌شود و حتی می‌توان دارایی را به کیف پول منتقل کرد. از نگاه کاربر، تفاوت سهم و توکن سهم ممکن است فقط به چند حرف کنار یک نماد بورسی محدود شود؛ اما از نظر حقوقی همین تفاوت کوچک می‌تواند مرز میان سهامدار یک شرکت بودن، طلبکار یک ناشر واسط بودن یا داشتن ابزاری باشد که فقط قیمت یک سهم را دنبال می‌کند. تا وقتی همه‌چیز عادی است، این تفاوت چندان به چشم نمی‌آید. اگر قیمت اپل پنج درصد بالا برود، سهم اپل و توکنی که قیمت آن را دنبال می‌کند ممکن است تقریباً نمودار یکسانی داشته باشند. تفاوت زمانی خودش را نشان می‌دهد که پای حقوق واقعی سهامدار وسط می‌آید؛ مثلاً وقتی شرکت سود تقسیم می‌کند یا سهامداران باید رأی بدهند. این تفاوت در شرایط بحرانی مهم‌تر هم می‌شود؛ مثلاً وقتی بازخرید توکن متوقف می‌شود، یکی از واسطه‌ها از کار می‌افتد یا مشخص می‌شود مالکیتی که روی بلاک‌چین ثبت شده با مالکیت ثبت‌شده در اسناد رسمی یکسان نیست. آنجا دیگر مهم نیست توکن قیمت کدام سهم را دنبال می‌کند؛ مهم این است که دارنده توکن از نظر حقوقی صاحب چه چیزی است و اگر مشکلی پیش بیاید، حق خود را باید از چه کسی مطالبه کند. همین سوال، توکنیزیشن را از یک بحث صرفاً فناورانه به مساله‌ای درباره ساختار بازار تبدیل می‌کند. بلاک‌چین می‌تواند ساعت معامله، روش انتقال و حتی شیوه ثبت دارایی را تغییر دهد، اما به‌تنهایی مشخص نمی‌کند دارنده توکن از نظر حقوقی مالک چه چیزی است. یک توکن، چند رابطه حقوقی بیانیه مشترک کارکنان سه بخش کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در ۸ بهمن ۱۴۰۴ نقطه شروع مناسبی برای روشن‌کردن این تفاوت است. این بیانیه میان دو...