دیجی‌کالا از بازارگاه فراتر می‌رود؛ از ایجنت‌های هوش مصنوعی تا شهر هوشمند لجستیکی

به گزارش پیوست، حمید محمدی با مرور مسیری که دیجی‌کالا طی کرده است، گفت این شرکت در ۱۰ سال نخست فعالیت خود بیش از هر چیز بر ایجاد اعتماد به خرید اینترنتی تمرکز داشت؛ اعتمادی که به گفته او از مسیر تولید محتوای قابل اتکا، تنوع کالا، تحویل سریع و پشتیبانی مناسب شکل گرفت.

این اعتماد در سال ۱۳۹۵ به پشتوانه‌ای برای تغییر مدل فعالیت دیجی‌کالا از خرده‌فروشی به بازارگاه تبدیل شد. سعید محمدی، مدیرعامل گروه دیجی‌کالا، نیز می‌گوید حرکت به سمت مدل مارکت‌پلیس در آن زمان تصمیم ساده‌ای نبود و در هیات‌مدیره نیز بر سر آن اختلاف‌نظر جدی وجود داشت. نگرانی اصلی این بود که ورود تعداد زیادی فروشنده و کاهش کنترل مستقیم دیجی‌کالا بر فرایند فروش، کیفیت خدمات را تحت تاثیر قرار دهد و به برندی که طی سال‌ها ساخته شده بود آسیب بزند.

با این حال، حالا دیجی‌کالا در آستانه تغییر دیگری در مدل فعالیت خود قرار گرفته است؛ تغییری که این‌بار بخشی از آن از هوش مصنوعی و تغییر شیوه خرید کاربران می‌آید و بخش دیگر به گسترش خدمات دیجی‌کالا به خارج از بازارگاه این شرکت مربوط می‌شود.

خرید آنلاین بدون سرچ

حمید محمدی با اشاره به تغییراتی که هوش مصنوعی می‌تواند در تجارت الکترونیکی ایجاد کند، گفت: ممکن است در آینده نزدیک شیوه جست‌وجو و خرید کاربران تغییر کند و آنها به جای جست‌وجوی مستقیم کالا، از ایجنت‌ها و دستیارهای هوش مصنوعی برای خرید استفاده کنند.

او معتقد است دیجی‌کالا و فروشندگان حاضر در این پلتفرم باید این تغییر را درک کنند و خود را با آن تطبیق دهند؛ در غیر این صورت ممکن است کاربران برای خرید به سراغ فروشگاه‌های دیگری بروند. به گفته او، تجارت مبتنی بر دستیارهای هوش مصنوعی در حال شکل‌گیری است و این تغییر، سمت عرضه و سلر سنتر دیجی‌کالا را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.

پیش‌بینی تقاضا یکی از کاربردهایی است که محمدی برای هوش مصنوعی در سمت فروشندگان مطرح می‌کند. به گفته او، الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند به جایی برسند که تقاضا را پیش‌بینی کنند و در نتیجه فروشنده تصمیم دقیق‌تری درباره موجودی و عرضه کالا بگیرد.

او همچنین معتقد است دیجی‌کالا باید علاوه بر زیرساخت‌های مورد نیاز کسب‌وکارها برای فروش آنلاین، ابزارها و ایجنت‌های هوش مصنوعی را نیز در اختیار آنها قرار دهد.

بخشی از کاربرد این ابزارها در همین رویداد نیز نمایش داده شد. مدیرمحصول رشد پلتفرم دیجی‌کالا در یک نمونه، فرایند استفاده از هوش مصنوعی برای فروش یک لباس را نمایش داد و نشان داد هوش مصنوعی چگونه می‌تواند در آماده‌سازی و عرضه محصول به فروشنده کمک کند. توسعه‌دهنده ارشد پلتفرم نیز بخشی را معرفی کرد که فروشندگان می‌توانند در آن اطلاعات و تصویری از «شخصیت» خود به عنوان فروشنده مشاهده کنند؛ ابزاری که می‌تواند شناخت فروشنده از وضعیت و نحوه فعالیتش در پلتفرم را افزایش دهد.

سرویس‌های دیجی‌کالا خارج از دیجی‌کالا

اما تغییر بزرگ‌تر در سمت عرضه، ممکن است از جایی اتفاق بیفتد که فروشنده دیگر برای استفاده از خدمات دیجی‌کالا حتی نیازی به فروش در بازارگاه این شرکت نداشته باشد.

حمید محمدی از پروژه‌ای با عنوان «خرید با دیجی‌کالا» خبر داد؛ پروژه‌ای که قرار است بخشی از سرویس‌های گروه دیجی‌کالا را در اختیار کسب‌وکارهای خارج از بازارگاه قرار دهد.

او در توضیح این پروژه این پرسش را مطرح کرد که چرا یک کسب‌وکار برای استفاده از ظرفیت‌های دیجی‌کالا باید حتما کالای خود را در دیجی‌کالا عرضه کند. براساس مدل جدید، قرار است سرویس‌های گروه دیجی‌کالا در اختیار فروشگاه‌های آنلاین و حتی صفحات فروش در اینستاگرام قرار گیرد تا آنها بتوانند در بستر خودشان از این خدمات استفاده کنند.

به گفته محمدی، بخشی از کسب‌وکارها اکنون در دیجی‌کالا حضور ندارند؛ برای برخی مدل بازارگاه با کسب‌وکارشان متناسب نیست، برخی کار با سلر سنتر را دشوار می‌دانند و گروهی نیز ترجیح می‌دهند رابطه مستقیم خود با مشتری را حفظ کنند.

«خرید با دیجی‌کالا» در صورت اجرایی‌شدن این امکان را فراهم می‌کند که این کسب‌وکارها بدون انتقال ویترین فروش خود به بازارگاه دیجی‌کالا، از بخشی از زیرساخت‌ها و خدمات این گروه استفاده کنند.

این رویکرد با تعریفی که حمید محمدی از نقش امروز دیجی‌کالا ارائه می‌دهد نیز همخوان است. او گفت دیجی‌کالا امروز نقش خود را فقط فروش کالا نمی‌داند و می‌خواهد در کنار کسب‌وکارها قرار بگیرد و به شکل‌گیری، رشد و دیده‌شدن آنها کمک کند. به گفته او، افتخار دیجی‌کالا این است که بتواند زمینه تولد ایده‌ها و کسب‌وکارهایی را فراهم کند که در کشور به فعالیت‌هایی موفق و قابل افتخار تبدیل شوند.

رشد ۲۵ درصدی دلاری مارکت‌پلیس

در کنار برنامه‌های توسعه‌ای، دیجی‌کالا می‌گوید مارکت‌پلیس این شرکت در یک سال گذشته و با وجود جنگ و نوسانات ارزی به رشد خود ادامه داده است.

احمد نقوی، معاون بازرگانی دیجی‌کالا، گفت مارکت‌پلیس این شرکت در این دوره ۲۵ درصد رشد دلاری داشته و سهم آن از کل کسب‌وکار دیجی‌کالا نیز افزایش یافته است.

به گفته نقوی، یکی از دشواری‌های یک سال گذشته تصمیم‌گیری در شرایطی بوده که هم وضعیت جنگ و هم آینده نرخ ارز مشخص نبود. در چنین شرایطی کسب‌وکارها باید درباره ادامه فعالیت، تامین کالا و میزان موجودی تصمیم می‌گرفتند. افزایش موجودی در شرایط افزایش نرخ ارز می‌توانست به حفظ ارزش سرمایه کمک کند، اما در مقابل، کاهش ناگهانی نرخ ارز در صورت دستیابی به توافق، احتمال زیان ناشی از موجودی گران‌قیمت را افزایش می‌داد.

نقوی افزایش سهم مارکت‌پلیس را از منظر مدل کسب‌وکار نیز مهم می‌داند. به گفته او، بازارگاه مدلی مقیاس‌پذیر است و افزایش تعداد فروشندگان و تنوع کالا می‌تواند به پایداری بیشتر آن کمک کند.

جریمه‌های جنگ نادیده گرفته شد

بخشی دیگر از تغییرات دیجی‌کالا به رابطه این شرکت با فروشندگان برمی‌گردد. معاون بازرگانی دیجی‌کالا از صفر شدن عقب‌افتادگی پرداخت خسارت فروشندگان خبر داد و گفت جریمه‌های مربوط به دوره جنگ نیز نادیده گرفته شده است.

راه‌اندازی ارسال سه‌ساعته فروشندگان، تغییر ساختار تیم بازرگانی و توسعه «سرویس‌هاب» از دیگر اقداماتی است که نقوی از آنها خبر داد.

سرویس‌هاب قرار است مجموعه‌ای از خدمات مورد نیاز فروشندگان از جمله انبارداری، بسته‌بندی، ارسال و مدیریت پنل را از طریق تامین‌کنندگان خدمات در اختیار آنها قرار دهد. هدف دیجی‌کالا از این تغییرات، رشد سریع‌تر مارکت‌پلیس و افزایش رضایت فروشندگان عنوان شده است.

در چنین مدلی، دیجی‌کالا بخشی از خدماتی را که پیش از این در دل بازارگاه ارائه می‌کرد به مجموعه‌ای از سرویس‌های قابل استفاده برای فروشندگان تبدیل می‌کند. مسیری که در صورت توسعه «خرید با دیجی‌کالا» می‌تواند از فروشندگان حاضر در مارکت‌پلیس نیز فراتر برود.

مرکز پردازش تمام‌رباتیک در راه است

در کنار تغییر سمت عرضه، گروه دیجی‌کالا سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های لجستیکی را نیز ادامه می‌دهد. سعید محمدی، مدیرعامل گروه دیجی‌کالا، از ساخت یک مرکز پردازش تمام‌رباتیک خبر داد که قرار است به‌زودی راه‌اندازی شود.

محمدی این مرکز را پروژه‌ای بزرگ و در سطح بالای فناوری لجستیک در خاورمیانه توصیف کرد.

برنامه دیجی‌کالا به این مرکز محدود نمی‌شود. به گفته مدیرعامل گروه دیجی‌کالا، این شرکت در فاز دوم توسعه زیرساخت‌های لجستیکی خود در حال طراحی یک «شهر هوشمند لجستیکی» به وسعت یک میلیون مترمربع است.

این پروژه‌ها بخشی از سرمایه‌گذاری گروه دیجی‌کالا در حوزه لجستیک و زیرساخت‌های مورد نیاز تجارت الکترونیکی عنوان شده‌اند.

مجموع برنامه‌هایی که مدیران دیجی‌کالا مطرح کرده‌اند، تصویری از مرحله بعدی توسعه این گروه ارائه می‌دهد؛ مرحله‌ای که در آن بازارگاه همچنان یکی از بخش‌های اصلی کسب‌وکار است، اما همه خدمات قرار نیست در محدوده همان بازارگاه باقی بمانند. دیجی‌کالا از یک سو می‌خواهد ابزارهای فروش، لجستیک و زیرساخت خود را در اختیار کسب‌وکارهایی قرار دهد که ممکن است اصلا فروشنده دیجی‌کالا نباشند و از سوی دیگر برای شرایطی آماده می‌شود که هوش مصنوعی واسطه جدید میان مشتری، فروشنده و فروشگاه آنلاین باشد.