کیفیت سود شرکت‌های فناوری بورس چه می‌گوید؟ سود به نقد تبدیل می‌شود، اما نه برای همه

صورت سود و زیان نشان می‌دهد یک شرکت چقدر سود ساخته، اما لزوماً نمی‌گوید چه مقدار از این سود به پول نقد تبدیل شده است. بررسی صورت‌های مالی شرکت‌های دو گروه بورسی «رایانه و فعالیت‌های وابسته» و «اطلاعات و ارتباطات» نشان می‌دهد در فاصله ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳، جریان نقد عملیاتی این مجموعه در مجموع نه‌تنها از سود خالص عقب نمانده، بلکه در دو سال پایانی از آن بیشتر بوده است. اما این تصویر تجمیعی همه ماجرا نیست. در میان شرکت‌ها تفاوت بزرگی دیده می‌شود و داده‌های سال مالی ۱۴۰۴ این فاصله را پررنگ‌تر می‌کنند: در پنل قابل‌ مقایسه شرکت‌ها، نسبت تجمیعی جریان نقد عملیاتی به سود همچنان بالاتر از ۱۰۰ درصد باقی مانده، درحالی‌که میانه این نسبت کاهش یافته و تعداد شرکت‌هایی که هم‌زمان سود مثبت و جریان نقد عملیاتی منفی داشته‌اند افزایش پیدا کرده است. بنابراین مساله اصلی را نمی‌توان به‌این‌صورت خلاصه کرد که «سود شرکت‌های فناوری روی کاغذ است». شواهد بیشتر از شکافی شایان توجه در کیفیت تبدیل سود به نقد میان شرکت‌ها حکایت دارند. از هر ۱۰۰ تومان سود، چقدر پول نقد وارد عملیات شد؟ برای سنجش این موضوع، جریان نقد خالص حاصل از فعالیت‌های عملیاتی یا CFO با سود خالص مقایسه شده است. در سال ۱۳۹۹، ۱۸ شرکت بررسی‌شده در مجموع حدود ۴.۵۳ همت سود خالص داشتند و ۴.۰۶ همت جریان نقد عملیاتی تولید کردند. به‌این‌ترتیب، جریان نقد عملیاتی معادل حدود ۹۰ درصد سود خالص بود. این نسبت در ۱۴۰۰ نیز نزدیک ۸۸ درصد باقی ماند، اما از ۱۴۰۱ تغییر کرد. در ۱۴۰۱ جریان نقد عملیاتی تقریباً با سود خالص برابر شد و در ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ از آن پیشی گرفت. این تغییر فقط نتیجه ورود شرکت‌های جدید نیست. اگر همان ۱۸ شرکت حاضر در سال ۱۳۹۹ را به‌صورت یک پنل ثابت دنبال کنیم، نسبت جریان نقد عملیاتی به سود خالص از حدود ۸۹.۸ درصد در...