روایت چهار سال افول بازار موبایل ایران از محدودیت ارز تا شکست سیاست‌گذاری؛ بازاری که کوچک شد

بازار موبایل ایران در حالی یکی از پرالتهاب‌ترین سال‌های خود را پشت سر می‌گذارد که نه جنگ، نه افزایش نرخ ارز و نه کاهش قدرت خرید به‌تنهایی روایتگر وضعیت امروزش نیستند. بازاری که ظرف چهار سال ارزش وارداتش از چهار میلیارد دلار به کمتر از نصف رسیده، اکنون میان بلاتکلیفی ثبت سفارش، کمبود ارز، افزایش هزینه‌های واردات و شکست پروژه تولید داخلی، روزهای مبهمی را تجربه می‌کند. حدود پنج ماه از آغاز سال ۱۴۰۵ گذشته اما ثبت سفارش جدیدی برای واردات موبایل باز نشده و صدها میلیون دلار ثبت سفارش همچنان در انتظار تخصیص ارز است. از آن سو، قیمت گوشی پس از جنگ تا حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و بازار بیش از گذشته کوچک شده است. با‌این‌حال هنوز کمبود گسترده‌ای دیده نمی‌شود؛ نه به‌دلیل تعادل عرضه، بلکه به‌سبب افت شدید تقاضا. پشت ویترین‌های ظاهراً پر، بازاری قرار دارد که طی چهار سال بخش بزرگی از ارزش خود را از دست داده است. ارزش واردات موبایل از حدود چهار میلیارد دلار در سال ۱۴۰۰ به یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار در ۱۴۰۳ و بر اساس برآورد فعالان صنفی به حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار در ۱۴۰۴ رسیده است. کاهش واردات البته تنها نتیجه افت قدرت خرید مردم نیست. فعالان بازار می‌گویند هم‌زمان با کاهش تقاضا، سیاست‌گذار نیز عملاً مسیر کوچک‌ترشدن بازار را انتخاب کرده است؛ سیاستی که پیش‌تر در بازار تجهیزات فناوری اطلاعات نیز دیده می‌شد و اکنون در بازار تلفن همراه نیز به چشم می‌آید. محدودیت منابع ارزی، سهمیه‌بندی واردات، تغییر مداوم مقررات، توقف ثبت سفارش و بی‌ثباتی در سیاست‌های تجاری، در کنار تورم و کاهش درآمد خانوار، ساختار این بازار را دگرگون کرده‌اند. مهدی اسدی، رئیس انجمن موبایل ایران، در گفت‌وگو با پیوست می‌گوید کاهش واردات تنها به‌دلیل افت قدرت خرید رخ نداده است. به گفته او، وضعیت معیشتی مردم یکی از عوامل کوچک‌شدن...