فیلترشکن‌ها متهم ردیف اول حجم‌خواری اینترنت

به گزارش پیوست، مهلت ۷ روزه وزیر به اپراتورها راجع به نحوه محاسبه حجم مصرفی اینترنت کاربران به پایان رسیده است و ایرانسل شب گذشته(۲۷مرداد۱۴۰۵) به عنوان اولین اپراتور تلاش کرد با ارائه نشستی خبری درباره نحوه محاسبه مصرف بسته‌های اینترنت ابهام‌ها و پرسش‌های مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی را برطرف کند.

در این نشست، مدیران ایرانسل با استناد به مصوبه‌ها و ابلاغیه‌های سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی جزئیات فنی اعمال تعرفه‌های متفاوت برای ترافیک بین‌الملل، داخلی و پیام‌رسان‌های داخلی را توضیح داد و گفت: حجم مصرفی اینترنت مشترکان، بسته به نوع ترافیک، با ضرایب متفاوتی از بسته اینترنت آنها کسر می‌شود.

محسن اخباری، معاون فنی و مهندسی ایرانسل، درباره نحوه محاسبه ترافیک بین‌الملل گفت: در ترافیک بین‌الملل مصرف به‌صورت عادی محاسبه می‌شود؛ یعنی اگر کاربر یک گیگابایت ترافیک بین‌الملل مصرف کند، یک گیگابایت از حجم بسته او کسر خواهد شد. در مورد ترافیک داخلی، بر اساس مصوبه رگولاتوری، تخفیف ۶۳ درصدی اعمال می‌شود. بنابراین مصرف یک گیگابایت از ترافیک داخلی، معادل حدود ۳۷ درصد مصرف ترافیک بین‌الملل از بسته کاربر خواهد بود. یعنی، یک بسته یک گیگابایتی برای ترافیک داخلی امکان مصرف حدود ۲.۷ گیگابایت محتوا را فراهم می‌کند.

به گفته اخباری، این تخفیف شامل وب‌سایت‌ها و سرویس‌هایی می‌شود که IP آنها از سوی سازمان فناوری اطلاعات اعلام شده و در فهرست ترافیک داخلی قرار می‌گیرند.

پیام مهدوی، مدیرکل توسعه محصول ایرانسل همچنین درباره تاثیر استفاده از VPN بر مصرف اینترنت توضیح داد: هنگام استفاده از فیلترشکن کاربر در زمان نصب و استفاده مجوز‌هایی را در اختیار آن قرار می‌دهد و داده‌ها از مسیری عبور می‌کنند که بخشی از کنترل‌ و بررسی‌ها خارج از شبکه اپراتور است. طبق گفته مهدوی میزان افزایش مصرف ناشی از VPN در همه موارد یکسان نیست. در برخی فیلترشکن‌ها ممکن است حدود یک درصد باشد، در برخی دیگر ۵ درصد و در بعضی موارد حتی به حدود ۱۰ درصد برسد.

مهدوی در ادامه توضیح داد: برای پیام‌رسان‌های داخلی تخفیف ۷۵.۲ درصدی نسبت به ترافیک بین‌الملل در نظر گرفته شده است. بنابراین با یک گیگابایت از بسته، کاربر می‌تواند حدود ۴.۰۳ گیگابایت ترافیک در پیام‌رسان‌های داخلی داشته باشد.

او تأکید کرد که ارسال و دریافت پیام، فایل، عکس و ویدئو در پیام‌رسان‌های داخلی مشمول همین سازوکار محاسبه می‌شود.

تست‌های ایرانسل؛ محاسبه‌ها مطابق ضرایب مصوب بود

ایرانسل در این نشست همچنین نتایج بررسی‌ها و تست‌های انجام‌شده درباره نحوه محاسبه مصرف را ارائه کرد و خبرنگاران نیز این فرصت را پیدا کردند هر بسته و میزان دانلودها را بررسی کنند و بر اساس تست‌های انجام‌شده در سناریوهای مختلف (مثل دانلود از سایت‌های خارجی، داخلی، استریم و پیام‌رسان‌‌ها)نشان داده شد که حجم مصرفی مطابق ضرایب اعلام‌شده محاسبه می‌شود و مغایرتی میان مصرف واقعی و حجم کسرشده از بسته مشاهده نشده است.

علیرضا مهری، معاون فروش و بازاریابی ایرانسل نیز با اشاره به پرسش‌های مطرح‌شده درباره نمایش میزان مصرف به کاربران گفت: در ایرانسل‌من این امکان وجود دارد که کاربر حجم مصرف‌شده و باقی‌مانده بسته خود را تفکیک‌شده مشاهده کند و ببیند مصرف او مربوط به ترافیک بین‌الملل، داخلی یا پیام‌رسان‌های داخلی بوده است.

افزایش استفاده از VPN و تغییر الگوی مصرف

در بخش دیگری از این نشست، به تغییر الگوی مصرف اینترنت کاربران و افزایش استفاده از VPN نیز اشاره شد. در واقع افزایش تعداد و تنوع VPNها باعث شده بخشی از ترافیک کاربران در قالب ترافیک بین‌الملل شناسایی و محاسبه شود؛ موضوعی که می‌تواند در برداشت کاربران از میزان مصرف بسته اینترنت تاثیر بگذارد. یعنی اگر کاربر در سایت داخلی باشد اما وی‌پی‌ان روشن باشد حجم به صورت تمام‌بها استفاده خواهد شد. موضوعی که به دلیل محدودیت و تعدد سایت‌های فیلترشده و دائما روشن بودن فیلترشکن‌ها نادیده گرفته می‌شود‌.

اخباری در این‌باره توضیح داد: وقتی کاربر از VPN استفاده می‌کند، تشخیص مقصد واقعی ترافیک دشوارتر می‌شود و بخشی از مصرف در قالب ترافیک بین‌الملل قرار می‌گیرد. به همین دلیل، افزایش استفاده از VPNها  روی الگوی مصرف کاربران اثر گذاشته است.

ضمن اینکه پس از جنگ همزمان استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی نیز افزایش پیدا کرده و گاه دانلود خودکار در پیام‌رسان‌ها غیرفعال نشده است در نتیجه بخشی از ترافیک کاربران به سمت سرویس‌های داخلی منتقل شده است و از سوی دیگر استفاده و عادت ایرانی‌ها به استفاده از اینستاگرام به عنوان شبکه‌ای که به شدت از اینترنت استفاده می‌کند بخش دیگری است که باید به آن توجه کرد.

ایرانسل در پایان نشست علاوه بر تشریح سازوکار محاسبه، چند راهکار برای مدیریت و کاهش مصرف اینترنت به کاربران پیشنهاد کرد. کاربر می‌تواند با مدیریت مصرف داده، استفاده از قابلیت‌های صرفه‌جویی در اپلیکیشن‌ها و سیستم‌عامل و همچنین کاهش مصرف ویدئو با کیفیت‌های بالا، میزان مصرف خود را کنترل کند. یکی از ساده‌ترین راه‌ها این است که کاربر به‌صورت مرتب میزان مصرف خود را بررسی کند تا مشخص شود کدام سرویس‌ها بیشترین حجم اینترنت را مصرف می‌کنند.