اتحادیه اروپا نفوذ گوگل و اپل در بازار هوش مصنوعی را محدود می‌کند

به‌گزارش CNN، کمیسیون اروپا می‌گوید تسلط اپل و گوگل بر بازار تلفن‌های هوشمند باعث شده تا دستیارهای هوش مصنوعی آنها یعنی Siri و Gemini نسبت به سایر رقبا وضعبت بهتری داشته باشند. طبق برآورد موسسه تحقیقاتی Omdia در حال حاضر ۵ میلیارد گوشی آیفون و اندروید فعال در جهان وجود دارد که عمده آنها متعلق به اپل و گوگل هستند.

در همین راستا، کمیسیون اروپا می‌خواهد سایر دستیارهای هوش مصنوعی نیز همانند Siri و Gemini  جایگاهی برابر در تلفن‌های هوشمند داشته باشند. بر همین اساس، این نهاد از گوگل خواسته است حداکثر تا جولای ۲۰۲۷ دسترسی گسترده‌تری به سیستم‌عامل اندروید برای دستیارهای هوش مصنوعی رقیب فراهم کند. این الزام بخشی از قانون بازارهای دیجیتال (DMA) است که از سال ۲۰۲۳ در اتحادیه اروپا اجرایی شده است.

کمیسیون اروپا معتقد است این تصمیم می‌تواند رقابت در بازار هوش مصنوعی را متعادل‌تر کند. آمارها نشان می‌دهد حدود ۴۲۷ میلیون دستگاه آیفون و اندرویدی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا مشمول این مقررات هستند.

بلند شدن صدای مخالفت

گوگل و اپل با اجرای این مقررات مخالف‌اند و معتقدند باز شدن دسترسی سیستم‌عامل‌هایشان به سرویس‌های شخص ثالث، امنیت و حریم خصوصی کاربران را تهدید می‌کند. گوگل اعلام کرده اعطای مجوزهای گسترده به برنامه‌های خارجی و اشتراک‌گذاری داده‌های جست‌وجو می‌تواند امنیت کاربران، اسرار تجاری و حتی امنیت ملی را به خطر بیندازد.

اپل نیز می‌گوید الزامات تعیین‌شده از سوی کمیسیون اروپا در چارچوب قانون بازارهای دیجیتال، این شرکت را مجبور می‌کند دستیارهای مجازی را به اطلاعات خصوصی کاربران متصل کند. هرچند این شرکت تاکید کرده همچنان با رگولاتورهای اروپایی در حال مذاکره است.

از سوی دیگر، کمیسیون اروپا تاکید می‌کند شرکت‌های مشمول قانون DMA همچنان می‌توانند سازوکارهای لازم برای حفظ امنیت، حریم خصوصی و یکپارچگی سیستم‌های خود را اجرا کنند.

تغییراتی که گوگل باید اعمال کند

براساس تصمیم جدید کمیسیون اروپا، کاربران اندروید در اتحادیه اروپا باید بتوانند دامنه گسترده‌تر و کامل‌تری از سرویس‌های هوش مصنوعی و موتورهای جست‌وجو را انتخاب کنند.

به این ترتیب، کاربران باید بتوانند همانند Gemini، با استفاده از فرمان صوتی به دستیارهای هوش مصنوعی دیگر نیز دسترسی داشته باشند و این دستیارها بتوانند به نمایندگی از کاربر، برنامه‌های مختلف را در اندروید اجرا کنند.

همچنین گوگل موظف شده است بخشی از داده‌های جست‌وجوی خود را در اختیار موتورهای جست‌وجو و چت‌بات‌های هوش مصنوعی دیگر قرار دهد تا آنها نیز بتوانند تجربه‌ای مشابه Google Search  را ارائه کنند. طبق این مقررات، اشتراک‌گذاری داده‌های جست‌وجو از ژانویه سال آینده آغاز خواهد شد.

«سمیر سمات»، رئیس بخش اندروید گوگل، مقررات جدید را «مسیر اشتباه» خوانده و گفته است کاربران هم‌اکنون نیز می‌توانند دستیار پیش‌فرض خود را تغییر دهند.

اپل پیش‌تر اعلام کرده بود به دلیل الزامات قانون بازارهای دیجیتال، نسخه جدید دستیار هوشمند Siri را در آیفون و آیپدهای عرضه‌شده در اتحادیه اروپا ارائه نخواهد کرد.

«کنت واکر»، رئیس امور بین‌الملل گوگل و آلفابت، هشدار داده است دسترسی گسترده برنامه‌های شخص ثالث به اندروید و اشتراک‌گذاری داده‌های جست‌وجو می‌تواند امنیت کاربران، اسرار تجاری و حتی امنیت ملی را به خطر بیندازد.

با این حال، برخی کارشناسان معتقدند اگرچه نگرانی‌های امنیتی واقعی هستند، اما نباید استدلال شرکت‌های بزرگ فناوری را بدون بررسی پذیرفت.

«کالی شرودر»، مدیر برنامه «هوش مصنوعی و حقوق بشر» در مرکز اطلاعات حریم خصوصی الکترونیک (EPIC)، در گفت‌وگو با CNN می‌گوید: «باید با دیده تردید به استدلال این شرکت‌ها نگاه کرد و پرسید آیا پیش از آنکه این تصمیم منافع آنها را تحت تأثیر قرار دهد، واقعا تا این اندازه نگران حریم خصوصی کاربران بودند؟»

فرصت جدید برای OpenAI و سایر رقبا

کارشناسان معتقدند اجرای کامل این مقررات می‌تواند نفوذ اپل و گوگل بر اکوسیستم نرم‌افزاری گوشی‌های هوشمند را کاهش دهد و فرصت بیشتری در اختیار شرکت‌هایی مانند OpenAI قرار دهد.

براساس آمار Omdia، هم‌اکنون ChatGPT روی حدود ۳۰ درصد از گوشی‌های هوشمند فعال در اتحادیه اروپا نصب شده است و مقررات جدید می‌تواند موقعیت این شرکت را بیش از پیش تقویت کند.

«رونار بیورهووده»، تحلیلگر Omdia  در این‌باره می‌گوید: «اگر کاربر بتواند مستقیما از طریق ChatGPT، برای مثال یک خودروی Uber رزرو کند، بدون آنکه نیازی به تعامل با اندروید داشته باشد، این موضوع می‌تواند پیامدهای مهمی برای جایگاه گوگل و تجربه کاربران داشته باشد.»